- 'dul ba/
- ID:
- T100297
- འདུལ་བ (Tibetan, Tibetan script, Original)
- > 'dul ba/ (Tibetan, Latin script, Transliteration-THL Extended Wylie Transliteration)
- > dülwa (Tibetan, Latin script, Transcription-THL Simplified Tibetan Transcription)
Other Dictionaries
1. Jeffrey Hopkins Dictionary
Hopkins' Translations: discipline; monastic discipline; to be tamed; to be trained
Others' Translations: {C}self-discipline; overpower; subdue
Sanskrit: {C,MSA}vinaya; (vi √nī): {MSA}vinayati; {MSA}vinayana; {MSA}vineya; {C}damana; {C}dharṣayati
one of the five main divisions of study in Tibetan Ge-luk-ba monasteries; the others are: valid cognition (tshad ma, pramāṇa); perfection of wisdom (phar phyin, prajñā-pāramitā); the middle way school (dbu ma, mādhyamaka); and the Compendium of Knowledge (chos mngon mdzod, abhidharma-kośa)
- language:
- English
2. Dan Martin Dictionary
A formal way of folding the gzan robe over the left arm. Zangpo, Robes 41.
- language:
- English
3. Rangjung Yeshe Dictionary
- Sanskrit:
- vinaya
-
trained, well-disciplined
- language:
- English
-
x འཁོར་གཡོག་འདུལ་བ་ to direct the entourage and servants
- language:
- English
-
subdue, tame
- language:
- English
-
3) adj disciplined, tamed (as in animals); gentle; broke/broken, gentled, softened, peaceful, subdued, muted, moderated, tempered, toned down; mastered, gentled, domesticated
- language:
- English
-
1) n Vinaya. monastic discipline. 'Discipline.' One of the three parts of the Tripitaka. The Buddha's teachings showing ethics, the discipline and moral conduct that is the foundation for all Dharma practice, both for lay and ordained people. disciplines; monastic rules, taming, influencing, conversion, cultivation; monastic discipline, monastic ordinances; monastic/ ethical codes; restraint; Buddhist monastic discipline
- language:
- English
-
2) vb འདུལ་བ་, བཏུལ་བ་, གདུལ་བ་, ཐུལ་ trans. v.; a) to annihilate, overcome, break in, subdue, conquer, kill, vanquish 2) convert, improve, cultivate, cure, influence, direct, discipline, moderate, soften soil, surmount, tame, tone down, teach, temper, loosen or break up the soil, apply methods of culturing to, till, train, train
- language:
- English
4. Ives Waldo Dictionary
-
taming, subduing, conquering vinaya [making bad to good. breaking a wild horse..subdue an enemy. calm another, conquer 1's own harshness, cultivate, kill [R]
- language:
- English
-
taming, vinaya [making bad to good. breaking a wild horse..subdue an enemy. calm another, conquer one's own harshness, cultivate, kill [Vinaya: the five classes of downfall, their causes, rising up from those downfalls, renouncing them, vows of the precepts on which one relies, individuals actually vowing the precepts, their divisions, distinguishing downfalls and being without them, teaching those 8 is called vinaya. vinaya, disciplines, taming, conversion, break in, subdue, conquer, vanquish, kill, annihilate, till, cultivate.]
- language:
- English
-
taming, subduing, conquering vinaya
- language:
- English
5. Jim Valby Dictionary
vinaya, subdue, overcome, surmount, disciplinary code, conquer, vanquish, annihilate, till, cultivate, tame, bring under right discipline, conversion, educational procedure, quell, monastic discipline, monastic ordinances
- language:
- English
6. Richard Barron Dictionary
to guide/ tame/ control; tamed (as in animals); monastic/ ethical codes; restraint
- language:
- English
7. bod rgya tshig mdzod chen mo
[1405] 1. ༼ཐ་དད་པ༽ བཏུལ་བ། གདུལ་བ། ཐུལ། ། ངན་པ་བཟང་པོར་འཆོས་པ། ... ས་ཞིང་འདུལ་བ། ... མི་ངན་འདུལ་བ། ... རྟ་རྒོད་འདུལ་བ། ... དགྲ་བོ་བཏུལ་བ། ... མི་འཇམ་གྱིས་འདུལ། རང་རྩུབ་ཀྱིས་འདུལ། ... གདུལ་དཀའ་བ། ... 2. ༼བིནཡ༽ ལྟུང་བ་སྡེ་ལྔ་དང། ལྟུང་བ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་དང། ལྟུང་བ་ལས་ལྡང་བ་དང། ལྟུང་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང། གང་ལ་བརྟེན་ནས་བསླབ་པ་བཅའ་བ་གང་ཟག་བསླབ་པ་བཅས་པ་དངོས། དེའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ། ལྟུང་བ་དང་ལྟུང་མེད་རྣམ་པར་ངེས་པ་བཅས་དོན་རྣམ་པ་བརྒྱད་སྟོན་པས་འདུལ་བ་ཞེས་བྱའོ། ...
- language:
- English
8. dag yig gsar bsgrigs
སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཆོས་ཁྲིམས་སམ་དེ་བཤད་པའི་ཆོས་གཞུང་གི་མིང་སྟེ། འདུལ་བའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱང་ཟེར།
- language:
- Tibetan
9. dung dkar bod rig pa'i tshig mdzod chen mo
རང་ཉིད་ཀྱི་སེམས་རྒྱུད་འདུལ་བའི་ཆེད་དུ་ལུས་ངག་གཉིས་ཀྱི་ཉེས་སྤྱོད་འགོག་པར་བྱེད་པའམ(དེ་ལ་ནང་གསེས་ཀྱིས་ཕྱེ་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་འདུལ་བ་དང།ང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འདུལ་བ། གསང་སྔགས་ཀྱི་འདུལ་བ་བཅས་གསུམ་ཡོད)འདུལ་བའི་སྡེ་སྣོད་ནི་ལྷག་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ(ཆོས་སྒོར་ཞུགས་པའི་དགེ་བསྙེན་དང།ང་། རབ་བྱུང་དགེ་ཚུལ། དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱི་བསླབ་ཁྲིམས)བརྗོད་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་སྟོན་པའི་སྡེ་སྣོད་ལ་ཟེར་ཞིང་བཀའ་འགྱུར་གྱི་ནང《འདུལ་བ་ལུང་སྡེ་བཞི》ལ་པོད་བཅུ་གསུམ་ཡོད། དེ་ཡང་《འདུལ་བ་ལུང་གཞི》པོད【ཀ】【ཁ】【ག】【ང】བར་པོད་བཞི་དང།ང་། བམ་པོ་བརྒྱ་དང་དགུ། ཤོ་ལོ་ཀ་སུམ་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་བདུན་བརྒྱ། ལུང་རྣམ་འབྱེད་ལས《དགེ་སློང་ཕའི་རྣམ་འབྱེད》【ཅ】【ཆ】【ཇ】【ཉ】བར་པོད་བཞི་དང།ང་། བམ་པོ་གྱ་གསུམ་ཤོ་ལོ་ཀ་ཉིས་ཁྲི་བཞི་སྟོང་དགུ་བརྒྱ། 《དགེ་སློང་མའི་རྣམ་འབྱེད》པོད【ཏ】པ་པོད་གཅིག་དང།ང་། བམ་པོ་ཉེར་བརྒྱད། ཤོ་ལོ་ཀ་བརྒྱད་སྟོང་བཞི་བརྒྱ། 《དགེ་སློང་ཕའི་སོ་ཐར་གྱི་མདོ》དང།ང་། 《དགེ་སློང་མའི་སོ་ཐར་གྱི་མདོ》སོ་སོར་བམ་པོ་གཉིས་རེ་བཅས་ཡོད། 《ལུང་ཕྲན་ཚེགས》པོད【ཐ】【ད】བཅས་པོད་གཉིས་དང།ང་། བམ་པོ་ལྔ་བཅུ་ང་དགུ། ཤོ་ལོ་ཀ་ཆིག་ཁྲི་བདུན་སྟོང་བརྒྱད་བརྒྱ། 《གཞུང་དམ་པའམ་གཞུང་བླ་མ》ལ་པོད【ན】【པ】གཉིས་བཅས་ཁྱོན་བཅུ་གསུམ་ཡོད། འདིར་བསྟན་འགྱུར་ཁོངས་སུ་ཡོད་པ་རྣམས་བཀའ་བསྡུ་བའི་ཁོངས་སུ་མ་གཏོགས་པས་རྩིས་མེད།
- language:
- Tibetan
10. Thupten Phuntsok Dictionary
〔ཐ་དད་པ〕(1)བཏུལ་བ། གདུལ་བ། ཐུལ། ངན་པ་བཟང་པོར་འཆོས་པ། ས་ཞིང་འདུལ་བ། མི་ངན་འདུལ་བ། རྟ་རྒོད་འདུལ་བ། དགྲ་བོ་བཏུལ་བ། མི་འཇམ་གྱིས་འདུལ། རང་རྩུབ་ཀྱིས་འདུལ། གདུལ་དཀའ་བ། (2)〈བིནཡ〉ལྟུང་བ་སྡེ་ལྔ་དང་། ལྟུང་བ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་དང་། ལྟུང་བ་ལས་ལྡང་བ་དང་། ལྟུང་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་། གང་ལ་བརྟེན་ནས་བསླབ་པ་བཅའ་བ་གང་ཟག བསླབ་པ་བཅས་པ་དངོས། དེའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ། ལྟུང་བ་དང་ལྟུང་མེད་རྣམ་པར་ངེས་པ་བཅས་དོན་རྣམ་པ་བརྒྱད་སྟོན་པས་འདུལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །
- language:
- Tibetan
11. smon lam tshig mdzod chen mo
-
1. ཐ་དད་པ བཏུལ་བ། གདུལ་བ། ཐུལ།། ངན་པ་བཟང་པོར་འཆོས་པ། ས་ཞིང་འདུལ་བ། མི་ངན་འདུལ་བ། རྟ་རྒོད་འདུལ་བ། དགྲ་བོ་བཏུལ་བ། མི་འཇམ་གྱིས་འདུལ། རང་རྩུབ་ཀྱིས་འདུལ། གདུལ་དཀའ་བ།
- language:
- Tibetan
-
2. བིཉ ལྟུང་བ་སྡེ་ལྔ་དང༌། ལྟུང་བ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་དང༌། ལྟུང་བ་ལས་ལྡང་བ་དང༌། ལྟུང་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང༌། གང་ལ་བརྟེན་ནས་བསླབ་པ་བཅའ་བ་གང་ཟག་བསླབ་པ་བཅས་པ་དངོས། དེའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ། ལྟུང་བ་དང་ལྟུང་མེད་རྣམ་པར་ངེས་པ་བཅས་དོན་རྣམ་པ་བརྒྱད་སྟོན་པས་འདུལ་བ་ཞེས་བྱའོ།
- language:
- Tibetan
-
3.སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཆོས་ཁྲིམས་སམ་དེ་བཤད་པའི་ཆོས་གཞུང་གི་མིང་ འདུལ་བའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱང་ཟེར།
- language:
- Tibetan
12. Mahāvyutpatti: Sanskrit-Tibetan-English Vocabulary
- Sanskrit:
- vinayaḥ
13. Yogācāra Glossary
- Sanskrit:
-
- dama
- damya
- vinayana
- vi√nī:vinayati
- vi√nī:vinetum
- vinetā
- vineya
- vinaya
14. Negi Tibetan-Sanskrit Dictionary
-
kri. (varta.; saka.; གདུལ་བ bhavi., བཏུལ་བ bhūta., ཐུལ vidhau) vinayati—གང་གིས་འདུལ་བ་སྟེ་སྙིང་རྗེ་དང་། གང་འདུལ་བ་སྟེ་འགྲོ་བ་མཐའ་དག yacca vinayati, jagadakhilam
- language:
- Sanskrit
-
yena ca vinayati, kṛpayā sū.bhā.152ka/36; damayate lo.ko.1252;
- language:
- Sanskrit
-
saṃ. 1. vinayaḥ — བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་ཅན་འདུལ་བའི་ཐབས་འདི་ནི་མི་མཐུན་པའི་བསམ་པ་ཞེས་བྱའོ༎ ayaṃ sattvavinayopāyo bodhisattvasya visabhāgāśaya ityucyate bo.bhū.142kha/183; ལྟུང་བ་ལ་ལྟུང་བ་མ་ཡིན་པར་མཐོང་བ་དང་འདུལ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་འདུལ་བར་མཐོང་བ་དང āpattimanāpattiṃ paśyati, avinayaṃ vinayaṃ paśyati śi.sa.97ka/96; རབ་ཏུ་དུལ་བ་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་ཆར་གྱིས་འདུལ་བ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ༎ suvinītā yānatraya(vi)nayopadeśikatvāt sū.bhā.182kha/78; vinayanam — འཛིན་པ་དང་སྡོམ་པ་དང་འདུལ་བ་དང་འཐོབ་པར་བྱེད་པས་བསམ་གཏན་ཏེ dhāraṇayamanasaṃyamanavinayananayanād dhyānam abhi.sa.bhā.76kha/105; འདུལ་བ་ནི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་རྣམས་རྣམ་པར་གནོད་པའོ༎ vinayanaṃ paryavasthānānāṃ viṣkambhaṇam abhi.sa.bhā.77ka/105; ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ནི་འདིར་འདུལ་བ་ཡིན་ནོ༎ paripācanaṃ hyatra vinayanam sū. bhā.256ka/175; vinayanā — ཟང་ཟིང་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་བསླབ་པ་རྣམས…འཛིན་དུ་འཇུག་པ་དང་འདུལ་བ་དང śikṣāsu…nirāmiṣeṇa cetasā samādāpanā vinayanā bo.bhū.118ka/152; damaḥ — འདུལ་བསྙོན་ལྕུག་མ་ཤིང་ཏ་ལ། /ཞེས་སོགས་རིམ་པའི་བྱེ་བྲག་ཕྱིར༎ damo mado latā tāla ityādikramabhedataḥ
- language:
- Sanskrit
-
ta.sa.98kha/874; damanam — ཀླུ་དག་འདུལ་བ་ལ་འོས་པར། /མཽད་ག་ལ་ཡི་བུ་ལ་བསྟན༎ nāgayordamane yogyaṃ mauḍgalyāyanamādiśat
- language:
- Sanskrit
-
a.ka.270kha/33.8; སེམས་འདུལ་བ་ནི་ལེགས་པ་སྟེ༎ cittasya damanaṃ sādhu bo.pa.89ka/51; dharṣaṇam — བདུད་འདུལ་བ māradharṣaṇam ma.vyu.6396; śamanam — སེམས་དང་སེམས་ཉིད་འདུལ་བའི་ཐབས cittacaitanyaśamanopāyaḥ ka.ta.2395 2. vinayaḥ, vinayapiṭakaḥ — གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་དང་། /འདུལ་བ་མ་ལུས་སྡུད་པར་བྱེད༎ dvādaśāṅgaṃ pravacanaṃ kṛtsnaṃ vinayaṃ caivamagāyata
- language:
- Sanskrit
-
ma.mū.302kha/471 3. = འདུལ་བ་ཉིད vaineyikatā — ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་ཚུལ་བཞིན་དུ་འདུལ་བ (?) yathāparipakvāparipakvavaineyikatā da.bhū.252kha/50;
- language:
- Sanskrit
-
pā. damanaḥ, samādhiviśeṣaḥ — རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ། རྣམ་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང…འདུལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང tadyathāpi nāma kulaputra ākārakaro nāma samādhiḥ… damano nāma samādhiḥ kā.vyū.222ka/284;
- language:
- Sanskrit
-
vi. vineyaḥ — སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འདུལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདུལ་བ་ནི་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ༎ syādekavidho vineyaḥ, sarvasattvā vineyā iti kṛtvā bo.bhū.154kha/200; vaineyaḥ — མཐོང་བས་འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས darśanavaineyānāṃ sattvānām ga.vyū.187kha/270; vaineyikaḥ — ཉན་ཐོས་ཀྱིས་འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལུས་དང་ཁ་དོག་དང་གཟུགས་སྟོན་ཏོ༎ śrāvakavaineyikānāṃ sattvānāṃ śrāvakakāyavarṇarūpamādarśayati da.bhū.244ka/45; damanaḥ — གསང་བའི་རྒྱུད་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དྲག་པོ་གསུམ་འདུལ་ཞེས་བྱ་བ vibhaṅgaguhyatantrāṇāṃ trirudradamananāma ka.ta.455; damyaḥ — སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་བླ་ན་མེད་པ anuttaraḥ puruṣadamyasārathiḥ bo.bhū.54kha/64.
- language:
- Sanskrit