- nus pa/
- ID:
- T108095
- ནུས་པ (Tibetan, Tibetan script, Original)
- > nus pa/ (Tibetan, Latin script, Transliteration-THL Extended Wylie Transliteration)
- > nüpa (Tibetan, Latin script, Transcription-THL Simplified Tibetan Transcription)
Other Dictionaries
1. Jeffrey Hopkins Dictionary
Hopkins' Translations: ability; potency; power; capacity
Others' Translations: {C}is possible; be able; can; lends itself to
Sanskrit: {LCh,C,MSA}śakya; {MSA}śakti; {LCh}samartha; {LCh,MSA}sāmarthya; {GD:88} śaktiḥ; bāla
- language:
- English
3. Rangjung Yeshe Dictionary
-
abilities རྒྱས་པའི་ནུས་པ་འདི་འདྲ་ལྷ་རྣམས་ལ་ཡང་མེད་ his abilities are unequaled even by the gods
- language:
- English
-
mi nus pa - incapable
- language:
- English
-
capacity, ability [ggd]
- language:
- English
-
pf. of ནུ་བ་; 1) to be able, capable; to withstand. Syn ཕོད་པ་; 2) capacity, energy, ability, capability, potential; power, strength, force, efficacious, potency. 3) medical term. inherent quality, 4) function, role, supernormal power, magical powers, powerful
- language:
- English
-
energy, power [thd]
- language:
- English
4. Ives Waldo Dictionary
-
1) [p nu ba]; 2) power, benefit, energy; 3) be able to; 4) inherent quality [medical term; power, strength, force, efficacious, potency Notes see མཁྱེན་པ་ ability capacity, energy, function, role, ability, capacity, supernormal power, to withstand [tsherig]
- language:
- English
-
1) [p nu ba]; 2) power, benefit, energy, capability, capacity, effectiveness; 3) be able to; 4) inherent quality; 5) suckled J
- language:
- English
5. Jim Valby Dictionary
capability, capacity, ability, be willing to part with, not grudge, dare to, energy, function, role, potency, power, effect, faculty, potential, force, be able to do something, SA nu ba, effectiveness, power, strength
- language:
- English
6. Richard Barron Dictionary
creative/ energetic potential energy/ (cap)ability/ capacity/ potential; to be able/ capable
- language:
- English
7. bod rgya tshig mdzod chen mo
[1527] 1. ནུ་བའི་འདས་པ། 2. མཐུ་སྟོབས་དང། རྩལ་དང། ཕན་པ། ... མིའི་ནུས་པ། ... སྨན་གྱི་ནུས་པ། ... རྫས་ཀྱི་ནུས་པ། ... སེམས་ཀྱི་ནུས་པ། ... ལོ་རྒས་ནས་ནུས་པ་ཤོར། ... 3. ཐུབ་པ་དང་ཕོད་པ། ... བསམ་ནུས་པ། ... ཤོད་ནུས་པ། ... བྱེད་ནུས་པ། ... ད་ལྟའི་གནས་ལུགས་ལ་གཞིགས་ནས་རྗེས་སུ་གང་ཡོང་དཔག་ནུས། ... རྒྱལ་ཁ་ལེན་ཐུབ་མི་ཐུབ་ཀྱི་གནད་འགག་དེ་འཐབ་འཛིང་བྱེད་ནུས་མི་ནུས་ལ་ཐུག་ཡོད་པ། ...
- language:
- English
8. dag yig gsar bsgrigs
-
༡ དངོས་རྫས་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བའི་སྟོབས་ཤུགས་རིགས་ཤིག་གི་མིང་སྟེ། རྫས་ཀྱི་ནུས་པ། སྨན་གྱི་ནུས་པ། སྨན་གུར་ཀུམ་ལ་ཚ་ནད་སེལ་བའི་ནུས་པ་ཡོད་ལྟ་བུ།
- language:
- Tibetan
-
༢ སྟོབས་དང་ཡོན་ཏན་གྱི་མིང་སྟེ། ཁོ་ལ་དཀའ་བ་སེལ་བའི་ནུས་པ་ཡོད་ལྟ་བུ།
- language:
- Tibetan
-
༣ ཚིག་བསྡུས་ན་ནུས་འབྲི་སྟེ། ནུས་ལྡན་ཞེས་པ་ལྟ་བུ།
- language:
- Tibetan
9. Thupten Phuntsok Dictionary
(１) ནུ་བའི་འདས་པ། (２) མཐུ་སྟོབས་དང་། རྩལ་དང་། ཕན་པ། མིའི་ནུས་པ། སྨན་གྱི་ནུས་པ། རྫས་ཀྱི་ནུས་པ། སེམས་ཀྱི་ནུས་པ། ལོ་རྒས་ནས་ནུས་པ་ཤོར། (３) ཐུབ་པ་དང་ཕོད་པ། བསམ་ནུས་པ། ཤོད་ནུས་པ། བྱེད་ནུས་པ། ད་ལྟའི་གནས་ལུགས་ལ་གཞིགས་ནས་རྗེས་སུ་གང་ཡོང་དཔག་ནུས། རྒྱལ་ཁ་ལེན་ཐུབ་མི་ཐུབ་ཀྱི་གནད་འགག་དེ་འཐབ་འཛིང་བྱེད་ནུས་མི་ནུས་ལ་ཐུག་ཡོད་པ། དབྱིན་སྐད་དུ་performance ཟེར།
- language:
- Tibetan
10. smon lam tshig mdzod chen mo
-
1.ནུ་བའི་འདས་པ།
- language:
- Tibetan
-
2.མཐུ་སྟོབས་དང༌། རྩལ་དང༌། ཕན་པའི་དོན་ཏེ།
- Model Sentence
(དཔེར་ན།) མིའི་ནུས་པ། སྨན་གྱི་ནུས་པ། རྫས་ཀྱི་ནུས་པ། སེམས་ཀྱི་ནུས་པ། ལོ་རྒས་ནས་ནུས་པ་ཤོར་ཞེས་པ་ལྟ་བུ།
- language:
- Tibetan
-
3.ཐུབ་པ་དང་ཕོད་པའི་དོན་ཏེ།
- Model Sentence
(དཔེར་ན།) བསམ་ནུས་པ། བཤད་ནུས་པ། བྱེད་ནུས་པ། ད་ལྟའི་གནས་ལུགས་ལ་གཞིགས་ནས་རྗེས་སུ་གང་ཡོང་དཔག་ནུས། རྒྱལ་ཁ་ལེན་ཐུབ་མི་ཐུབ་ཀྱི་གནད་འགག་དེ་འཐབ་འཛིང་བྱེད་ནུས་མི་ནུས་ལ་ཐུག་ཡོད་ཅེས་པ་ལྟ་བུ།
- language:
- Tibetan
11. Yogācāra Glossary
- Sanskrit:
-
- pratibala
- śakta
- śakti
- śakya
- śakya-rūpa
- samartha
- sāmarthya
- /śak:śaknuvanti
- /śak:śaknoti
- /śak:śakyate
12. Negi Tibetan-Sanskrit Dictionary
-
kri. (avi., saka.) 1. śaknoti — མི་བདག་བལྟ་བར་ཇི་ལྟར་ནུས༎ draṣṭuṃ śaknomi nṛpatiṃ katham a.ka.223kha/24.175; ཁྱོད་ལས་གཞན། /སུ་ཡིས་མགོ་བོ་སྦྱིན་པར་ནུས༎ tvadanyo vā (kaṃ) dātuṃ śaknoti kaḥ paraḥ a.ka.51ka/5.51; prabhavati—ལོང་བ་བརྒྱུད་པ་ནི་གཞན་དག་ལ་གཟུགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འདོམ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ༎ na hyandhaparamparā pareṣāṃ rūpaviśeṣopadeśāya prabhavati ta.pa.199kha/865; ta.pa.131kha/713; śakyate — ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་མ་ཐོབ་པར་དང་པོ་ཁོ་ནར་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་ནི་མི་ནུས་སོ༎ anāgāmiphalamaprāpyādita evārhattvaṃ prāptuṃ na śakyate abhi.sphu.181ka/934; utsahate — དེ་ལ་ནི་ཕྲ་རྒྱས་གཞན་དག་ཀྱང་རྒྱས་པར་ནུས་ཏེ tatrānye'pyanuśayā anuśayitumutsahante abhi.sphu.10kha/17; prasahate — བདེན་པའི་ཚིག་བསྒོམས་ན་མེའང་འདའ་བར་བྱེད་མི་ནུས་སོ༎ satyaparibhāvitāṃ vācamagnirapi na prasahate laṅghayitum jā.mā.88kha/102; pāryate — ངེས་པར་ནུས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ na niścetuṃ pāryate ta.pa.94ka/641 2. śakṣyati — དེ་བས་ན་འདི་དེ་ནས་བདག་རང་ཐར་བར་མི་ནུས་ཏེ na cāyamataḥ śakṣyati svayamuttartum jā.mā.147ka/170; སྤྲེའུའི་བདག་པོ་འདི…དུབ་པའི་ཕྱིར་གདོན་མི་ཟ་བར་བདག་རང་ལྡང་མི་ནུས་ཀྱི pariśrānto vyaktamayaṃ vānarādhipatiḥ, na cāyamataḥ śakṣyati svayamātmānaṃ saṃhartum jā.mā.160kha/185 3. śaśāka — དེ་མཐོང་གཏང་བར་ཡོངས་མ་ནུས༎ tāṃ dṛṣṭvā tyaktuṃ naiva śaśāka saḥ a.ka.179ka/20.44;
- language:
- Sanskrit
-
saṃ. 1. = མཐུ śaktiḥ — སྔགས་དང་སྨན་ལ་སོགས་པའི་ནུས་པས mantrauṣadhādiśaktyā ta.pa.187kha/837; དངོས་པོ་རྟོགས་པར་ནུས་པ་རིང་དུ་སྤངས་པ dūrīkṛtavastubodhaśaktayaḥ ta.pa.323ka/1114; བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ནུས་པ vācyavācakaśaktiḥ ta.pa.154ka/761; ནུས་པ་འབྲས་བུས་གཏན་རྗེས་དཔོག༎ nityaṃ kāryānumeyā ca śaktiḥ ta.sa.79ka/736; prabhāvaḥ — བད་ཀན་ལ་སོགས་ནུས་པ་ཡིས། /དེ་དག་ཀྱང་ནི་འབྱུང་བ་མིན༎ balāsādiprabhāveṇa na ca teṣāṃ samudbhavaḥ
- language:
- Sanskrit
-
ta.sa.71kha/668; ནུས་པ་ནི་རབ་ཏུ་བསྒོམ་པའོ༎ prabhāvaḥ prabhāvanā kha.ṭī.165kha/248; parākramaḥ — དེ་དག་དོན་ནི་ནུས་ན་དཔྱད་པའི་རིགས༎ carettadarthaṃ tu parākrame sati jā.mā.138ka/160; vīryam—རི་ལ་སྨན་ནི་ནུས་པ་ཞན༎ girau…mandavīryauṣadhiḥ a.ka.268ka/32.37 2. kakṣā, sāmyam — ཚ་ཟེར་ཅན་གྱི་ནུས་པ་ལ། /མི་བདག་གཟི་ཡིས་འགོང་བར་ནུས༎ alamaṃśumataḥ kakṣāmāroḍhuntejasā nṛpaḥ
- language:
- Sanskrit
-
kā.ā.323kha/2.53; ཤིན་ཏུ་མཛེས་ཏེ་གཞན་དུ་ནི། /གྲོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ནུས་པ་བརྟེན༎ atisundaramanyatra grāmyakakṣāṃ vigāhate
- language:
- Sanskrit
-
kā.ā.321kha/1.95 3. = ནུས་པ་ཉིད sāmarthyamརིགས་འཛིན་པར་ནུས་པར་མི་འགྱུར་རོ༎ na jātigrahaṇe sāmarthyamāsādayet pra.a.9ka/10; དོན་བྱེད་པར་ནུས་པ arthakriyāsāmarthyam ta.pa.153kha/760; དུག་སེལ་བ་ལ་འབྱོར་པ་སྟེ། ནུས་པའི་མཐུ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ༎ viṣāpagame bhūtiḥ sāmarthyam, prabhāva iti yāvat ta.pa.213ka/897; śaktatā — རྟོགས་པ་དང་ཐོབ་པ་དག་ནི་རྟོགས་པ་ཐོབ་པ་དག་ཏེ། ཇི་ལྟར་གནས་པའི་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོའི་རྟོགས་པ་དང་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ནུས་པ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ༎ bodhaścāptiśca bodhāptī, yathāvasthitasya vijñeyasya vastuno ye bodhāptī, tatra tadviṣaye, śaktateti vigrahaḥ ta.pa.219kha/909; vīryatā — ནུས་པ་ནི་བསིལ་བའི་ནུས་པ་དང་དྲོ་བའི་ནུས་པ་ཉིད་དོ༎ vīryaṃ śītavīryatā, uṣṇavīryateti abhi.sphu.253kha/1060 4. = བཟོད་པ titikṣā, marṣaṇam — kṣāntistitikṣā a.ko.1.8. 24; titikṣate titikṣā
- language:
- Sanskrit
-
tija niśāne
- language:
- Sanskrit
-
niśānaṃ sahanam a.vi.1.8.24 5. vīryam — utsāho vyavasāyaḥ syāt sa vīryamatiśaktibhāk
- language:
- Sanskrit
-
a.ko.1.8.29; vīrasya karma vīryam
- language:
- Sanskrit
-
atiśaktisahitodyoganāma a.vi.1.8.29;
- language:
- Sanskrit
-
pā. śaktiḥ — དྷུ་ཞེས་པ་ནི་མི་རྣམས་ཀྱི་ལོ་སྟེ་ནུས་པའི་དབུགས་གཅིག་གོ༎ ནུས་པ་ཞེས་པ་ནི་འོག་མིན་པའི་སྐྱེ་བའོ༎ dhruriti manuṣyāṇāṃ varṣaḥ
- language:
- Sanskrit
-
śakterekaśvāsaḥ
- language:
- Sanskrit
-
śaktirityakaniṣṭhajātiḥ vi.pra.172ka/1.24;
- language:
- Sanskrit
-
vi. samarthaḥ — དོན་བྱེད་ནུས་པ་གང་། /དེ་འདིར་དོན་དམ་ཡོད་པ་ཡིན༎ arthakriyāsamarthaṃ yat tadatra paramārthasat
- language:
- Sanskrit
-
pra. vā.118kha/2.3; དེ་བས་ན་དོན་བྱེད་པར་ནུས་པའི་དངོས་པོ་བསྟན་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ༎ tato'rthakriyāsamarthavastupradarśakaṃ samyagjñānam nyā.ṭī.38ka/23; śaktaḥ — ནུས་པ་དག་ལ་བཟོད་པ་རྒྱན་གྱི་མཆོག༎ kṣamā hi śaktasya paraṃ vibhūṣaṇam jā.mā.170ka/196; kṣamaḥ — དོན་བྱེད་ནུས་པ་གང་ཡིན་པ། /དེ་ཉིད་དོན་དམ་ཡོད་པ་ཡིན༎ sa pāramārthiko bhāvo ya evārthakriyākṣamaḥ
- language:
- Sanskrit
-
pra.vā.101ka/3.166; ཕྲ་བའི་དོན་མཐོང་ནུས་ཡིན་ཡང་༎ sūkṣmānarthān draṣṭuṃ kṣamo'pi san
- language:
- Sanskrit
-
ta.sa.115ka/999; རིམ་གྱིས་ཤེས་པར་ཇི་ལྟར་ནུས༎ kramājjñātuṃ kathaṃ kṣamaḥ jñā.si.42ka/106; གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་ཉེར་བསྟེན་ལ། /ལྟོས་མེད་དོན་གྲུབ་བྱེད་ཡིན་ན། /ཉེར་བསྟན་དེ་ནི་བདེན་ཉིད་དུ། /སྒྲུབ་ནུས་དེ་ལྟ་མིན་ན་མིན༎ upadeśaṃ vinā'dhyakṣaṃ yadyarthasya prasādhakam
- language:
- Sanskrit
-
tadopadeśasatyatvaṃ vidhātuṃ nānyathā kṣamam
- language:
- Sanskrit
-
pra.a.9ka/10; pratibalaḥ — མི་ནུས་ན་ནུས་པ་གཞན་ལ་བཅོལ་ལོ༎ aśaktāvadhyeṣaṇaṃ pratibalasya vi.sū.80kha/97; pravaṇaḥ — བག་ཆགས་ཀྱི་སྟོབས་ལ་བརྟེན་པ་འདོད་པ་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་ནུས་པ་འཇུག་པ་དག་ཅི་མི་བདེན་པའི་བྱ་བས་བདག་ཉིད་འདོར་རམ vāsanābalamavalambyamānā hi suratādivyavahārāḥ samīhitārthakriyākaraṇapravaṇapravarttanāḥ kimasatyatāvyatikaravyastātmānaḥ pra.a.63ka/71; pragalbhaḥ — གང་ཞིག་ངེས་པར་རྟོགས་པ་ཡི། /ནུས་པ་ལྷ་རྣམས་ལ་ཡང་མེད༎ niścayādhigame yasya na pragalbhāḥ surā api
- language:
- Sanskrit
-
a.ka.153kha/15.20; prabhaviṣṇuḥ — དགེ་འདུན་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་ནུས་པ་ལ་མི་འདོད་པར་གླེང་བ་དང་གླེང་བར་བྱེད་པ་ན་ལོག་པར་མི་བྱའོ༎ *> na nānātvāya saṅghasya prabhaviṣṇumakāmaṃ codayedunmoṭayed vā codayatvam vi.sū.89ka/106; prabhuḥ — ཅིའི་ཕྱིར་མི་ནུས་ཤེ་ན kasmānna prabhuḥ ta.pa.219kha/909; īśaḥ — སྒྲོན་མ་ནི་གསལ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་དྲི་དང་རོ་ལ་སོགས་པ་བརྡ་ཡི་དབང་གིས་གསལ་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ༎ na hi pradīpo'prakāśyaṃ gandharasādikaṃ saṅketavaśāt prakāśayitumīśaḥ ta.pa.43kha/536;
- language:
- Sanskrit
-
kṛ. śakyam — ནུས་སམ་མི་ནུས་རྣམ་བསམས་ཚེ༎ śakyāśakyavicintane a.ka.234ka/26.19; ཅུང་ཟད་བདག་གིས་ནུས་པ་གང་། /དེ་ནི་བསྡམས་པ་མེད་པར་བརྗོད༎ yattu śakyaṃ mayā kiṃcittadayantritamucyatām
- language:
- Sanskrit
-
a.ka.24kha/52.55; མོ་གཤམ་གྱི་བུ་བདག་གི་དངོས་པོ་ལས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཞན་གྱི་དངོས་པོས་གདགས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ༎ na hi vandhyāsūnuḥ svabhāvato'saṃvidyamānaḥ śakyaḥ parabhāvena prajñapayitum pra.pa.143kha/191;
- language:
- Sanskrit
-
avya. alam—དབང་པོ་ལས་འདས་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་དོན་རྟོགས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ༎ nālamatīndriyamarthamaviparītamavagamayitum ta.pa.130kha/712; གདོན་མི་ཟ་བར་འདི་མངོན་པར་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་བསྒྲུབ་པར་ནུས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་ཡིན་གྲང avaśyamabhimataphalasampādanāyālametadityevaṃrūpaḥ ta.pa.135ka/4; ཚ་ཟེར་ཅན་གྱི་ནུས་པ་ལ། /མི་བདག་གཟི་ཡིས་འགོང་བར་ནུས༎ alamaṃśumataḥ kakṣāmāroḍhuntejasā nṛpaḥ
- language:
- Sanskrit
-
kā.ā.323kha/2.53; paryāptam — དེ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ༎ tadeva tatsādhane paryāptam ta.pa.311ka/1084.
- language:
- Sanskrit