- dbugs/
- ID:
- T137248
- དབུགས (Tibetan, Tibetan script, Original)
- > dbugs/ (Tibetan, Latin script, Transliteration-THL Extended Wylie Transliteration)
- > uk (Tibetan, Latin script, Transcription-THL Simplified Tibetan Transcription)
David Higgins Lexicon of Tibetan Buddhist Topics and Terminology
- is a partial synonym of
- rlung /
Passage
Passage
[325.1] lus la dmigs pa ni dbugs kyi sgo nas dmigs te/ de yang dbugs kyi rang bzhin dang/ de bzhin du gnas dang/ yul dang/ lam dang/ las dang/ dmigs pa'i thabs dang/ yon tan no/ de la (1) dbugs kyi rang bzhin ni dal zhing 'jam mo/ me'i dbugs ni yang zing dro'o/ rlung gi dbugs ni yang zhing rtsub bo/ nam mkha' dbugs ni phra zhing rgyu ba mi tshor ro/ (2) dbugs kyi gnas ni snying khong stong dang/ klo ba khong stong ngo (3) dbugs kyi yul ni nang du lus kun la yang khyab par rgyu na/ shes cher lte ba yan chad nas/ phyi rol kyi sor bcu drug tshun chad do/ (4) dbugs kyi lam ni gtsor mgrin pa'i gsang nas sna'i bu ga'o/ (5) dbugs kyi las ni gnyis te/ 'dzin pa'i las dang byed pa'i las so/ de la 'dzin pa'i las ni reg pas lus la phan 'dogs shing/ lus [326] 'dzin par yang byed/ sems kyi bzhon pa byed cing sems kyang 'dzin par byd de/ lus sems gnyis ga 'dzin par byed pas srog 'dzin pa'i las byed ces bya/ (6) byed pa'i las ni/ g.yo ba'i tshe lus sems gnyis ga yang g.yo bar byed/ mi g.yo ba'i tshe gnyi' ga yang mi g.yo bar byed do/ (7) dbugs la dmigs pa'i thabs ni sgo mang ste gang ltar yang 'gal ba med do/
Note
In discussing how to attend to body, mind, and deity as a path to freedom, Rong zom pa indicates how body is intrinsically related to breathing (vital life force). For an introduction, see 305.
by David Higgins
Note
The passage goes on to give a brief summary of ways of attending relating to the phenomena of dbugs (ie. three channels with colours, shapes etc.) and ways of attending not based on such phenomena.
by David Higgins
Other Dictionaries
1. Jeffrey Hopkins Dictionary
Hopkins' Translations: breath
Others' Translations: {C}principle of life
Sanskrit: {C}śvāsa; {MSA}lālenā (=lālanā?)
- language:
- English
2. Rangjung Yeshe Dictionary
-
གཏོང་ལེན་བྱེད་པ་ v. breathe, respire, ashthama, impeded breath, exhalations and inhalations of the breath
- language:
- Tibetan
-
འབྱུང་རྔུབ་ exhalation and inhalation of the breath. breath, respiration, short of breath
- language:
- Tibetan
3. Ives Waldo Dictionary
-
1) wind element in the srog rtsa, life nadi; 2) breathing, respiration; 3) period of a breath [in healthy person, 21,600 breaths a day, six of which is a chu srang and 60 of those a chu tshod and 60 of those a day]; 3) zla ba so sor 'thob rgyu'i dbugs sgang zhes pa'i dbugs the sgang of breaths to be attained each month; 4) six [since there are six in a chu srang]; 5) strangth, vigor)
- language:
- English
-
1) wind element in the srog rtsa, life nadi; 2) breathing, respiration; 3) period of a breath; 3) zla ba so sor 'thob rgyu'i dbugs sgang zhes pa'i dbugs the sgang of breaths to be attained each month; 4) six; 5) strength, vigor
- language:
- English
5. bod rgya tshig mdzod chen mo
[1942] ... 1༽ སྲོག་རྩའི་ནང་གི་རླུང་ཁམས། ... ཁ་སྣའི་དབུགས། ... སྲོག་དབུགས་རྒྱུ་བ། ... དབུགས་མི་བདེ་བ། ... དབུགས་འབྱུང་བ། ... དབུགས་བྲལ་བ། ... དབུགས་བསྡད་པ། ... དབུགས་འཚུབས་པ། ... དབུགས་འཚངས་པ། ... དབུགས་རྔམ་པ། ... དབུགས་རྔུབ་པ། ... རླུང་ཁྲག་སྟོད་དུ་བརྒྱུགས་ནས་དབུགས་བརྫངས་པ། ... 2༽ ཡུན་དུས་ཀྱི་ཚད་འཇལ་བྱེད་ཅིག་སྟེ། སྐྱེས་བུ་ནད་མེད་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཞིག་གི་དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བརྩིས་ནས་དབུགས་ཁུག་པ་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་ནི་ཉིན་ཞག་གཅིག་གི་ཚད་དང། དབུགས་དྲུག་ནི་ཆུ་སྲང་གཅིག་དང། ཆུ་སྲང་དྲུག་ཅུ་ནི་ཆུ་ཚོད་གཅིག་བཅས་ལ་ཡུལ་གྱི་ཆུ་ཚོད་ཅེས་པའི་ཐ་སྙད་སྦྱར་བའོ། ... 3༽ ཟླ་བ་སོ་སོར་འཐོབ་རྒྱུའི་དབུགས་སྒང་ཞེས་པའི་དབུགས། ... སྒང་... 4༽ ༼མངོན༽ ཆུ་སྲང་གཅིག་ལ་དབུགས་དྲུག་ཡོད་པས་གྲངས་དྲུག་མཚོན། ...
- language:
- English
6. dag yig gsar bsgrigs
-
༡ བོངས་ཚོད་དང་དབྱིབས་ངེས་ཅན་མེད་ཅིང་། རང་ཤུགས་ཀྱིས་གཡོ་ཐུབ་པའི་རླུང་ཁམས་ཤིག་སྟེ། མཁའ་དབུགས། ལྒང་ལི་ལ་དབུགས་བརྒྱབ། རྐྱལ་བ་དབུགས་ཀྱིས་བརྒྱངས་ལྟ་བུ།
- language:
- Tibetan
-
༢ སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་རླུང་ཁམས་ཏེ། རི་ལ་འཛེགས་ན་དབུགས་འཚང་། དབུགས་དབྱུང་རྔུབ་ཅེས་པ་ལྟ་བུ།
- language:
- Tibetan
7. Thupten Phuntsok Dictionary
(１) སྲོག་རྩའི་ནང་གི་རླུང་ཁམས། ཁ་སྣའི་དབུགས། སྲོག་དབུགས་རྒྱུ་བ། དབུགས་མི་བདེ་བ། དབུགས་འབྱུང་བ། དབུགས་བྲལ་བ། དབུགས་བསྡད་པ། དབུགས་འཚུབས་པ། དབུགས་འཚངས་པ། དབུགས་རྔམ་པ། དབུགས་རྔུབ་པ། རླུང་ཁྲག་སྟོད་དུ་བརྒྱུགས་ནས་དབུགས་བརྫངས་པ། (2) ཡུན་དུས་ཀྱི་ཚད་འཇལ་བྱེད་ཅིག་སྟེ། སྐྱེས་བུ་ནད་མེད་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཞིག་གི་དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བརྩིས་ནས་དབུགས་ཁུག་པ་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་ནི་ཉིད་ཞག་གཅིག་གི་ཚད་དང་། དབུགས་དྲུག་ནི་ཆུ་སྲང་གཅིག་དང་། ཆུ་སྲང་དྲུག་ཅུ་ནི་ཆུ་ཚོད་གཅིག་བཅས་ལ་ཡུལ་གྱི་ཆུ་ཚོད་ཅེས་པའི་ཐ་སྙད་སྦྱར་བའོ། །(3)ཟླ་བ་སོ་སོར་འཐོབ་རྒྱུའི་དབུགས་སྒང་ཞེས་པའི་དབུགས། (4) 〔མངོན〕 ཆུ་སྲང་གཅིག་ལ་དབུགས་དྲུག་ཡོད་པས་གྲངས་དྲུག་མཚོན།
- language:
- Tibetan
8. smon lam tshig mdzod chen mo
-
1.སྲོག་རྩའི་ནང་གི་རླུང་ཁམས་ཀྱི་དོན་ཏེ།
- Model Sentence
(དཔེར་ན།) ཁ་སྣའི་དབུགས། སྲོག་དབུགས་རྒྱུ་བ། དབུགས་མི་བདེ་བ། དབུགས་འབྱུང་བ། དབུགས་བྲལ་བ། དབུགས་བསྡད་པ། དབུགས་འཚུབས་པ། དབུགས་འཚངས་པ། དབུགས་རྔམ་པ། དབུགས་རྔུབ་པ། རླུང་ཁྲག་སྟོད་དུ་བརྒྱུགས་ནས་དབུགས་བརྫངས་ཞེས་པ་ལྟ་བུ།
- language:
- Tibetan
-
2.ཡུན་དུས་ཀྱི་ཚད་འཇལ་བྱེད་ཅིག་སྐྱེས་བུ་ནད་མེད་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཞིག་གི་དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བརྩིས་ནས་དབུགས་ཁུག་པ་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་ནི་ཉིན་ཞག་གཅིག་གི་ཚད་དང༌། དབུགས་དྲུག་ནི་ཆུ་སྲང་གཅིག་དང༌། ཆུ་སྲང་དྲུག་ཅུ་ནི་ཆུ་ཚོད་གཅིག་བཅས་ལ་ཡུལ་གྱི་ཆུ་ཚོད་ཅེས་པའི་ཐ་སྙད་སྦྱར་བའོ། །
- language:
- Tibetan
-
3.ཟླ་བ་སོ་སོར་འཐོབ་རྒྱུའི་དབུགས་སྒང་ཞེས་པའི་དབུགས།
- language:
- Tibetan
-
4.(མངོན་བརྗོད།) ཆུ་སྲང་གཅིག་ལ་དབུགས་དྲུག་ཡོད་པས་གྲངས་དྲུག་མཚོན།
- language:
- Tibetan
9. Yogācāra Glossary
- Sanskrit:
- praśvāsa
10. Negi Tibetan-Sanskrit Dictionary
-
śvāsaḥ — ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་དབུགས་ལ་སོགས་པས་ཉིན་མོའི་ཚད་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གནས་པ་དང sūkṣmatarādiśvāsadinamānādisvabhāvatayā'vasthitaḥ vi.pra.115ka/1, pṛ.13; āśvāsaḥ — བརྟན་པའི་སྦྲུལ་ནི་རྒན་པོའི་དབུགས་ཀྱིས་བསྲེགས་པ་དང་ལྡན་གྲིབ་མ་དམན་གྱུར་པ། /འཁྲི་ཤིང་ཉུང་བ་དེ་དག་རྣམས་ཀྱིས་མཉེས་གཤིན་ཁྱོད་ཀྱི་དགྱེས་པ་ཇི་ལྟར་འགྱུར༎ sarvaprītyai jaradajagarāśvāsavipluṣṭapatrāḥ kliṣṭacchāyāḥ praviralalatāstāḥ kathaṃ te bhavanti
- language:
- Sanskrit
-
a.ka.292ka/37. 52; ucchvāsaḥ — ན་ཆུང་དེ་དག་དེ་ཡི་དྲི་ཡིས་མྱོས། /སྣར་སྣོམ་དབུགས་ནི་བསྲིངས་པས་མིག་ཀྱང་བཙུམས༎ tadgandhamattāḥ kṣaṇamaṅganāstā dīrghīkṛtocchvāsavikuñcitākṣyaḥ
- language:
- Sanskrit
-
jā.mā.158ka/182; niśvāsaḥ — དེ་ཡི་དུག་གི་དབུགས་ཀྱིས་ནི། /བསམ་གཏན་སྦྱོར་བ་བདག་ཅག་བསྲེགས༎ vayaṃ tadviṣaniśvāsairnidagdhā dhyānayoginaḥ
- language:
- Sanskrit
-
a.ka.270kha/33.7; prāṇaḥ — དབུགས་གཅིག་ལ་ཡང་དོན་དུ་མ། /འཛིན་ཕྱིར་དེ་ལས་ངེས་མ་ཡིན༎ naikaprāṇe'pyanekārthagrahaṇānniyamastataḥ
- language:
- Sanskrit
-
pra.vā.111kha/1. 107; vāyuḥ — ཆོས་དྲུག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་ཁའི་དབུགས་ཀྱིས་རིའི་རྒྱལ་པོ་གངས་རི་ཡང་འཐོར་ན ṣaḍbhirdharmaiḥ samanvāgato bhikṣurhimavantamapi parvatarājaṃ mukhavāyunā cālayet abhi.sa.bhā.108kha/146.
- language:
- Sanskrit
dbugs/ has 1 other term directly related to it, which is presented here.