- med pa/
- ID:
- T149681
- མེད་པ (Tibetan, Tibetan script, Original)
- > med pa/ (Tibetan, Latin script, Transliteration-THL Extended Wylie Transliteration)
- > mepa (Tibetan, Latin script, Transcription-THL Simplified Tibetan Transcription)
Other Dictionaries
1. Jeffrey Hopkins Dictionary
Hopkins' Translations: non-existence; non-existent{N}; does not exist; not exist; not be; without
Others' Translations: {C}all gone; without; vanished; free from; left behind; departed; has departed; ignorance; fact of its non-existence; absent; what is not (there); is not; 'there is not'; not-is-ness; non-beingness; 'it is not'
Sanskrit: {C,MSA,MV}abhāva; {C}avidyamāna; {MSA}avidyamānatā; {C}asaṃvidyamānatā; {C}apagata; {MSA}vigata; (e.g.: apa-śabda-vigata); {C}vigatatva; {C}vina; {C}avidya; {MV}nāsti; {C}nāstitā; {C,MSA}asat; {MV}asattva; {MSA}apeta (e.g.: malāpeta); {MSA}jaha (e.g.: punar-ukta-doṣa-jaha); {MSA}rahita (e.g.: buddha-rahita); {MSA}virahita (e.g.: buddha-nāma-virahita); vinā
དེ་ནི་རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་
Such a nature is not existent by way of its own entity and is not [utterly] non-existent either. (na tadasti na cāpi nāsti svarūpataḥ) [PP, 264.3]
- language:
- English
2. Rangjung Yeshe Dictionary
-
to be absent
- language:
- English
-
absence, non-existence [thd]
- language:
- English
-
(to be) nonexistent; to lack/ be without; nonexistence; the have-nots/ poor people; free from/ nothing; absence; མེད་ nonexistent, absent, not, not to be, without being, negation, free from, lack, to exist not
- language:
- English
3. Ives Waldo Dictionary
non-existent, absent, free from, not, not to be w/o being, w/o negation, freedom from, lack of exist not
- language:
- English
4. Jim Valby Dictionary
non-existent (nothing, not relation; 1 of 4 dam tshig), lack, be short, of no real existence, lack identity, nothing, without, devoid, negative of yod pa and red pa, be not, not to be, be without, not to have, devoid of any substance, non-being, cannot be reduced to, not something concrete, to be devoid of, absence, ineffability, nonexistence, nonexistent
- language:
- English
5. Richard Barron Dictionary
(in the lower sense, as the opposite of existence) (to be) nonexistent; to lack/ be without; not to involve; nonexistence; isc. to be negated/ denied (in the higher sense, beyond limitations or opposites) ineffability; ineffable
- language:
- English
6. bod rgya tshig mdzod chen mo
[2115] ... 1༽ ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ་མིང་གི་ཐ་མར་འཇུག་པའི་དགག་སྒྲ་ཞིག་... གོ་སྐབས་མེད་པ། ... མཐུན་རྐྱེན་མེད་དུ་མི་རུང་བ། ... སྐྱོན་ཆ་མེད་བཞིན་དུ་ཡོད་པར་འཛིན་པ། ... རྒྱུ་མེད་རྐྱེན་མེད། ... 2༽ ཡོད་པའི་ལྡོག་ཟླ་སྟེ། ཚད་མས་མ་དམིགས་པའམ་ཤེས་བྱ་ལ་མི་སྲིད་པ་རི་བོང་གི་རྭ་དང། ནམ་མཁའི་པདྨ་ལྟ་བུའོ། ...
- language:
- English
7. Thupten Phuntsok Dictionary
(1)ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ་མིང་གི་ཐ་མར་འཇུག་པའི་དགག་སྒྲ་ཞིག སྐབས་མེད་པ། མཐུན་རྐྱེན་མེད་དུ་མི་རུང་བ། སྐྱོན་ཆ་མེད་བཞིན་དུ་ཡོད་པར་འཛིན་པ། རྒྱུ་མེད་རྐྱེན་མེད། (2)ཡོད་པའི་ལྡོག་ཟླ་སྟེ། ཚད་མས་མ་དམིགས་པའམ་ཤེས་བྱ་ལ་མི་སྲིད་པ་རི་བོང་གི་རྭ་དང་། ནམ་མཁའི་པདྨ་ལྟ་བུའོ། །དབྱིན་སྐད་དུ་none ཟེར།
- language:
- Tibetan
8. Yogācāra Glossary
- Sanskrit:
-
- na-vidyate
- n^astikatā
- n^astika
- n^asti
- a-vidyamāna
- apagatatva
- apagata
- a-bhāva
- a-sattva
- a-sat
- a-sadbhāva
- a-sad-bhūta
- vivarjita
- vikala
- vigata
- vigama
- vinā
- virahita
- vaikalya
- bhraṃśa
- vīhīna
9. Negi Tibetan-Sanskrit Dictionary
-
saṃ. 1. abhāvaḥ — བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ལ་མེད་པ་ཞེས་སྨོས་པ sādhyābhāve asattvavacanam he.bi. 239kha/52; མེད་པའི་ཐ་སྙད abhāvavyavahāraḥ pra.a.5kha/7; དེ་དང་བྲལ་བ་ནི་མེད་པའོ༎ tasyā virahaḥ abhāvaḥ vā.ṭī.56kha/10; asadbhāvaḥ — འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར། /རང་ལས་དེ་ནི་ཚད་མ་ཡིན༎ bhrāntihetorasadbhāvāt svatastasya pramāṇatā
- language:
- Sanskrit
-
ta.sa.108kha/946; ayogaḥ — དེ་ཡང་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་ཕྱིར། /དོན་རིག་གནས་པ་རིགས་པ་མིན༎ tasyāpi sarvathā'yogānna yuktā vedakasthitiḥ
- language:
- Sanskrit
-
ta.sa.74ka/696; བྱ་བ་ཡི་ནི་ཡུལ་མེད་པས། /ནུས་པ་དང་ནི་མི་ལྡན་ཕྱིར༎ kartavyaviṣayāyoge sāmarthyasyāpyayogataḥ
- language:
- Sanskrit
-
ta.sa.95ka/839; viyogaḥ — བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་མེད་པས་ཤིའོ༎ annapānaviyogātkālaṃ kurvanti a.śa.192kha/178; སྐྱེ་བོ་སྙིང་རྗེ་མེད་པས་ན།…/མི་རིགས་སྤྱོད་པ་མཆོག་ཏུ་འགྱུར༎ dayāviyogāttu janaḥ paramāmeti vikriyām
- language:
- Sanskrit
-
jā.mā.156kha/180; vivekaḥ — ཁྱིམ་ན་གནས་པ་ནི་ཉེས་པ་མང་པོའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པ…རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ནི…ཉེས་པ་དེ་ལྟ་བུ་མེད་པའི་བདེ་བ་ཅན་དུ་མཐོང་ནས anekadoṣavyasanopasṛṣṭam…gṛhāvāsaṃ…taddoṣavivekasukhāṃ pravrajyāmanupaśyan jā.mā.163kha/189; asambhavaḥ — ཡུལ་མེད་པར་ནི་ཐོག་མེད་ཀྱི། /བག་ཆགས་ལས་ནི་བྱུང་བ་ཅན༎ viṣayāsambhave'nādivāsanāmātrabhāvinī
- language:
- Sanskrit
-
pra. a.141kha/151; asatyam — རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ…མེད་པ་དང…བདག་མེད་པར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་བ pratītyasamutpādaṃ… asatyataḥ… anātmataśca samanupaśyati śi.sa.127kha/123; pracyutiḥ — ཡུལ་དང་དུས་དང་ངོ་བོ་ཉིད་དང་གནས་སྐབས་སུ་ངེས་པ་དེ་བློས་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་དམིགས་པ་ན་འདིའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མེད་པ་རྣམ་པར་གཅོད་དོ༎ taṃ ca deśakālasvabhāvāvasthāniyataṃ tadātmanopalabhamānā buddhiḥ tathātvapracyutimasya vyavacchinatti he.bi.250kha/67; apohaḥ — དེ་ཕྱིར་འདས་དང་མ་འོངས་པའི། /ཡུལ་ནི་རྫས་སུ་མེད་པ་མིན༎ na dravyāpohaviṣayā atītānāgatāstataḥ
- language:
- Sanskrit
-
ta.sa.65kha/916; lopaḥ — སྤྱི་ཡི་བློ་ནི་ཚད་མིན་ན། /མེད་པ་ཐོབ་འགྱུར aprāmāṇye ca sāmānyabuddhestallopa āgataḥ
- language:
- Sanskrit
-
pra.vā.121ka/2.73; abhavanam — འབྲས་བུ་རང་གི་འདོད་པས་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ na hi kāryasya svecchayā bhavanamabhavanaṃ vā ta.pa.234ka/183; apavarjanam — བཅོས་མའི་འབྲེལ་པ་ཉིད་ཡིན་ན། /དེ་ཡི་སྦྱོར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། /གསལ་བ་དེ་གཅིག་ལ་གནས་པས། /འབྲེལ་པ་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་འགྱུར་མིན༎ kṛtrimatve ca sambandhastatprayogāpavarjanāt
- language:
- Sanskrit
-
tadekavyaktiniṣṭhatvānnaiva sārvatriko bhavet
- language:
- Sanskrit
-
ta.sa.77kha/725 2. = མེད་པར་ལྟ་བ nāstikaḥ — བཏགས་པ་དང་དེ་ཁོ་ན་ལ་སྐུར་བ་བཏབ་པས་ན་མེད་པར་ལྟ་བའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ༎ prajñaptitattvāpavādācca pradhāno nāstiko veditavyaḥ bo.bhū.26ka/31 3. = མེད་པ་ཉིད asattā — ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་དེའི་ཡུལ་འཕྲོག་པ་མེད་པར་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་གནོད་པ་ཡིན་ན anyena hi jñānena tasya viṣayāpahāro'sattājñāpanalakṣaṇo bādhaḥ pra.a.3ka/5; asattvam — ཡོན་ཏན་གསུམ་ལྡན་དབྱེར་མེད་ཀྱང་། /ཐམས་ཅན་ཀུན་གྱི་བྱེད་པོ་མིན། /གང་འདྲ་མེད་པའང་དེ་དང་འདྲ། /ཐམས་ཅད་བྱེད་པོ་ཀུན་མིན་ན༎ traiguṇyasyāvibhede'pi na sarvaṃ sarvakārakam
- language:
- Sanskrit
-
yadvat tadvadasattve'pi na sarvaṃ sarvakārakam
- language:
- Sanskrit
-
ta.sa.3ka/38; nāstitā — སྣང་བ་མ་མཐོང་བ་ཡི་ཕྱིར། /འདི་ནི་མེད་པར་ངེས་པར་འགྱུར༎ dṛśyasyādṛṣṭitaścāsya nāstitā'dhyavasīyate
- language:
- Sanskrit
-
ta.sa.98kha/875; avidyamānatā — ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཡོད་པའི་དམ་པ་ཡིན་ལ yā parikalpitena svabhāvenāvidyamānatā saiva paramā vidyamānatā pariniṣpannena svabhāvena sū. vyā.161ka/50; asaṃvidyamānatā — གཟུགས་ལ་ནི་གཟུགས་མེད་དེ། གང་མེད་པ་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ༎ na hi rūpe rūpaṃ saṃvidyate
- language:
- Sanskrit
-
yā ca asaṃvidyamānatā, seyaṃ prajñāpāramitā su.pa.37kha/17; vikalatvam — དོན་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ༎ arthapratibandhavikalatvāt vā.ṭī.99ka/59; vaikalyam — ལུས་ཀྱི་ཡོ་བྱད་ཁ་ཟས་མེད་པའི་སྡུག་བསྔལ bhojanakāyapariṣkāravaikalyaduḥkham bo.bhū.130ka/167; alīkatvam — མཐོང་བ་ནི་མེད་པར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ༎ dṛśyamānasyālīkatvāyogāt pra.a.63kha/72;
- language:
- Sanskrit
-
pā. prasajyaḥ, pratiṣedhabhedaḥ — མེད་དང་མ་ཡིན་པ་དག་ལས། /དགག་པ་གཞན་ནི་ཡོད་མ་ཡིན༎ paryudāsaprasajyābhyāmaparaṃ na niṣedhanam
- language:
- Sanskrit
-
pra.a.190ka/204; dra. མེད་པར་དགག་པ།
- language:
- Sanskrit
-
vi. avidyamānaḥ — དཔེར་ན་བ་ལང་དུ་ཐ་སྙད་གདགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་གྱུར་པའི་ལྐོག་ཤལ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་རྟ་ངང་པ་ལ་བ་ལང་ཉིད་བཞིན་ནོ༎ tadyathā avidyamānagoprajñaptinimittabhūtakakudādisamudāyaḥ karko gotvena ta.pa.8ka/461; virahitaḥ — དགོན་པའི་ནགས་ཚལ་ཆེན་པོ…མིའི་རྒྱུན་ལུགས་མེད་པའི་ས་ཕྱོགས་ཤིག་ན manuṣyasampātavirahite mahatyaraṇyavanapradeśe jā.mā.151ka/174; apagataḥ — རྡོ་དང་གསེག་མ་དང་གྱོ་མོ་མེད་པ apagatapāṣāṇaśarkarakapālāḥ bo.bhū. 41kha/53; vigataḥ — གོམ་པ་བོར་ཞིང་བཏེག་པའི་ཚེ་མཐོ་དམན་མེད་པ caraṇanikṣepotkṣeponnāmāvanāmavigatam ga.vyū.55kha/149; vītaḥ — ངན་པ་རྣམས་ནི་སྙིང་རྗེ་མེད་པར་སྡིག་པ་སྤྱོད༎ pāpaṃ samācarati vītaghṛṇo jaghanyaḥ jā.mā.68kha/79; hīnaḥ — g.ཡོག་འཁོར་མེད་པ་བདག་ལ་ནི། /བུ་སྲིང་སྤྱང་པོ་འདི་དག་བླང༎ paricārakahīnāya caturau bālakāvimau
- language:
- Sanskrit
-
dehi mahyam a.ka.205kha/23.31; viprahīṇaḥ — དེ་ན་ལྕགས་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་མཐོ་བ་སྐར་ཁུང་དང་རྟ་བབས་མེད་པ་ཞིག་མཆིས་ཏེ tatrāyaṃ sa (?yasaṃ) nagaramūrdhvamuccaṃ gavākṣatoraṇaviprahīṇaṃ ca kā.vyū.223ka/285; asat—རྒྱུ་མཚན་གཞན་ནི་ཡོད་པ་ན། /བློ་ནི་ཡོད་དང་མེད་ཕྱིར་རོ༎ śabdasyānyanimittānāṃ bhāve dhīsadasattvataḥ
- language:
- Sanskrit
-
pra.vā.118kha/2. 2; ཡོད་དང་མེད་པའི་ཕྱོགས་འཇིག་པ༎ sadasatpakṣadārakaḥ la.a.165kha/118; varjitaḥ — ཡང་དག་ལ་ནི་ཡི་གེ་མེད༎ tattvaṃ hyakṣaravarjitam la.a.73kha/22; vivarjitaḥ — རྗེས་སུ་མཐུན་ཞིང་ཆོས་གྲོགས་བྱེད། /ཉེས་པ་མེད་པ་བོར་ནས་ནི༎ aparādhavivarjitāṃ tyajannanukūlāṃ sahadharmacāriṇīm
- language:
- Sanskrit
-
jā.mā.105ka/122; vikalaḥ — ཡོ་བྱད་མེད་པ་རྣམས་ལ་ཡོ་བྱད་སྟོབས་པ upakaraṇavikalānāmupakaraṇopasaṃhāraṃ karoti bo.bhū.111kha/143; śūnyaḥ—སྙིང་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་ནང་གི་དེ་ཉིད་དཔྱོད་པ་མེད་ན་རབ་མཛེས་སྙན་ངག་ནི། /སྟོང་པ་ཉིད་དེ་དབེན་སའི་ཁྲོན་པའི་མར་མེ་བཞིན་དུ་བསྟེན་པར་འགྱུར༎ kāvyaṃ cārutaraṃ vinā sahṛdayaistattvāntarālocanāśūnyaṃ nirjanakūpadīpakalanāmantaḥ samālambate
- language:
- Sanskrit
-
a.ka.28kha/53.14; ཕྱོགས་བཞིར་སྐྱབས་མེད་མཐོང་ནས་ནི༎ trāṇaśūnyā diśo dṛṣṭvā bo.a.5kha/2.47; niḥsattvaḥ — གང་ཕྱིར་བརྟན་པའི་དངོས་པོ་རྣམས། /རིམ་གྱིས་སམ་ནི་ཅིག་ཅར་དུའང་། /དོན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་མིན་པ། /དེ་ཕྱིར་དེ་དག་མེད་པར་འདོད༎ krameṇa yugapaccāpi yasmādarthakriyākṛtaḥ
- language:
- Sanskrit
-
na bhavanti sthirā bhāvā niḥsattvāste tato matāḥ
- language:
- Sanskrit
-
ta.sa.16ka/181; nirmuktaḥ — མེ་ལ་སྦྱིན་སྲེག་སོགས་ཚིག་གིས། /ཐེ་ཚོམ་སོགས་མེད་མཐོ་རིས་ལ། /མངོན་སུམ་གྱི་ནི་བློ་བཞིན་དུ། /མི་ག.ཡོ་བློ་སྐྱེས་མ་ཡིན་ནམ༎ nanvārekādinirmuktā svargādau jāyate matiḥ
- language:
- Sanskrit
-
agnrihotrādivacaso niṣkampyādhyakṣabuddhivat
- language:
- Sanskrit
-
ta. sa.87ka/795; vinirmuktaḥ — མཁོ་བ་མེད་ན་འགའ་ཞིག་ཀྱང་། /དོན་དུ་གཉེར་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར༎ upayogavinirmukte kathaṃ kasyacidarthitā
- language:
- Sanskrit
-
pra.a.158kha/172; asambhavī—རང་ལས་མེད་པའི་ཆོས་ནི་གཞན་གྱིས་བྱ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར svato'sambhavino dharmasya pareṇādhātumaśakyatvāt ta.pa.217ka/904; tyaktaḥ — གསོན་དུ་རེ་བ་མེད tyaktajīvitāśā jā.mā.84ka/96; naṣṭaḥ — སྔར་བརྗོད་པའི་འབྱུང་པོའི་ཚོགས་ནི་རྟག་པ་མིན་པར་འགྱུར་ཏེ་མི་ཡི་བདག་པོ་མིག་འཕྲུལ་ཇི་བཞིན་ཉིད་དུ་བརྟགས་ན་མེད་པ་ཞེས་པའི་རིགས་པ་ལས་སོ༎ no nityaṃ bhūtavṛndaṃ pūrvoktaṃ bhavati narapate śakrajālaṃ yathaiva dṛṣṭanaṣṭamiti nyāyāt vi.pra.46ka/4.47; ūnaḥ ma. vyu.6732 (96ka);
- language:
- Sanskrit
-
avya. 1. a — སྙིང་པོ་མེད་པ asāraḥ la.vi.106ka/153; ཚད་མེད་པ apramāṇam sū. vyā.213ka/118; བསྟན་དུ་མེད་པ anidarśanam śi.sa. 130kha/126; གཏི་མུག་མེད་པ amohaḥ tri.bhā.156kha/57; an — ཐོག་མ་མེད་པ anādiḥ ta.pa.99kha/648; ལེན་པ་མེད་པ anupādānam a.śa.279ka/256; ཉེས་པ་མེད anāpattiḥ bo.bhū.97ka/123; na — ཕྱོགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་འགའ་ཞིག་ན་བུམ་པ་མེད་དེ na pradeśaviśeṣe kvacid ghaṭaḥ nyā.bi.232ka/101; སྦྱིན་པ་མ་ཚང་བ་མེད་པ na dānavikalā śi.sa.150kha/145; ནོར་བ་རང་གི་སེམས་རྟོགས་ན། /འཇུག་པ་མེད་ཅིང་ལྡོག་པ་མེད༎ bhrāntiḥ svacittasambodhānna pravartate na nivartate la.a. 168ka/123; na hi — རབ་ཀྱི་རྩལ་གྱིས་རྣམ་པར་གནོན་པ་གཟུགས་ལ་ནི་ཆད་པའམ་རྟག་པ་མེད་དོ༎ na hi suvikrāntavikrāmin rūpasyocchedatā vā śāśvatatā vā su.pa.41ka/19 2. nir — བྱ་བ་མེད་པ nirvyāpāraḥ ta. pa.3kha/452; མཚན་མ་མེད་པ nirnimittaḥ bo.bhū.181ka/238; ཟང་ཟིང་མེད་པ nirāmiṣaḥ śi.sa.189ka/187; nis — དབའ་རླབས་མེད་པ nistaraṅgaḥ he.ta.23kha/78; དགོས་པ་མེད་པ niṣprayojanam bo.pa.99kha/67; འབྲས་བུ་མེད་པ niṣphalaḥ pra.a.7ka/8; བྱ་བ་མེད་པ niṣkriyaḥ pra.a.74ka/82; g.ཡོ་མེད niścalaḥ a.ka.151ka/14.137; ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ niḥsvabhāvaḥ tri.bhā.169ka/94; རྟེན་མེད་པ niḥpratisaraṇam sū.a.206kha/109; vi — འཇིགས་པ་མེད་པ viśāradaḥ vi.va.202kha/1.77; འབྲས་བུ་མེད་པ viphalaḥ ta.pa.88ka/628; དྲི་མ་མེད་པ vimalaḥ a.ka.45ka/4.101; dus—འབྲེལ་པ་མེད་པ duḥśliṣṭaḥ ta.pa.247kha/968; apa — དོན་མེད་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱའོ༎ apārthakāni parivarjayitavyāni śi.sa.108ka/106.
- language:
- Sanskrit