- gtso bo/
- ID:
- T155264
- གཙོ་བོ (Tibetan, Tibetan script, Original)
- > gtso bo/ (Tibetan, Latin script, Transliteration-THL Extended Wylie Transliteration)
- > tsowo (Tibetan, Latin script, Transcription-THL Simplified Tibetan Transcription)
Other Dictionaries
1. Jeffrey Hopkins Dictionary
Hopkins' Translations: main; chief; principal
Others' Translations: {C}valiant; best; a person of authority
Sanskrit: {LCh,MSA}pradhāna; {MSA}prādhānya; {C,MSA}śreṣṭha; {MSA}pramukha; {MSA}prāmukhya; {C}śauṭīra
- language:
- English
3. Rangjung Yeshe Dictionary
-
the greatest རང་འབྱོར་ལྔའི་གཙོ་བོ་ the greatest the five individual advantages
- language:
- English
-
'primal substance' or prakriti [eternalist view]
- language:
- English
-
principal
- language:
- English
-
essential, lord, chief, leader, foremost, principal one; chief figure; chief, lord, principal, leader, foremost, main, central, essential, chief / main figure, principal deity, chief figure; leading principle, basis, the primary; the highest, the most excellent, main or chief figure, principal; primal matter. Syn རང་བཞིན་; chief, lord, principal, leader, foremost, main, central, essential, chief / main figure, leading principle, basis, the primary
- language:
- English
-
primary / main [ggd]
- language:
- English
4. Ives Waldo Dictionary
-
1) chief, lord [Khong gtso bor byas pa'i 'thus mi tshogs pa,...Ming gi rnam grangs la khyad thon dang, mgo ma, sngon ma, mchog gyur, mchog tu byung ba, dang por gyur pa, dam pa, drag shos, phul byung, phyi phyed min pa, bla na med pa, rtser thon, rtser byung, gzhan khyad can, rab, rab rtsom bcas so]; 2) main/ central [point], pith, essence, essential, basic, basis [Rgyu rkyen gtso bo khyod la thug 'dug ...Don gyi gtso bo bstan nas bshad song]; 3) fundamental/ root nature of Smakhya [of the three gunas sattva, rajas and thamas, ehich manifests when they are =ized cause of all fruitions, said to be very hidden, regarded by Tibetan buddhists as eternalist/ extremist exxaggeration Grangs can pas rdul mun snying stobs gsum cha mnyam pa'i gnas skabs kyi rtsa ba'i rang bzhin zer ba 'bras bu thams cad kyi rgyu byed pa shin tu lkog tu gyur pa zhig yod ces sgro btags pa de'o] chief, chief figure, lord, principal, leader foremost, the primary, the highest, the most excellent, main or chief figure, principal
- language:
- English
-
1) chief/ principal [figure], lord; 2) main/ central [point], pith, essence, essential, basic, basis; 3) fundamental/ root nature of Samkhya; 4) leader; 5) foremost, the primary, the highest, the most excellent
- language:
- English
-
principal [1]
- language:
- English
5. Jim Valby Dictionary
vishnu, prakirti, presiding deity, exalted, fundamental, basic, main, lord, SA jo bo, leader, guide, principal, best, essential, chief, foremost, arch, sovereign, self, soul, master, excellence in reference to substantial reality, sir, mr., central deity, main, principal, emphasis
- language:
- English
6. Richard Barron Dictionary
-
གཙོ་མོ་ principal (deity); central principle
- language:
- Tibetan
-
རང་བཞིན་ primal matter (Samkhya term)
- language:
- Tibetan
7. bod rgya tshig mdzod chen mo
[2195] ... 1༽ སྤྱི་ཁྱབ་དང། རྗེ་བོ། ... ཁོང་གཙོ་བོར་བྱས་པའི་འཐུས་མི་ཚོགས་པ། ... མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ལ་ཁྱད་ཐོན་དང། མགོ་མ། སྔོན་མ། མཆོག་གྱུར། མཆོག་ཏུ་བྱུང་བ། དང་པོར་གྱུར་པ། དམ་པ། དྲག་ཤོས། ཕུལ་བྱུང། ཕྱི་ཕྱེད་མིན་པ། བླ་ན་མེད་པ། རྩེར་ཐོན། རྩེར་བྱུང། གཞན་ཁྱད་ཅན། རབ། རབ་རྩོམ་བཅས་སོ། 2༽ གནད་དམ། སྙིང་པོ། ... རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་ཁྱོད་ལ་ཐུག་འདུག་... དོན་གྱི་གཙོ་བོ་བསྟན་ནས་བཤད་སོང། ... 3༽ གྲངས་ཅན་པས་རྡུལ་མུན་སྙིང་སྟོབས་གསུམ་ཆ་མཉམ་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་རྩ་བའི་རང་བཞིན་ཟེར་བ་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་བྱེད་པ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཞིག་ཡོད་ཅེས་སྒྲོ་བཏགས་པ་དེ། ...
- language:
- English
8. dag yig gsar bsgrigs
-
༡ སྤྱི་ཁྱབ་དང༌རྗེ་བོ།
- language:
- Tibetan
-
༢ གྲངས་ཅན་པས་རྡུལ་མུན་སྙིང་སྟོབས་གསུམ་ཆ་མཉམ་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་རྩ་བའི་རང་བཞིན་ཟེར་བ་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་བྱེད་པ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཞིག་ཡོད་ཅེས་སྒྲོ་བཏགས་པ་དེའོ།།
- language:
- Tibetan
-
༣ ཚིག་བསྡུས་ན་གཙོ་ཞེས་འབྲི།
- language:
- Tibetan
9. dung dkar bod rig pa'i tshig mdzod chen mo
༡.རྗེ་བོ་དང། སྤྱི་ཁྱབ། གནད་། སྙིང་པོ་བཅས་དང། ༢.ཕྱི་རོལ་གྲངས་ཅན་པའི་སྤྱི་གཙོ་བོ་སྟེ། རྡུལ་མུན་སྙིང་སྟོབས་གསུམ་ཆ་མཉམ་པའི་སྐབས་ཀྱི་མི་གསལ་བའི་ངོ་བོར་གནས་པ་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་བྱེད་པ་ཞིག་གོ རྡུལ་མུན་སྙིང་སྟོབས་ནི་རིམ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་བཏབ་སྙོམས་བདེ་བ་གསུམ་ལ་བྱེད་ཅིང། མི་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཞེས་པ་ནི། ཁ་དོག་དང། ཚད་དང། དབྱིབས་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱིས་ལྷ་མི་སོགས་ལ་མངོན་སུམ་དུ་མ་གྱུར་པ་དང། ཡིད་མེད་པ་སོགས་ཀྱིས་མི་གསལ་བར་འདོད་དོ། དེས་ན་གཙོ་བོ་ནི་ཁྱད་ཆོས་དྲུག་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་བྱ་ཞིག་ཏུ་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། ༡.ལས་སོགས་བྱེད་པ་པོ། ༢.མ་སྐྱེས་པས་རྟག་པ། ༣.ཆ་མེད་པས་གཅིག་པུ། ༤.སེམས་དང་རྟོག་པ་མེད་པས་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གཉིས་ལས་ཡུལ་ཁོ་ན། ༥.སྣོད་བཅུད་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ། ༦.ཡོན་ཏན་གསུམ་ཆ་མཉམ་པའི་ཤེས་བྱ་ཞིག་ལ་འདོད་དོ། དེ་ལྟ་བུའི་གཙོ་བོ་ཡོད་པ་གང་གིས་གྲུབ་ཅེ་ན། གསལ་བ་རྣམས་ཆོས་ཅན། ཡོན་ཏན་གསུམ་ཆ་མཉམ་པའི་ནུས་པའི་ངོ་བོར་གྲུབ་པའི་གཙོ་བོ་ཡོད་དེ། དངོས་པོ་ཁྱད་པར་བ་རྣམས་ལ་ཚད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང། ཕན་ཚུན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་དང། ནུས་པའི་སྒོ་ནས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དང། རྒྱུ་འབྲས་དབྱེར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང། རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་དབྱེར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང། རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་དབྱེར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སྤྱི་སྐད་དུ། ཁྱད་པར་ཚད་ཕྱིར་རྗེས་འགྲོའི་ཕྱིར། མི་གསལ་བ་ཡི་རྒྱུ་ཡོད་དོ། ཞེས་ཟེར་རོ། རྩ་བའི་རབ་བཞིན་དང། སྤྱི་དང། གཙོ་བོ་དང། སྤྱི་གཙོ་བོ་རྣམས་དོན་གཅིག་ཡིན་ནོ་ཞེས་གྲངས་ཅན་པས་འདོད་དོ།
- language:
- Tibetan
10. Thupten Phuntsok Dictionary
(1)སྤྱི་ཁྱབ་དང་། རྗེ་བོ། ཁོང་གཙོ་བོར་བྱས་པའི་འཐུས་མི་ཚོགས་པ། མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ལ་ཁྱད་ཐོན་དང་། མགོ་མ། སྔོན་མ། མཆོག་གྱུར། མཆོག་ཏུ་བྱུང་བ། དང་པོར་གྱུར་པ། དམ་པ། དྲག་ཤོས། ཕུལ་བྱུང་། ཕྱི་ཕྱེད་མིན་པ། བླ་ན་མེད་པ། རྩེར་ཐོན། རྩེར་བྱུང་། གཞན་ཁྱད་ཅན། རབ། རབ་རྩོམ་བཅས་སོ། (2)གནད་དམ། སྙིང་པོ། རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་ཁྱོད་ལ་ཐུག་འདུག དོན་གྱི་གཙོ་བོ་བསྟན་ནས་བཤད་སོང་། (3)ཕྱི་རོལ་པའི་གྲུབ་མཐའ་འཛིན་པའི་མུ་སྟེགས་གྲངས་ཅན་པའི་ཐ་སྙད་ཞིག་སྟེ་བདེ་སྡུག་བཏང་སྙོམས་ཆ་མཉམ་པའི་རང་བཞིན་སྣོད་བཅུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱེད་པོ་ཞིག་ལ་འདོད།
- language:
- Tibetan
11. smon lam tshig mdzod chen mo
(རྒྱན་ཚིག)
- language:
- Tibetan
-
1.སྤྱི་ཁྱབ་དང༌། རྗེ་བོ་སྟེ།
- Model Sentence
(དཔེར་ན།) ཁོང་གཙོ་བོར་བྱས་པའི་འཐུས་མི་ཚོགས་པ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ། མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ལ་ཁྱད་ཐོན་དང༌། མགོ་མ། སྔོན་མ། མཆོག་གྱུར། མཆོག་ཏུ་བྱུང་བ། དང་པོར་གྱུར་པ། དམ་པ། དྲག་ཤོས། ཕུལ་བྱུང༌། ཕྱི་ཕྱེད་མིན་པ། བླ་ན་མེད་པ། རྩེར་ཐོན། རྩེར་བྱུང༌། གཞན་ཁྱད་ཅན། རབ། རབ་རྩོམ་བཅས་སོ། །
- language:
- Tibetan
-
2.གནད་དམ། སྙིང་པོ་སྟེ།
- Model Sentence
(དཔེར་ན།) རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་ཁྱོད་ལ་ཐུག་འདུག དོན་གྱི་གཙོ་བོ་བསྟན་ནས་བཤད་སོང༌ལྟ་བུ།
- language:
- Tibetan
-
3.གྲངས་ཅན་པས་རྡུལ་མུན་སྙིང་སྟོབས་གསུམ་ཆ་མཉམ་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་རྩ་བའི་རང་བཞིན་ཟེར་བ་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་བྱེད་པ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཞིག་ཡོད་ཅེས་སྒྲོ་བཏགས་པ་དེའོ། །
- language:
- Tibetan
12. Mahāvyutpatti: Sanskrit-Tibetan-English Vocabulary
- Sanskrit:
- pradhānam
13. Yogācāra Glossary
- Sanskrit:
-
- pradhāna
- prādhānya
- śreṣṭhatva
- śreṣṭha
14. Negi Tibetan-Sanskrit Dictionary
-
vi. pradhānaḥ — འཚེད་དོ༎ འགྲོའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱ་བ་གཙོ་བོའི་སྒྲ་དག་ལ pacati gacchatītyevamādiṣu kriyāpradhāneṣu śabdeṣu ta.pa.334ka/382; pramukhaḥ—མདུན་ན་འདོན་པའི་གཙོ་བོ་བྲམ་ཟེ་རྒན་པ་རྣམས་དང purohitapramukhān brāhmaṇavṛddhān jā.mā.61ka/70; mukhyaḥ — གཙོ་བོ་མྱ་ངན་མེད་པ་ཡི། /དེ་འོག་རྒྱལ་པོ་བྱུང་བ་ནི། /མྱ་ངན་བྲལ་ཞེས་རྣམ་པར་གྲགས༎ (a)śokamukhyasya pṛṣṭhate ta bhave (to hi bhavet?) nṛpaḥ
- language:
- Sanskrit
-
viśoka iti vikhyātaḥ ma.mū.306ka/477; uttamaḥ — མི་ཡི་གཙོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་གནས། /འདི་ལ་བདག་ཀྱང་ཐེ་ཚོམ་འཚལ༎ mamāpi saṃśayo hyatra svake sthāne narottama
- language:
- Sanskrit
-
sa.pu.15ka/24; agraḥ — ཡང་བློན་པོ་རྣམས་འདུས་ནས་བློན་པོའི་གཙོ་བོ་ཕོ་ཉར་བཏང amātyaiḥ punarapi sambhūya agrāmātyaḥ preṣitaḥ vi.va.156kha/1.45; śreṣṭhaḥ — སྦྱིན་པ་པོའི་གཙོ་བོ dāyakaśreṣṭhaḥ jā.mā.21kha/24; སྨན་པ་ཆེ་མཆོག་གཙོ་བོ་སྟེ། /ཟུག་རྔུ་འབྱིན་པ་བླ་ན་མེད༎ mahābhiṣagvaraḥ śreṣṭhaḥ śalyahartā niruttaraḥ
- language:
- Sanskrit
-
nā.sa.6ka/103; འདབ་ཆགས་རྣམས་ཀྱི་གཙོ་བོ patatāṃ śreṣṭhaḥ jā.mā.121kha/140; jyeṣṭhaḥ — བཅོམ་ལྡན་གཙོ་བོ་མཆོག bhagavan…jyeṣṭha śreṣṭha su.pra.53kha/106; བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་འདི་ཉིད་མཆོག་ཅེས་བྱའོ༎…གཙོ་བོ་ཞེས་བྱའོ༎ idameva…puṇyakriyāvastu agramākhyāyate …jyeṣṭhamākhyāyate a.sā.119kha/69; འཁོར་གཙོ་བོ་ལ་ཆུས་འཐོར་བ་ལའོ༎ jyeṣṭhaparṣadaḥ pānīyena seke vi.sū. 54ka/69; prādhānikaḥ — དེ་ནི་གཙོ་བོའམ་ཕལ་ཆེ་བ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཙོ་བོར་གྱུར་པས་ན་གཙོ་བོ་སྟེ prādhānika eṣa nirdeśo bāhuliko veti
- language:
- Sanskrit
-
pradhāne bhavaḥ prādhānikaḥ abhi.sphu.280ka/1112; vibhuḥ — དེ་སྐད་སྟོན་པ་གཙོ་བོ་ཡིས། /རང་གི་སྤྱོད་ཚུལ་མཐའ་ཡི་གཏམ། /སྦྱིན་དང་བརྩོན་འགྲུས་མན་ངག་གིས། /དགེ་སློང་རྣམས་ལ་རྗེས་བསྟན་བསྒྲུབས༎ iti śā़stā svavṛttāntakathayā vidadhe vibhuḥ
- language:
- Sanskrit
-
dānavīryopadeśena bhikṣūṇāmanuśāsanam
- language:
- Sanskrit
-
a.ka.70kha/6.194; prabhuḥ — རང་ཉིད་བྱེད་པོ་རང་འཕྲོག་པོ། /རང་ཉིད་རྒྱལ་པོ་རང་གཙོ་བོ། /ཞེས་པ་བརྫུན་པ་སྟེ། དོན་དམ་པར་བྱེད་པ་པོ་དང་འཕྲོག་པ་པོ་མེད་དོ༎ svayaṃ kartā svayaṃ hartā svayaṃ rājā svayaṃ prabhuḥ iti mṛṣā, paramārthataḥ kartā hartā nāsti vi.pra. 152ka/1, pṛ.50; he.ta.10kha/30; bhartā — སྣ་ཚོགས་གཙོ་བོས་སྦས་ཏེ་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་དབང་པོ་གཉིས་ཀྱི་བདེ་བ་རབ་ཏུ་བསྟན་ཏོ༎ gopitaṃ viśvabhartrā dvīndriyasukhaṃ pratipāditaṃ bālānām vi.pra.88ka/4.234; guruḥ — དེ་ན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཡང་གཟུགས་རྣམས་སྣང་། /རེག་དང་ལོངས་སྤྱོད་ལུས་ཀྱི་མཐར་འགྲོ་དང་། /འཇིག་རྟེན་གཙོ་དང་བྱེད་པ་རྣམས་མཚུངས་སོ༎ rūpāṇi citrāṇi hi tatra cāpi
- language:
- Sanskrit
-
dṛśyanti bhogaṃ spariśaṃ samānaṃ dehāntagaṃ lokaguruṃ kriyāṃ ca
- language:
- Sanskrit
-
la.a.160ka/109
- language:
- Sanskrit
-
saṃ. 1. pradhānaḥ — དེ་སླད་དཔུང་གི་གཙོ་བོ་དང་། /ཉེ་བར་རང་ཉིད་འགྲོ་བར་བྱ༎ tasmātsainyapradhānasya gacchāmi svayamantikam
- language:
- Sanskrit
-
a.ka.258kha/30.42; pramukhaḥ — དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དག་པར་བགྲོ་བའི་ཁང་པའི་སྒོ་སྲུང་སྲིན་པོའི་དབང་པོ་སྲིན་པོ་སྟོང་ཕྲག་བཅུའི་གཙོ་བོ་མིག་བཟངས་ཞེས་བྱ་བ atha khalu sunetro nāma rākṣasendro bodhisattvasaṅgītiprāsādadvārapālo daśānāṃ rākṣasasahasrāṇāṃ pramukhaḥ ga.vyū.259ka/341; mukhyaḥ — ཚོགས་ཀྱི་གཙོ་བོའི་གནས་སུ་བཞག༎ saṅghamukhye pade sthitaḥ
- language:
- Sanskrit
-
a.ka.177kha/20.21; ཤཱ་ཀྱའི་གཙོ་བོ་ཆེན་པོ་ཡི༎ mahataḥ śākyamukhyasya a.ka.113kha/11.2; སློབ་དཔོན་དང་སློབ་མའི་གཙོ་བོ་བཞིན ācāryaśiṣyamukhyāviva jā.mā.115kha/135; nāyakaḥ — གཙོ་བོ་གཅིག་ཏུ་ཟད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ཞེ་ན། འཕགས་པ་ནི་ཚངས་ཆེན་པ་དག་གི་ནང་དུ་མི་སྐྱེ་སྟེ།འཕགས པ་དེར་སྐྱེ་ན་མཐུའི་སྒོ་ནས་གཉི་ག་གཙོ་བོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཞིག་ན ekanāyakatvācceti kim? mahābrahmasvāryo nopapadyate
- language:
- Sanskrit
-
āryasya hi prabhāvavatastatrotpāde satyubhayanāyakatvaṃ syāt abhi. sphu.191kha/952; agraṇīḥ — གང་པོས་རླུང་ནི་བཀག་པ་དང་། /གནོད་སྦྱིན་ཚོགས་ཀྱི་གཙོ་བོས་ཤེས༎ pūrṇena pavanaṃ ruddhaṃ jñātvā yakṣagaṇāgraṇīḥ
- language:
- Sanskrit
-
a.ka.285kha/36.63 2. = སངས་རྒྱས pradhānaḥ, buddhasya nāmaparyāyaḥ — དེ་ལ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཁ་ཅིག་ནི་ང་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་ཤེས་སོ། /ལ་ལས་ནི་རང་འབྱུང་བར།དེ བཞིན་དུ་ལ་ལས་ནི་འདྲེན་པ་དང …གཙོ་བོ་དང tatra kecinmahāmate tathāgatamiti māṃ samprajānanti
- language:
- Sanskrit
-
kecitsvayaṃbhuvamiti
- language:
- Sanskrit
-
nāyakaṃ… pradhānam la.a.132ka/78; prabhuḥ — སྟོན་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་མཚན། /གཙོ་བོ་དཔེ་བྱད་བརྒྱད་ཅུར་ལྡན༎ dvātriṃśallakṣaṇī śāstā aśītivyañjanī prabhuḥ
- language:
- Sanskrit
-
he.ta.15kha/50; གཙོ་བོ་ཆོ་ག་གང་གིས་དང་། /དེ་བཞིན་བྱ་བ་གང་གིས་ནི། /ཀྱེ་རྡོ་རྗེ་ཡི་བྲིས་སྐུ་ནི། /བྱེད་པ་བདེ་བ་ཆེན་པོས་གསུངས༎ katareṇa vidhānena kayā kriyayā tathā prabho
- language:
- Sanskrit
-
hevajrasya paṭaṃ kāryaṃ kathayasva mahāsukha
- language:
- Sanskrit
-
he.ta.26ka/86; གཤེད་མ་བགྱིད་པའི་སེམས་ཅན་ལའང་། /གཙོ་བོ་ཐུགས་རྗེར་གྱུར་པ་གང་༎ vadhakeṣvapi sattveṣu kāruṇyamabhavat prabho
- language:
- Sanskrit
-
śa.bu.110kha/18; bhartā — ཞབས …འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱིས་མཆོད་པའི་གཙོ་ལ་སྦྱི་བོས་འདུད padaṃ…bhartustrilokamahitaṃ śirasā praṇamya vi.pra. 108kha/1, pṛ.3 3. tantram — འདི་ལ་མེད་པ་དེ་ཉིད་གཙོ་བོའོ༎ nistattvamatra tantram vi.sū.22kha/27; དགོངས་སུ་གསོལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་གཏད་པ་ཉིད་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ༎ * > avadhānaṃ pareṇāsamanvāhārādyukto tantraḥ vi.sū.84ka/101 4. = གཙོ་བོ་ཉིད prāmukhyam — ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ནི་གཙོ་བོ་སྟེ། /ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཙོ་བོ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ dharmāṇāṃ pramukhamiti prāmukhyena yogaḥ sū.vyā.202ka/104; prādhānyam — རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་དྲུག་པོ་གཙོ་བོའི་དབྱེ་བ་དང…བར་ཆད་རྣམ་པ་བཞིའི་གཉེན་པོའི་དབྱེ་བས་བརྩོན་འགྲུས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ ṣaḍvidhena prabhedena vīryaṃ parijñeyam—prādhānyabhedena…caturvibandhapratipakṣabhedena ca sū.vyā. 207kha/111; prābalyam — དཀའ་ཐུབ་གཙོ་དང་ཀུན་ཏུ་ལྡན། /ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྡན་པ་སྟེ tapaḥprābalyasaṃyuktamiti yogaḥ sū.vyā.201kha/103; abhyarhitatvam — མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་དུ་བ་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ། /གང་ན་དུ་བ་ཡོད་པ་དེ་ན་མེ་ཡོད་ཀྱི། གང་ན་མེ་ཡོད་པ་དེ་ན་དུ་བ་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ anenaiva cāvinābhāvitvena dhūmasyābhyarhitatvam—yatra hi dhūmastatrāgniḥ, na tu yatrāgnistatra dhūmaḥ abhi.sphu.285kha/1129
- language:
- Sanskrit
-
pā. 1. (sāṃ.da.) pradhānam — གཙོ་བོ་རྟག་པ་འགྲོ་བ་ཡི། /རྒྱུ་ཡིན་པར་ནི་གྲངས་ཅན་འདོད༎ sāṃkhyāḥ pradhānamicchanti nityaṃ lokasya kāraṇam
- language:
- Sanskrit
-
bo.a.35kha/9.127; རང་བཞིན་ནི་གྲངས་ཅན་གྱིས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་རྡུལ་དང་མུན་པ་དང་སྙིང་སྟོབས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཏེ་གཙོ་བོའོ༎ prakṛtiḥ sāṅkhyaparikalpitaṃ sattvarajastamorūpaṃ pradhānam ta.pa.142ka/13; དང་པོར་གཙོ་བོ་ལས་བློ་སྐྱེའོ། /བློ་ལས་ཀྱང་ང་རྒྱལ་ལོ། /ང་རྒྱལ་ལས…དེ་ཙམ་ལྔ་དང pradhānād buddhiḥ prathamamutpadyate, buddheścāhaṅkāraḥ, ahaṅkārāt pañcatanmātrāṇi ta.pa.147ka/21 2. (ta.) nāyakaḥ — སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་དཔལ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་ཅན་གཙོ་བོ kāyavākcittamaṇḍale śrīvajrī nāyakaḥ vi.pra. 46ka/4.49; གང་ཞིག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་དེ་ནི་གཙོ་བོ་སྟེ་ཕྱོགས་རྣམས་སུའོ༎ yo bhagavato'bhimukhaḥ sa nāyako dikṣu vi.pra.39ka/4.20 3. mukhyaḥ — གཙོ་བོ་དང་ནི་ཕལ་པ་ལ། /ཆོས་མཐུན་ཆོས་མི་མཐུན་མཐོང་བས། /དཔེ་དང་ལྡོག་པ་ཅན་ཞེས་པའི། /གཟུགས་ཅན་རྣམ་པ་གཉིས་འདོད iṣṭaṃ sādharmyavaidharmyadarśanādgauṇamukhyayoḥ
- language:
- Sanskrit
-
upamāvyatirekākhyaṃ rūpakadvitayam kā.ā.325ka/2.87; ཕལ་པའི་ཟླ་བ་ལ་བརྟེན་པ། /དེ་མཚུངས་ཡོན་ཏན་བསྟན་བྱས་ནས། /གཙོ་བོའི་ཟླ་བ་འགོག་བྱེད་པ། /རྣམ་པ་དེ་ལྟར་སྦྱར་པའི་འགོག༎ iti mukhyendurākṣipto guṇān gauṇenduvartinaḥ
- language:
- Sanskrit
-
tatsamān darśayitveti śliṣṭākṣepastathāvidhaḥ
- language:
- Sanskrit
-
kā.ā.327kha/2.161; གཞི་མཐུན་པ་ནི་གཙོ་བོ་དང་། /བརྟགས་པའི་དབྱེ་བ་ལས་གཞན་མེད༎ sāmānādhikaraṇyañca mukhyāmukhyaprabhedataḥ
- language:
- Sanskrit
-
nāparam pra.a.84ka/91
- language:
- Sanskrit
-
u.pa. nāgaḥ — དེའི་ཚེ་ཀོ་ས་ལའི་རྒྱལ་པོ་གསལ་རྒྱལ་གླང་པོ་ཆེའི་གཙོ་བོ་པད་མ་དཀར་པོ་གཅིག་པུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཞོན་ཏེ tena khalu samayena rājā prasenajitkauśala ekapuṇḍarīkaṃ hastināgamabhiruhya a.śa.245ka/225; śauṭīraḥ—སྐྱེས་བུ་དམ་པ…སྐྱེས་བུ་གཙོ་བོ… སྐྱེས་བུ་གདུལ་བྱའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་དག་གིས satpuruṣaiḥ… puruṣaśauṭīraiḥ… puruṣadamyasārathibhiḥ a.sā.294ka/166; gurukaḥ — ཤཱ་རིའི་བུ་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་གོས་གསུམ་ཡོངས་སུ་བཏང་ནས་སློང་བ་པོ་ལ་གཙོ་བོར་བྱེད་ན sacecchāriputra bodhisattvastricīvaraṃ parityajya yācanaguruko bhavet bo.pa.102kha/71; paraḥ—དེས་ན་སེམས་ཅན་གཙོར་བྱ་སྟེ།…/གཞན་དག་ལ་ནི་ཕན་པར་སྤྱོད༎ tena sattvaparo bhūtvā…parebhyo hitamācara
- language:
- Sanskrit
-
bo.a.29ka/8.139; praṣṭhaḥ ma.vyu.2534 (48ka).
- language:
- Sanskrit