1. Rangjung Yeshe Dictionary

• (1653-1705)

  Further Details

  language:

  English

• Desi Sangye Gyatso: 1653-1703/5; regent-king

  Further Details

  language:

  English

2. Ives Waldo Dictionary

{sde srid sangs rgyas rgya mtsho

Further Details

3. Jim Valby Dictionary

medical writer, regent who concealed dalai lama death for 13 years

Further Details

4. bod rgya tshig mdzod chen mo

[1475] རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པའི་ཆུ་སྦྲུལ་ལོར་ལྷ་ལྡན་བྱང་ཕྱོགས་ཉང་བྲན་གྲོང་སྨད་གཞིས་ཀར་ཡབ་ཨ་སུག་དང། ཡུམ་བུ་ཁྲིད་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས། དགུང་ལོ་བཞི་ལྔའི་ཐོག་ནས་ཡི་གེ་འབྲི་ཀློག་དང་སུམ་རྟགས་སོགས་ལ་ཐུགས་གཞོལ། དགུང་ལོ་བརྒྱད་ཀྱི་ཐོག་རྒྱལ་དབང་ལྔ་པའི་སྐུ་མདུན་དུ་བཅར་ནས་མདོ་སྔགས་སོགས་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གི་གཞུང་དོན་མང་པོ་གསན། འདར་པ་ལོ་ཙཱ་ལས་སྐར་རྩིས་དང། སྒྲ་རིག་པ། ལུ་འགོ་བླ་མཁྱེན་ངག་གི་དབང་པོ་ལས་དབྱངས་འཆར། བྱང་པ་ལྷུན་སྡིངས་པ་རྣམ་རྒྱལ་རྡོ་རྗེ་ལས་བྱང་ཁོག་ཡུལ་ཐིག་དང། རྩ་རྒྱུད་སྡོང་འགྲེམས། གསང་སྨན་ཚིག་བརྒྱུད་སྐོར་གྱི་མན་ངག་བཅས་གསོ་བ་རིག་པ་སྦྱང་བ་སོགས་མདོར་ན་མཁས་གྲུབ་གཉིས་ལྡན་གྱི་ཡོངས་འཛིན་དུ་མ་བསྟེན་ནས་ཐུན་མིན་དང་ཐུན་མོང་གི་རིག་གནས་ཀུན་ལ་དཔྱིས་ཕྱིན་པར་མཛད། རྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀའི་རྒྱལ་ཚབ་ཀྱི་ལས་ཀ་བསྩལ་བས་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་གི་རིང་སྡེ་སྲིད་བཟུང་ནས་སྲིད་བསྐྱངས། རྩེ་ཕོ་བྲང་དམར་པོ་ཉམས་གསོ་དང་རྒྱ་སྐྱེད་གནང། རྒྱལ་དབང་ལྔ་པའི་གསེར་གདུང་འཛམ་གླིང་རྒྱན་གཅིག་བཞེངས། གསོ་བ་རིག་པའི་དཔལ་ལྡན་རྒྱུད་བཞི་ལ་ཞུས་དག་མཛད་དེ་དཔར་དུ་བསྐྲུན་པ་སོགས་མཛད་རྗེས་ཤིན་ཏུ་ཆེ། གསུང་རྩོམ་སྐོར་ལ་ཕུག་ལུགས་རྩིས་ཀྱི་ལེགས་བཤད་བཻཌཱུརྱ་དཀར་པོ་དང། བཻཌཱུརྱ་དཀར་པོའི་གཡའ་སེལ། གསེར་གདུང་འཛམ་གླིང་རྒྱན་གཅིག་གི་དཀར་ཆག་ཁྲིམས་ཡིག་དྭངས་ཤེལ་ཉེར་གཅིག་གསོ་བ་རིག་པའི་ཁོག་འབུབས་ལེགས་བཤད་བཻཌཱུརྱའི་མེ་ལོང་དྲང་སྲོང་དགྱེས་པའི་དགའ་སྟོན། དཔལ་ལྡན་རྒྱུད་བཞིའི་འགྲེལ་པ་བཻཌཱུརྱ་སྔོན་མོ། མན་ངག་རྒྱུད་ཀྱི་ལྷན་ཐབས་དུས་མིན་འཆི་ཞགས་གཅོད་པའི་རལ་གྲི་སོགས་ལེགས་བཤད་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་བསྟན་བཅོས་སྣ་ཚོགས་པོད་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་ཙམ་མཛད། གསོ་བ་རིག་པའི་དཔལ་ལྡན་རྒྱུད་བཞིའི་དགོངས་དོན་རྣམས་མ་འདྲེས་མཚོ་ལ་ཟླ་སྐར་ཤར་བ་ལྟར་མིག་ལམ་དུ་གསལ་བར་འཆར་བའི་སྔོན་མེད་ཀྱི་བྲིས་ཆ་ཐང་དེབ་གྲངས་བདུན་ཅུ་དོན་བདུན་གྱི་མཚོན་བྱེད་དཔེ་རིས་བཀོད། ལྕགས་པོ་རིར་སྨན་གྱི་སློབ་གྲྭ་འགྲོ་ཕན་རིག་བྱེད་གླིང་བཙུགས་པ་སོགས་སྐུ་ཚེ་ཧྲིལ་པོར་བསྟན་དོན་ཁོ་ན་མཛད། མཐར་རབ་བྱུང་བཅུ་གཉིས་པའི་ཤིང་བྱ་ལོར་སོག་པོ་ལྷ་བཟང་ཧཱན་གྱིས་བཀྲོངས། ...

Further Details

5. dung dkar bod rig pa'i tshig mdzod chen mo

སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ་ནི་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པའི་པས་བོད་ས་གནས་ཀྱི་སྲིད་དབང་བཞེས་རྗེས་དངོས་སུ་ལས་དོན་བྱེད་མཁན་གྱི་སྡེ་སྲིད་རིམ་པ་བསྐོས་པའི་གྲས་ནས་མཚན་ཐོག་ལྔ་པ་ཡིན། བོད་ཀྱི་རབ་བྱུང་བཅུ་གཉིས་པའི་ཆུ་འསྦྲུལ(༡༦༥༣)(ཆིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་གོང་མ་ཆིང་ཧྲི་ཙུའུ་ཧྲུན་ཀྲི་ཁྲི་ལོ་བཅུ་པ)ལོར་སྐུ་འཁྲུངས། བོད་ཀྱི་རབ་བྱུང་བཅུ་གཉིས་པའི་ཤིང་བྱ(ཆིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་གོང་མ་ཆིང་ཧྲེང་ཙུའུ་ཁང་ཤིས་ཁྲི་ལོ་ཞེ་བཞི་པ)(༡༧༠༥)ལོར་རྒྱལ་པོ་ལྷ་བཟང་གིས་བཀྲོངས། འཁྲུངས་ཡུལ་ནི་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་བྱང་ཕྱོགས་ཉང་བྲན་གྲོང་སྨད་གཞིས་ཀར(དེང་སང་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་སྤ་རི་ཁུག་དོན་གཅོད་ཁང་གི་ཁོངས་གཏོགས་ཉང་བྲན་ནམ་ཉང་རལ)ཡབ་ཨ་སུག་དང་ཡུམ་བུ་ཁྲིད་རྒྱལ་མོའི་སྲས་སུ་འཁྲུངས་ཤིང།ང་། དགུང་ལོ་བརྒྱད་ནས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པའི་མདུན་དུ་ཞབས་ཕྱིར་བཞུགས་ཐོག།ག ཞོར་ལ་སྒྲ་དང་ །སྙན་ངག་སྨན་རྩིས་སློབ་སྦྱོང་མཛད། བོད་ཀྱི་རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པའི་ས་ལུག(ཆིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་གོང་མ་ཆིང་ཧྲིང་ཙུའུ་ཁང་ཤིས་ཁྲི་ལོ་བཅོ་བརྒྱད་པ)(༡༦༧༩)ལོ་ནས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པ་སྐུ་མ་འདས་བར་ལོ་ངོ་ལྔ་དང།ང་། དེ་ནས་རབ་བྱུང་བཅུ་གཉིས་པའི་ཆུ་རྟ(ཆིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་གོང་མ་ཁང་ཤིས་ཁྲི་ལོ་ཞེ་གཅིག་པ)(༡༧༠༢)ལོར་བར་ ལོ་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་རིང་སྲིད་དབང་བཟུང།ང་། སེ་འབྲས་དགའ་གསུམ་དང་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་སོགས(བཀའ་བརྒྱུད་པ་ཕུད)ཆོས་ལུགས་རིས་མི་འདྲ་བའི་དགོན་པ་ཁག་ཚང་མར་ཞིབ་བཤེར་ཐོག་འགའ་ཞིག་ལ་མཆོད་གཞིས་མི་སེར་མང་པོ་སྤྲད་པ་དང།ང་། འགའ་ཞིག་ལ་གཏན་འཇགས་ཀྱི་འབྲུ་ཕོགས་ཇ་མར་སོགས་སྤྲོད་རྒྱུའི་གཏན་འབེབས་བཟོས་གནང་བ་དང།ང་། ས་གནས་ཁག་གི་ཐོན་ཁུངས་དང་མི་སེར་ཐེམ་གྲངས་ཞིབ་བཤེར་བྱས་ཏེ་ཡུལ་ཐོན་དངོས་ཟོག་གི་ཁྲལ་བསྡུ་རྒྱུ་དང།ང་། མི་སེར་རྣམས་ཀྱི་ཐེམ་ཐོ་གཞུང་དེར་དེབ་གསར་དུ་བཀོད། 《ཁྲིམས་ཡིག་དྭངས་ཤེལ་མེ་ལོང་》ཟེར་བ་བརྩམས་ནས་ལས་ཁུངས་མང་པོ་གསར་འཛུགས་བྱས། བཀས་བཀོད་བརྒྱུད་འཛིན་ཞིང་བྲན་ལམ་ལུགས་སྔར་ལས་ལྷག་པར་ཆ་ཚང་དུ་བཏང་ཞིང།ང་། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པ་སྐུ་འདས་རྗེས་དེ་སྔོན་ཞལ་ཆེམས་གནང་དོན་ལྟར། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པ་སྐུ་གཤེགས་པའི་གནས་ཚུལ་སྐོར་བོད་ས་གནས་སུ་ཁྱབ་བསྒྲགས་མ་བྱས་པར་ལོ་བཅུ་གསུམ་རིང་གསང་བ་མཛད། དངོས་སློབ་ཕ་བོང་ཁའི་དགེ་སློང་འཇམ་དབྱངས་གྲགས་པ་དང།ང་། རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་གི་སྡེ་པ་བཀྲས་རབ་པ་གཉིས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པའི་སྐུ་ཚབ་བྱེད་དུ་བཅུག་ཐོག།ག གོང་མའི་འཚམས་འདྲིའི་ཡིག་ལན་དང།ང་། གཞན་དག་གི་ཆོས་ལུགས་སྐོར་ལ་དྲི་བ་བཏོན་པའི་ལན་བསྐུར་བ་སོགས་བྱེད་དུ་བཅུག།ག འོན་ཀྱང་དགེ་སློང་ཁོང་མ་གཞི་རིག་གནས་དང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ལེགས་པོ་ཡོད་ཀྱང།ང་། ཆོས་ལུགས་སྐོར་ལ་གཞན་དག་གིས་དྲི་བ་བཏོན་པའི་ལན་དང་རྩོམ་ཡིག་ཐད་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པའི་མཁྱེན་ཡོན་ཆུ་ཚད་ལ་སླེབས་ཀྱི་མེད་སྟབས་དོགས་པ་ཟ་མཁན་ཉིན་རེ་ལས་ཉིན་རེ་མང་དུ་སོང་ཞིང།ང་། སྐབས་དེར་གསང་བ་དེ་འདྲ་བྱེད་དགོས་དོན་ནི་ཏཱ་ལའི་བླ་མས་གཙོ་བོ་གནང་བའི་བོད་ས་གནས་ཀྱི་སྲིད་དབང་དེ་བཙུགས་ནས་ལོ་ལྔ་བཅུ་ང་གསུམ་ལས་སོང་མེད་པ་མ་ཟད། སྔར་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་དངོས་སུ་བཞུགས་པའི་སྐབས་སུ་ཡང་བཀའ་བརྒྱུད་ཆོས་ལུགས་ལ་དད་པ་ཡོད་པའི་ས་གནས་ཁག་ནས་ངོ་ལོག་ཟིང་འཁྲུག་ཐེངས་མང་པོ་བྱུང་བ་དང།ང་། ལྷག་པར་དུ་སྲིད་དབང་གསར་དུ་བཙུགས་ནས་ལོ་ངོ་བཅོ་བརྒྱད་སོང་བའི་རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པའི་ས་ཕག(ཆིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་གོང་མ་ཧྲུན་ཀྲི་ཁྲི་ལོ་བཅུ་དྲུག་པ)(༡༦༤༩)ལོར་ཕྱག་མཛོད་བསོད་ནམས་ཆོས་འཕེལ་གྱི་སྤུན་མཆེད་གཞིས་ཀ་རྩེའི་སྡེ་པ་ནང་སོ་ནོར་བུས་འབྲུག་པ་སྲིད་གཞུང་དདང་ངན་འབྲེལ་བྱས་ནས་བསླངས་པའ་པའི་ངོ་ལོག་ཟིང་འཁྲུག་དེས་དུས་ཚོད་ཕྲན་བུ་ཞིག་མ་གཏོགས་སྲིད་དབང་ཡོངས་རྫོགས་ཤོར་གྲབས་བྱས་པར་བརྟེན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པ་སྐུ་འདས་པའི་གནས་ཚུལ་མི་ཚང་མས་ཤེས་པ་ཡིན་ན་གསར་འཛུགས་བྱས་པའི་སྲིད་དབང་དེ་ཤོར་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ནི་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ཞལ་བཞུགས་སྐབས་ལས་ཆེ་བ་ཡོད་པ་མཁྱེན་ནས་སྐུ་འདས་ཁར་སྡེ་པ་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོར་རང་ཉིད་སྐུ་འདས་པའི་གནས་ཚུལ་སྐོར་ལོ་ཤས་རིང་གསང་བ་བྱེད་དགོས་པའི་བཀས་བཀའ་ཕབ། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་འདས་ནས་ལོ་བརྒྱད་སོང་བའི་རབ་བྱུང་བཅུ་གཉིས་པའི་ལྕགས་རྟ(ཆིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་གོང་མ་ཁང་ཤིས་ཁྲི་ལོ་ཉེར་དགུ་པ)(༡༦༩༠)ལོར་པོ་ཏ་ལའི་ཕོ་བྲང་དམར་པོ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱ་འགོ་ཚུགས་ཤིང།ང་། དེ་ནས་ལོ་ངོ་གཉིས་སོང་རྗེས་གསང་བའི་སྒོ་ནས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པའི་སྐུ་གདུང་བཞུགས་པའི་གསེར་གདུང་འཛམ་གླིང་རྒྱན་གཅིག་དངོས་སུ་བཟོ་སྐྲུན་བྱེད་འགོ་ཚུགས་པ་དང།ང་། དུས་མཚུངས་གོང་མ་ཁང་ཤིས་ཀྱི་མདུན་དུ་འཚམས་འདྲིའི་མི་སྣ་བཏང་ཐོག་དེའི་མདུན་ལ་ཏཱ་ལའི་བ་བླ་མ་རང་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱུན་དུ་འབྲལ་མེད་བསྣམས་རྒྱུའི་ཆོས་གོས་རྣམ་གསུམ་དང་འཇིམ་བཟོས་འདྲ་སྐུ་ཞིག་བཅས་བསྐུར་ཏེ་དངོས་སུ་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པ་སྐུ་འདས་ཞེས་གོང་མར་སྙན་སེང་མ་ཞུས་ཀྱང་ཤུགས་ཀྱི་གོ་བ་ལེན་ཐུབ་པ་ཡོང་བའི་ཐབས་མཁས་གནང་ཡོད། བོད་ཀྱི་རབ་འབྱུང་བཅུ་གཉིས་པའི་ཤིང་ཁྱི(ཆིང་ཁང་ཤིས་ཁྲི་ལོ་སོ་གསུམ་)(༡༦༩༤)ལོའི་བོད་ཟླ་དང་པོའི་ཚེས་ཉེར་དགུ་ལ། མཚམས་འདྲིའི་མི་སྣ་ཡེ་ཤེས་དགེ་སློང་དང་སྤྱང་ཁི་སྦྱར་གོ་ཆི་སོགས་བཏང་བའི་མདུན་གསེར་གྱི་བྱང་བུ་ཤོག་གྲངས་བཅུ་གཉིས་ལ་གསེར་སྲང༡༨༠ཡོད་པའི་ངོས་སུ་རྒྱ་དང།ང་། སོག་པོ། བོད་བཅས་ཀྱི་ཡི་གེ་གསུམ་ཤན་སྦྱན་གྱི་འཇའ་ས་བཀའ་ཡིག(འདིའི་ངོ་བཤུས་ཆ་ཚང་སྡེ་པ་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ་རང་ཉིད་ཀྱིས་མཛད་པའི་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པའི《གསེར་གདུང་འཛམ་གླིང་རྒྱན་གཅིག་གི་དཀར་ཆག》ཤོག་གྲངས་༤༩༦ནས་༥༩༧བར་གསལ)དང།ང་། རྡོ་རྗེ་འཆང་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་ཆོས་སྲིད་འཛིན་ཅིང་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་དར་རྒྱས་སུ་སྐྱོང་བའི་ས་དབང་ཞེས་པའི་གོ་གནས་དང།ང་། ནང་དོན་དེ་དང་འདྲ་བའི་གསེར་ཐམ་ལ་གསེར་སྲང་༡༨༠ཡོད་པ་བཅས་སྤྲད། (འདི་སྐོར་སྡེ་པ་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ་རང་ཉིད་ཀྱིས་མཛད་པའི་སོ་སོའི་ལོ་རྒྱུས་ནང་འཁོད་དོན་དུ་ཡོན་རྒྱལ་རབས་དང་མིང་རྒྱལ་རབས་བཅས་རིམ་བྱུང་གི་སྲིད་སྐྱོང་སྡེ་སྲིད་ཚང་མ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཆེད་མངགས་རྟེན་འབུལ་མི་སྣ་པེ་ཅིན་དུ་མངགས་ཏེ་བོད་ས་གནས་ཀྱི་སྲིད་དབང་བཟུང་ཆོག་པའི་འཇའ་ས་དང་ཐམ་ཀ་ཞུས་པར་བརྟེན་ནས་གོ་གནས་བྱུང་བ་ཤ་སྟག་ཡིན་ཀྱང་སྡེ་པ་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ་རང་ཉིད་ཀྱིས་གོང་མ་ཁང་ཤིས་ལ་བོད་ས་གནས་ཀྱི་སྲིད་དབང་བཟུང་ཆོག་པའི་གོ་གནས་དང་འཇའ་ས་ཐམ་ཀ་བཅས་ཞུ་མ་དགོས་པར། ཆེད་མངགས་མི་སྣ་བཏང་ནས་དམིགས་གསལ་གཟེངས་བསྟོད་ཆེན་པོ་གནང་བྱུང་ཞེས་འཁོད་ཡོད)སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོས་སྲིད་གཞུང་གི་ལས་དོན་མཛད་བཞིན་དུ་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང།ང་། སྨན་གཞུང།ང་། སྐར་རྩིས་རིག་པ། སྒྲ་རིག་པ། སྙན་ངག་བཅས་ཀྱི་ཐད་རྩོམ་ཡིག་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཡོད་པ་ཁྱོན་བསྡོམས་པོད་ཆེན(པོད་ཆེ་བ་ལ་ཤོག་གྲངས་༥༠༠ལྷག་ཙམ་ཡོད)༢༦ཙམ་ཡོད་པ་དེའི་ནང་ནས་བོད་དུ་སྐད་གྲགས་ཡོད་པའི་རྩོམ་ཡིག་སྐོར་གཤམ་གསལ《ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པའི་གསེར་གདུང་འཛམ་གླིང་རྒྱན་གཅིག་གི་དཀར་ཆག་ཐར་གླིང་རྒྱ་མཚོར་བགྲོད་པའི་གྲུ་རྫིངས་》ཤོག་གྲངས་༧༦༧(འདི་ནང་པོ་ཏཱ་ལའི་ཕོ་བྲང་དམར་པོ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཧ་ཅང་ཞིབ་ཕྲ་བཀོད་ཡོད)《ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་དྲུག་པ་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོའི་རྣམ་ཐར་》རྒྱས་པ་དང།ང་། འབྲིང་པོ། བསྡུས་པོཔ། གསང་བའི་རྣམ་ཐར་བྲིས་མ་ཤོག་གྲངས༣༠སྐོར(འདི་ནང་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་སྐུ་ཕྲེང་དྲུག་པ་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོའི་གནས་ཚུལ་ཡོངས་གྲགས་མིན་པ་རྣམས་ཞིབ་ཕྲ་བྲིས་ཡོད་) 《གསོ་བ་རིག་པའི་ཁོག་དབུབ་དྲང་སྲོང་དགྱེས་པའི་དགའ་སྟོན》ཤོག་གྲངས་༢༩༣(འདི་བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པ་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ལེགས་པོ་ཞིག་ཡོད) 《སྨན་གྱི་རྒྱུད་བཞིའི་འགྲེལ་པ་བཻཌཱུརྱ་སྔོན་པོ》ཤོག་གྲངས་༡༠༦༧(འདི་བོད་ཀྱི་སྨན་མཁས་པ་ཚོས་བརྩམས་པའི་སྨན་གཞུང་མང་པོའི་ལེགས་ཆ་བསྡུས་ཐོག་ཆ་ཚང་ལ་གོ་བདེ་བའི་འགྲེལ་བཤད་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན)《ཕུག་ལུགས་རྩིས་ཀྱི་ལེགས་བཤད་བེེཌཱུ་རྱ་དཀར་པོ》ཤོག་གྲངས་༦༣༩(འདི་དེ་སྔོན་བོད་ཀྱི་སྐར་རྩིས་མཁས་པ་ཚོས་བརྩམས་པའི་སྐར་རྩིས་གི་ཀྱི་གཞུང་ཚང་མའི་ལེགས་ཆ་བསྡུས་པ་ཞིག་ཡིན)《བསྟན་བཅོས་བེེཌཱུརྱ་དཀར་པོའི་དྲིས་ལན་འཁྲུལ་སྣང་གཡའ་སེལ》ཤོག་གྲངས༤༧༣(འདི་ནང་སྐར་རྩིས་གནད་དོན་སྐོར་ལ་གཞན་གྱིས་དྲི་བ་བཏོན་པའི་ལན་དོན་ཚན་༢༠༨ཡོད་པ་དང།ང་། ད་དུང་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཁག་གི་ལོ་རྒྱུས་དང།ང་། ཡི་གེ་དབུ་ཅན་དང་དབུ་མེད་ཀྱི་ཐིག་ཚད། བོད་ལུགས་ལྷ་སྐུའི་ཐིག་ཚད་དེབ་ཐེར། 《བོད་ལུགས་གླུ་གར་གྱི་དེར་ཐེར་མིག་ཡིད་རྣ་མའི་བའི་དགའ་སྟོན》སོགས་ཡོད) 《དགའ་ལྡན་ཆོས་འབྱུང་བེེཌཱུརྱ་སེར་པོ》ཤོག་གྲངས་༤༡༩(འདི་ནང་སྐབས་དེའི་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གི་མངའ་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་དགེ་ལུགས་པའི་དགོན་པ་ཁག་སོ་སོའི་ལོ་རྒྱུས་དང།ང་། དགོན་པ་དེ་རྣམས་ས་ཁུལ་གང་དུ་ཡོད་པ། དགོན་པའི་ཨང་གྲངས་ག་ཚོད་ཡིན་པ། སྐབས་དེར་གྲ་གྲྭ་པ་གོ་ག་ཚོད་ཡོད་པ། སློབ་སྦྱོང་བྱེད་བྱེད་པའི་ཡིག་ཆ་དང་འདོན་ཆ་གང་དང་གང་ཡིན་པ། གྲྭ་རྒྱུན་འགྲོ་ཁུངས་སེ་འབྲས་དགེ་གསུམ་དང་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་བཅས་གང་གི་ཁོངས་གཏོགས་ཡིན་པ། མཆོད་གཞིས་ས་ཞིང་གི་རྒྱ་ཁྱོན་དང་མི་སེར་ཐེམ་དུད་ཇི་ཙམ་ཡོད་པ་དང།ང་། མཆོད་གཞིས་མེད་པའི་དགོན་པ་ཚོར་སྲིད་གཞུང་ནས་འབྲུ་དདང།ང་། ཇ་མར་སོགས་ཀྱི་ཕོགས་མང་ཉུང་ཇི་ཙམ་སྤྲོད་དགོས་པ། སྐབས་དེར་གསར་འཛུགས་བྱས་པའི་དགོན་པ་དང།ང་། བཀའ་བརྒྱུད་དགེ་བསྒྱུར་དགོན་པ་གང་དང་གང་ཡིན་པ་བཅས་ཞིབ་ཕྲ་བྲིས་ཡོད)《བླང་དོར་གསལ་བྱེད་པའི་ཁྲིམས་ཡིག་དྭགས་ཤེལ་མེ་ལོང》ཤོག་གྲངས་༤༣(འདི་ནང་སྲིད་གཞུང་གི་དཔོན་རིགས་དང།ང་། ལས་ཁུངས་ཁག་ཁག རྫོང་གཞིས་ཁག་བཅས་ཀྱི་ཁྲིམས་ལུགས་རྣམས་ཞིབ་ཕྲ་བཀོད་ཡོད) 《ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པས་མཛད་པའི་སྙན་ངག་འགྲེལ་པ་དབྱངས་ཅན་དགྱེས་པའི་གླུ་དབྱངས་ཀྱི་མཆན་འགྲེལ》ཤོག་གྲངས་༣༠༧(འདིའི་ནང་སྡེ་སྲིད་རང་ཉིད་ཀྱིས་མཛད་པའི་མཆན་འགྲེལ་དང་དཔེར་བརྗོད་ཁག་མང་པོ་ཡོད) རབ་བྱུང་བཅུ་གཉིས་ལྕགས་སྦྲུལ(ཆིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་གོང་མ་ཁང་ཤིས་ཁྲི་ལོ་བཞི་བཅུ་པ)(༡༧༠༡)ལོར་གུ་ཤྲི་ཧན་གྱི་བུ་བསྟན་འཛིན་དཱ་ལའི་ཧན་ལ་དུག་སྐྱོན་བྱུང་ནས་འདས་རྗེས་དེའི་བུ་ལྷ་བཟང་ཧན་ཁྲི་ལ་བསྐོས་ཏེ་སྟེ་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ་དང་མཉམ་འབྲེལ་གྱིས་སྲིད་དབང་བཟུང་སྐབས་ལྷ་བཟང་ནས་སྲིད་དབང་ཡོངས་རྫོགས་ལོན་ཐབས་སུ་སྡེ་སྲིད་ནས་གོང་མར་བརྩི་བཀུར་མེད་ལུགས་དང།ང་། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་དྲུག་པ་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོའི་མཛད་པར་སྐྱོན་འདོགས་སོགས་ཀྱི་དབྱེན་སྦྱོར་བྱས་པར་སྡེ་སྲིད་ནས་ཀྱང་དེ་ལན་འཇལ་ཐབས་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཁོང་གཉིས་བར་འགལ་བ་ཇེ་ཆེར་སོང་མཐར་ཁོ་གཉིས་ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་མ་བསྟུན་པར་རང་ཐག་གཅོད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང།ང་། ལྷག་པར་དུ་ལྷ་བཟང་ཧན་གྱིས་ཁོ་རང་གི་ཕ་དུག་སྐྱོན་བྱུང་ནས་འདས་པའི་ནག་ཉེས་དེ་སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོའི་ལ་ཡོད་ཚུལ་བཤད་དེ་འགལ་ཟླ་ལྔར་སྔར་ལས་ཆེ་རུ་སོང་ནས་ལོ་གཉིས་ལྷག་ཙམ་ཕྱིན་པའི་བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་གཉིས་པའི་ཆུ་ལུག་(༡༧༠༣)ལོའི་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོ་ཚུགས་སྐབས་ལྷ་བཟང་ཧན་གྱི་གཡོག་པོ་འགའ་ཤས་ཀྱིས་སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོའི་དྲུང་འཁོར་དཔོན་རིགས་ཁ་ཤས་བསད་པར་བརྟེན་སྡེ་སྲིད་ཀྱི་ཁོངས་ནས་དམག་དཔུང་བསྐོངས་ཏེ་འཐེན་པས་ལྷ་བཟང་གི་དཔུང་སྡེ་འདམ་གཞུང་བར་ཕྱིར་འཐེན་གྱིས་བསྐྱར་སབསྒྲིགས་བྱས་ཏེ་ལྷ་སར་དཔུང་འཇུག་བྱས་རྐྱེན་བོད་སོག་བར་དམག་འཁྲུག་ཆེན་པོ་ལངས། ལྷ་བཟང་ཧན་དགེ་ལུགས་པའི་ཆོས་ལ་དད་པ་ཡོད་པ་དང་ཁོ་རང་གིས་དད་པ་བྱེད་སའི་བླ་མ་ནི་པཎ་ཆེན་ཨེར་ཏེ་ནི་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པ་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་དང་སྐབས་དེའི་འབྲས་སྤུངས་སྒོ་མང་གྲྭ་ཚང་གི་མཁན་པོ་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པ(སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ་)ངག་དབང་བརྩོན་འགྲུས་ཡིན་ཅིང།ང་། སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ་ནི་སེ་འབྲས་དགེ་གསུམ་སོགས་དགེ་ལུགས་དགོན་པ་ཚོར་མཆོད་གཞིས་མི་སེར་མང་པོ་སྤྲད་པའི་དྲན་དྲིན་ཆེན་པོ་ཡོད་མཁན་ཞིག་ཡིན་སྟབས་མཐོ་རིམ་གྲྭ་པ་ཁག་གཅིག་གིས་སྡེ་སྲིད་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་ལངས་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང།ང་། སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ་རྒྱུན་དུ་རྙིང་མའི་ཆོས་ལུགས་ལ་དད་པ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སེ་འབྲས་དགེ་གསུམ་གྱི་གྲྭ་པ་ཁག་གཅིག་སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོར་དེ་ཙམ་གྱི་དགའ་པོ་མེད་པར་ལྷ་བཟང་ཧན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་ལངས། སྐབས་དེར་སེ་འབྲས་དགའ་གསུམ་གྱི་འཐུས་མི་དང།ང་། འཇམ་དབྱངས་བཞད་པ་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ་ངག་དབང་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་བར་འདུམ་མཛད་དེ་སྡེ་སྲིད་ཁྲི་གཤོལ་ནས་སྲས་ངག་དབང་རིན་ཆེན་སྡེ་སྲིད་ལ་བསྐོས། འོན་ཀྱང་ལྷ་བཟང་ཧན་དང་མཉམ་དུ་སྲིད་དབང་བཟུང་མཁན་སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོའི་སྲས་སྡེ་སྲིད་ངག་དབང་རིན་ཆེན་དང་ལྷ་བཟང་གཉིས་ཀྱང་མཐུན་པོ་མ་བྱུང་བར་རབ་བྱུང་བཅུ་གཉིས་པའི་ཤིང་བྱ(ཆིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་གོང་མ་ཁང་ཤིས་ཁྲི་ལོ་ཞེ་བཞི་པ)(༡༧༠༥)ལོར་སླར་ཡང་འཁྲུག་ཟིང་བྱུང་སྟབས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་དྲུག་པ་དང།ང་། འཇམ་དབྱངས་བཞད་པ་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ། སེ་འབྲས་དགའ་གསུམ་གྱི་འཐུས་མི་སོགས་ནས་བར་འདུམ་མཛད་དེ་སྡེ་སྲིད་ཟུར་པ་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ་ལྷ་ཁ་གོང་དཀར་དུ་བཞུགས་རྒྱུ་དང།ང་། ལྷ་བཟང་རང་ཡུལ་དུ་ལོག་རྒྱུའི་ཐག་བཅད། ལྷ་བཟང་གིས་ནག་ཆུ་བར་ཕྱིན་ནས་ཕྱིར་ལོག་གིས་སོག་དམག་རྣམས་འཕན་པོ་དང་སྟོད་ལུང་ལམ་ཁག་གཉིས་ནས་ལྷ་སར་དམག་དྲངས། སྡེ་སྲིད་དམག་ཕམ་ཏེ་ལྷ་ས་གཙང་པོའི་ཐོག་ཀོ་གྲུ་བཏང་ནས་གོང་དཀར་རྫོང་དུ་བྲོས། སྐབས་དེར་ལྷ་བཟང་རང་ཉིད་ཀྱིས་དམག་སྣེ་ཁྲིད་པའི་དམག་དཔུང་དེ་འཕན་པོ་བརྒྱུད་ནས་ལྷ་སར་ཡོང་བ་དང།ང་། ལྷ་བཟང་ཧན་གྱི་བཙུན་མོ་ཚེ་དབང་རྒྱལ་མོའམ་རྒྱལ་མོ་ཚེ་རིང་བཀྲ་ཤིས(འདི་ཐོག་མར་སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོའི་བཙུན་མོར་ལེན་རྒྱུའི་རེ་བ་བྱས་པ་དེར་སྡེ་སྲིད་ཀྱིས་ཁ་ཡ་མ་བྱས་སྟབས་རྗེས་སུ་ལྷ་བཟང་ཧན་གྱིས་མནའ་མར་བླངས་པ་ཡིན་ཟེར་སྲོལ་ཡོད)ཟེར་བ་དེས་དམག་ཁག་གཅིག་ལ་སྣེ་ཁྲིད་དེ་སྟོད་ལུང་ཕུ་བརྒྱུད་ནས་ལྷ་སར་ཡོང།ང་། སྐབས་དེར་གལ་ཏེ་སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ་ལྷ་བཟང་གི་ལག་ཏུ་ཐེབས་ན་གསོལ་ཕོགས་ཕྲན་བུ་འཚོ་རྟེན་དུ་ཕུལ་ནས་བཟང་བཙོན་དུ་འཇོག་རྩིས་ཡོད་ཀྱང་སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོའི་དགོངས་པར་ང་རང་དང་ལྷ་བཟང་གཉིས་མཐུན་ཐབས་མེད་པའི་དགྲ་བོ་ཡིན་སྟབས་གལ་ཏེ་རང་ཉིད་ལྷ་བཟང་གི་ལག་པར་ཐེབས་ན་དེ་མ་ཐག་གསོད་རྒྱུ་ཡིན་པར་ཐག་ཆོད་པས་དེ་ལས་སྟོད་ལུང་ཕུར་ལྷ་བཟང་གི་བཙུན་མོ་ཚེ་དབང་རྒྱལ་མོའི་སར་སོང་ནས་མགོ་བཏགས་ཞུས་ན་རང་ཉིད་ལ་སྲོག་སྐྱོན་ཡོང་གི་མ་རེད་དགོངས་ཏེ་གོང་དཀར་ནས་ཐོན་ཐོག་སྟོད་ལུང་ཕུར་ལྷ་བཟང་གི་བཙུན་མོ་ཚེ་དབང་རྒྱལ་མོ་སར་མགོ་བཏགས་ཞུ་བར་ཕེབས། སྐབས་དེར་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་དྲུག་པ་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོས་སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོར་སྲོག་སྐྱོན་མི་འབྱུང་ཆེད་སེ་འབྲས་དགའ་གསུམ་གྱི་མཁན་པོ་ཚང་མ་སྟོད་ལུང་ཕུར་ལྷ་བཟང་གི་བཙུན་མོ་སར་ངོ་ཆེན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཞུ་བར་བཏང་གནང་མཛད་རུང།ང་། སེ་འབྲས་དགའ་གསུམ་གྱི་མཁན་པོ་ཚོས་སྟོད་ལུང་མདའི་ཟམ་པ་ལ་བསྐོར་ནས་འགྲོ་བའི་ཤུལ་དུ་ལྷ་བཟང་ཧན་གྱི་བཙུན་མོས་སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ་འཛིན་བཟུང་བྱས་ཏེ་དེ་མ་ཐག་མགུལ་བྲེགས་ནས་སྲོག་ཐོག་བཏང་བ་དང།ང་། སྡེ་སྲིད་ཀྱི་སྲས་ངག་དབང་རིན་ཆེན་དང།ང་། སྲས་མོ་གཅིག།ག དྲུང་འཁོར་ཁ་ཤས་བཅས་པེ་ཅིན་དུ་གོང་མ་ཁང་ཤིས་ལ་རྩིས་འབུལ་བྱས་ཐོག་སྲས་འབྲིང་པོ་དམག་ཟོར་ཚེ་དབང་དེང་སང་ལྷ་ས་གཙོང་གཙང་པོའི་འགྲམ་གྱི་དམག་ཟོར་རྡོ་ཕུང་ཟེར་བ་ཡོད་ས་དེར་རང་སྲོག་རང་གིས་བཅད་ནས་ཤི་བ་སོགས་བྱུང།ང་། སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོའི་ལོ་རྒྱུས་སྐོར་ཞིབ་ཕྲ་སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ་རང་ཉིད་ཀྱིས་མཛད་པའི《ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པའི་གསེར་དུང་འཛམ་གླིང་རྒྱན་གཅིག་གི་དཀར་ཆག》ནང་སྡེ་སྲིད་རང་ཉིད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྐར་སྐོར་དང།ང་། སུམ་པ་མཁན་ཆེན་གྱིས་མཛད་པའི་《མཚོ་སྔོན་ལོ་རྒྱུས་ཚངས་གླུ་གསར་སྙན》སེར་སྨད་མཁན་པོ་གྲགས་པ་མཁས་གྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པའི《མཚོ་སྔོན་ལོ་རྒྱུས་ཚངས་གླུ་གསར་སྙན》སེར་སྨད་མཁན་པོ་གྲགས་པ་མཁས་གྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པའི《དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཐོག་རིམ་བྱོན་གྱི་རྣམ་ཐར་》ཞེས་པའི་ནང་གསེས《དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཐོག་ཞེ་བརྒྱད་པ་དོན་ཡོད་རྒྱ་མཚོའི་རྣམ་ཐར་》 ཐུགས་སྲས་ངག་དབང་བཀྲ་ཤིས་ཀྱིས་མཛད་པ《འཇམ་དབྱངས་བཞད་པ་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ་ངག་དབང་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་རྣམ་ཐར་ངོ་མཚར་ཀེ་ཏ་ཀའི་ཕྲེང་བ》སོགས་ལ་གཟིགས།

Further Details

6. Thupten Phuntsok Dictionary

རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པའི་ཆུ་སྦྲུལ་ལོར་ལྷ་ལྡན་བྱང་ཕྱོགས་ཉང་བྲན་གྲོང་སྨད་གཞིས་ཀར་ཡབ་ཨ་སུག་དང་། ཡུམ་བུ་ཁྲིད་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས། དགུང་ལོ་བཞི་ལྔའི་ཐོག་ནས་ཡི་གེ་འབྲི་ཀློག་དང་སུམ་རྟགས་སོགས་ལ་ཐུགས་གཞོལ། དགུང་ལོ་བརྒྱད་ཀྱི་ཐོག་རྒྱལ་དབང་ལྔ་པའི་སྐུ་མདུན་དུ་བཅར་ནས་མདོ་སྔགས་སོགས་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གི་གཞུང་དོན་མང་པོ་གསན། འདར་པ་ལོ་ཙཱ་ལས་སྐར་རྩིས་དང་། སྒྲ་རིག་པ། ལུ་འགོ་བླ་མཁྱེན་ངག་གི་དབང་པོ་ལས་དབྱངས་འཆར། བྱང་པ་ལྷུན་སྡིངས་པ་རྣམ་རྒྱལ་རྡོ་རྗེ་ལས་བྱང་ཁོག་ཡུལ་ཐིག་དང་། རྩ་རྒྱུད་སྡོང་འགྲེམས། གསང་སྨན་ཚིག་བརྒྱུད་སྐོར་གྱི་མན་ངག་བཅས་གསོ་བ་རིག་པ་སྦྱང་བ་སོགས་མདོར་ན་མཁས་གྲུབ་གཉིས་ལྡན་གྱི་ཡོངས་འཛིན་དུ་མ་བསྟེན་ནས་ཐུན་མིན་དང་ཐུན་མོང་གི་རིག་གནས་ཀུན་ལ་དཔྱིས་ཕྱིན་པར་མཛད། རྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀའི་རྒྱལ་ཚབ་ཀྱི་ལས་ཀ་བསྩལ་བས་ལོ་ཉུ་ཤི་རྩ་དྲུག་གི་རིང་སྡེ་སྲིད་བཟུང་ནས་སྲིད་བསྐྱངས། རྩེ་ཕོ་བྲང་དམར་པོ་ཉམས་གསོ་དང་རྒྱ་སྐྱེད་གནང་། རྒྱལ་དབང་ལྔ་པའི་གསེར་གདུང་འཛམ་གླིང་རྒྱན་གཅིག་བཞེངས། གསོ་བ་རིག་པའི་དཔལ་ལྡན་རྒྱུད་བཞི་ལ་ཞུས་དག་མཛད་དེ་དཔར་དུ་བསྐྲུན་པ་སོགས་མཛད་རྗེས་ཤིན་ཏུ་ཆེ། གསུང་རྩོམ་སྐོར་ལ་ཕུག་ལུགས་རྩིས་ཀྱི་ལེགས་བཤད་བཻཌཱུརྱ་དཀར་པོ་དང་། བཻཌཱུརྱ་དཀར་པོའི་གཡའ་སེལ། གསེར་གདུང་འཛམ་གླིང་རྒྱན་གཅིག་གི་དཀར་ཆག ཁྲིམས་ཡིག་དྭངས་ཤེལ་ཉེར་གཅིག གསོ་བ་རིག་པའི་ཁོག་འབུབས་ལེགས་བཤད་བཻཌཱུརྱའི་མེ་ལོང་དྲང་སྲོང་དགྱེས་པའི་དགའ་སྟོན། དཔལ་ལྡན་རྒྱུད་བཞིའི་འགྲེལ་པ་བཻཌཱུརྱ་སྔོན་མོ། མན་ངག་རྒྱུད་ཀྱི་ལྷན་ཐབས་དུས་མིན་འཆི་ཞགས་གཅོད་པའི་རལ་གྲི་སོགས་ལེགས་བཤད་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་བསྟན་བཅོས་སྣ་ཚོགས་པོད་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་ཙམ་མཛད། གསོ་བ་རིག་པའི་དཔལ་ལྡན་རྒྱུད་བཞིའི་དགོངས་དོན་རྣམས་མ་འདྲེས་མཚོ་ལ་ཟླ་སྐར་ཤར་བ་ལྟར་མིག་ལམ་དུ་གསལ་བར་འཆར་བའི་སྔོན་མེད་ཀྱི་བྲིས་ཆ་ཐང་དེབ་གྲངས་བདུན་ཅུ་དོན་བདུན་གྱི་མཚོན་བྱེད་དཔེ་རིས་བཀོད། ལྕགས་པོ་རིར་སྨན་གྱི་སློབ་གྲྭ་འགྲོ་ཕན་རིག་བྱེད་གླིང་བཙུགས་པ་སོགས་སྐུ་ཚེ་ཧྲིལ་པོར་བསྟན་དོན་ཁོ་ན་མཛད། མཐར་རབ་བྱུང་བཅུ་གཉིས་པའི་ཤིང་བྱ་ལོར་སོག་པོ་ལྷ་བཟང་ཧཱན་གྱིས་བཀྲོངས།

Further Details

7. smon lam tshig mdzod chen mo

རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པའི་ཆུ་སྦྲུལ་ལོར་ལྷ་ལྡན་བྱང་ཕྱོགས་ཉང་བྲན་གྲོང་སྨད་གཞིས་ཀར་ཡབ་ཨ་སུག་དང༌། ཡུམ་བུ་ཁྲིད་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས། དགུང་ལོ་བཞི་ལྔའི་ཐོག་ནས་ཡི་གེ་འབྲི་ཀློག་དང་སུམ་རྟགས་སོགས་ལ་ཐུགས་གཞོལ། དགུང་ལོ་བརྒྱད་ཀྱི་ཐོག་རྒྱལ་དབང་ལྔ་པའི་སྐུ་མདུན་དུ་བཅར་ནས་མདོ་སྔགས་སོགས་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གི་གཞུང་དོན་མང་པོ་གསན། འདར་པ་ལོ་ཙཱ་ལས་སྐར་རྩིས་དང༌། སྒྲ་རིག་པ། ལུ་འགོ་བླ་མཁྱེན་ངག་གི་དབང་པོ་ལས་དབྱངས་འཆར། བྱང་པ་ལྷུན་སྡིངས་པ་རྣམ་རྒྱལ་རྡོ་རྗེ་ལས་བྱང་ཁོག་ཡུལ་ཐིག་དང༌། རྩ་རྒྱུད་སྡོང་འགྲེམས། གསང་སྨན་ཚིག་བརྒྱུད་སྐོར་གྱི་མན་ངག་བཅས་གསོ་བ་རིག་པ་སྦྱང་བ་སོགས་མདོར་ན་མཁས་གྲུབ་གཉིས་ལྡན་གྱི་ཡོངས་འཛིན་དུ་མ་བསྟེན་ནས་ཐུན་མིན་དང་ཐུན་མོང་གི་རིག་གནས་ཀུན་ལ་དཔྱིས་ཕྱིན་པར་མཛད། རྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀའི་རྒྱལ་ཚབ་ཀྱི་ལས་ཀ་བསྩལ་བས་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་གི་རིང་སྡེ་སྲིད་བཟུང་ནས་སྲིད་བསྐྱངས། རྩེ་ཕོ་བྲང་དམར་པོ་ཉམས་གསོ་དང་རྒྱ་སྐྱེད་གནང༌། རྒྱལ་དབང་ལྔ་པའི་གསེར་གདུང་འཛམ་གླིང་རྒྱན་གཅིག་བཞེངས། གསོ་བ་རིག་པའི་དཔལ་ལྡན་རྒྱུད་བཞི་ལ་ཞུས་དག་མཛད་དེ་དཔར་དུ་བསྐྲུན་པ་སོགས་མཛད་རྗེས་ཤིན་ཏུ་ཆེ། གསུང་རྩོམ་སྐོར་ལ་ཕུག་ལུགས་རྩིས་ཀྱི་ལེགས་བཤད་བཻཌཱུརྻ་དཀར་པོ་དང༌། བཻཌཱུརྻ་དཀར་པོའི་གཡའ་སེལ། གསེར་གདུང་འཛམ་གླིང་རྒྱན་གཅིག་གི་དཀར་ཆག་ཁྲིམས་ཡིག་དྭངས་ཤེལ་ཉེར་གཅིག་གསོ་བ་རིག་པའི་ཁོག་འབུབས་ལེགས་བཤད་བཻཌཱུརྻའི་མེ་ལོང་དྲང་སྲོང་དགྱེས་པའི་དགའ་སྟོན། དཔལ་ལྡན་རྒྱུད་བཞིའི་འགྲེལ་པ་བཻཌཱུརྻ་སྔོན་མོ། མན་ངག་རྒྱུད་ཀྱི་ལྷན་ཐབས་དུས་མིན་འཆི་ཞགས་གཅོད་པའི་རལ་གྲི་སོགས་ལེགས་བཤད་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་བསྟན་བཅོས་སྣ་ཚོགས་པོད་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་ཙམ་མཛད། གསོ་བ་རིག་པའི་དཔལ་ལྡན་རྒྱུད་བཞིའི་དགོངས་དོན་རྣམས་མ་འདྲེས་མཚོ་ལ་ཟླ་སྐར་ཤར་བ་ལྟར་མིག་ལམ་དུ་གསལ་བར་འཆར་བའི་སྔོན་མེད་ཀྱི་བྲིས་ཆ་ཐང་དེབ་གྲངས་བདུན་ཅུ་དོན་བདུན་གྱི་མཚོན་བྱེད་དཔེ་རིས་བཀོད། ལྕགས་པོ་རིར་སྨན་གྱི་སློབ་གྲྭ་འགྲོ་ཕན་རིག་བྱེད་གླིང་བཙུགས་པ་སོགས་སྐུ་ཚེ་ཧྲིལ་པོར་བསྟན་དོན་ཁོ་ན་མཛད། མཐར་རབ་བྱུང་བཅུ་གཉིས་པའི་ཤིང་བྱ་ལོར་སོག་པོ་ལྷ་བཟང་ཧཱན་གྱིས་བཀྲོངས།

Further Details

8. gangs can mkhas grub rim byon ming mdzod

ཁོང་ནི་རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པའི་ཆུ་མོ་སྦྲུལ་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ 1653 ལོར་ལྷ་སའི་བྱང་རྒྱུད་ཉེ་ཀོར་ཉང་བྲན་གྲོང་སྨད་པར་ཡབ་ཨ་སུག་[918]དང་། ཡུམ་བུ་ཁྲིད་རྒྱལ་མོ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས། རབ་བྱུང་བཅུ་གཉིས་པའི་ཤིང་མོ་བྱ་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ 1705 ལོར་སྟོད་ལུང་སྣང་རྩེར་མགུལ་བཅད་དེ་བཀྲོངས། ལ་མོ་ཚངས་པས་བྱིས་པའི་མཚན་ལ་དཀོན་མཆོག་དོན་གྲུབ་ཅེས་གསོལ། དགུང་ལོ་བརྒྱད་པར་རྒྱལ་བ་ངག་དབང་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་དྲུང་ནས་དགེ་བསྙེན་གྱི་སྡོམ་པ་བཞེས་ཏེ་མཚན་ལ་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་གསོལ། དེ་ནས་བཟུང་སུམ་རྟགས་དག་གསུམ་དང་། སྒྲ་དང་སྡེབ་སྦྱོར། སྙན་ངག་མངོན་བརྗོད། གསོ་རིག་སྐར་རྩིས། བཟོ་དང་ནང་དོན་རིག་པ་བཅས་ལ་ལེགས་པར་སྦྱངས་པས་རྒྱལ་དབང་ལྔ་བ་ཐུགས་ཤིན་ཏུ་དགྱེས་ཏེ་དགུང་ལོ་ཉེར་དྲུག་པར་ཆོས་སྲིད་ཡོངས་ཀྱི་རྒྱལ་ཚབ་ཏུ་དབང་བསྐུར་ཞིང་རྣམ་པར་མཐོ་བའི་ཁྲི་ལ་བཀོད། དགུང་ལོ་ཉེར་དགུ་བར་རྒྱལ་དབང་ལྔ་བ་ལས་གསང་སྔགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཕྱི་ནང་གཉིས་དང་གསང་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་གཞུང་ལུགས་མཐའ་དག་གི་གདམས་པ་མང་པོ་བུམ་པ་གང་བྱོའི་ཚུལ་དུ་གནང་ནས་ཐུགས་སུ་གྱུར། དགུང་ལོ་སོ་བདུན་ནས་པོ་ཏཱ་ལའི་ཕོ་བྲང་དམར་པོ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པའི་འགོ་བརྩམས་ཤིང་། དེ་ནས་ལོ་གཉིས་སོང་རྗེས་གསེར་སྡོང་འཛམ་གླིང་རྒྱན་གཅིག་གསང་བའི་སྒོ་ནས་བཞེངས་སོ། དགུང་ལོ་ཞེ་གཅིག་པར་གོང་མ་ཁང་ཤིས་ཀྱིས་ “རྡོ་རྗེ་འཆང་ཏཱ་ལའི་ཆོས་སྲིད་འཛིན་ཅིང་། རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་དར་རྒྱས་སུ་སྐྱོང་པའི་ས་དབང་” ཞེས་པའི་གོ་ས་དང་གསེར་ཐམ་གནང་། དགུང་ལོ་ཞེ་བཞི་བར་རྒྱལ་དབང་དྲུག་པ་རིག་འཛིན་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་ཏཱ་ལའི་གསེར་ཁྲི་མངའ་གསོལ་མཛད། ཕོ་[919]བྲང་དམར་པོ་རྒྱལ་ཁའི་ངང་ནས་ལེགས་སུ་གྲུབ་པ་དང་། ལྷ་སའི་ལྕགས་པོ་རི་ལ་སྨན་རྩིས་སློབ་གྲྭ་གསར་དུ་བཙུགས་པ་དང་། རྒྱལ་དབང་ལྔ་བའི་དགོངས་རྫོགས་སུ་བོད་ཟླ་གཉིས་པའི་ནང་དུ་སེ་འབྲས་དགེ་གསུམ་གྱི་དགེ་འདུན་རྣམས་ཉིན་བཅུའི་རིང་ལ་ལོ་ལྟར་ཚོགས་མཆོད་སྨོན་ལམ་ཆེ་མོ་གསར་འཛུགས་ཀྱང་མཛད། ཁོང་གིས་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གི་སྲིད་དོན་ལོ་ངོ་ཉེར་དྲུག་གི་རིང་དུ་འགན་ཁུར་བཞེས་ཏེ། མཛད་འབྲེལ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་གནས་ཚུལ་གྱི་འོག་ནས་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་། གསོ་རིག རྩིས་རིག སྒྲ་རིག སྙན་ངག་ཁྲིམས་ཡིག རྣམ་ཐར། དཀར་ཆག་བཅས་ཁྱོན་བསྡོམས་པོ་ཏི་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་ཙམ་ཕྱག་བརྩམས་གནང་ཡོད། །

Further Details