- mtshams/
- ID:
- T163301
- མཚམས (Tibetan, Tibetan script, Original)
- > mtshams/ (Tibetan, Latin script, Transliteration-THL Extended Wylie Transliteration)
- > tsam (Tibetan, Latin script, Transcription-THL Simplified Tibetan Transcription)
Other Dictionaries
1. Jeffrey Hopkins Dictionary
Hopkins' Translations: intermediate space; border; juncture; limit; gap between lives; intermediate directions
Others' Translations: {C}boundary line
Sanskrit: {C}sīmā; {MSA}phyogs mtshams = vidiś
- language:
- English
2. Rangjung Yeshe Dictionary
1) border, partition, junction, demarcation line, intercise, boundary, borderline, limit, line. 2) seclusion, retreat 3) stage, point. 4) མཚམས་པ་ retreatant, hermit, one who is set off, recluse. 5) intermediate space, 6) limitation; distinction, end; corner
- language:
- English
3. Ives Waldo Dictionary
-
corner, grva, demarkation line, junction, border, partition, intermediate space, interstices, boundary, intermediate direction between the cardinal ones borderline, seclusion, retreat, stage, point, 1 who is set off, a recluse, seclusion, 'retreat', boundary, borderline [Dus mtshams,...Chu mtshams..Slob sbyong byed mtshams bzhag pa,.Bar mtshams med pa,.Dkar nag mtshams 'byed]; 2) six)/ [seasons: spring, so ga, summer, autumn, earlier and later winter]
- language:
- English
-
corner, grva, demarkation line, junction, border, partition, intermediate space, interstices, interval, boundary, intermediate direction between the cardinal ones borderline, seclusion, retreat, stage, point, 1 who is set off, a recluse, seclusion, 'retreat', boundary, borderline; 2) six)/*
- language:
- English
4. Jim Valby Dictionary
corollary rules, seclusion, retreat, interval, gap, solitary meditation, 1 hour break from meditation, junction, limit, intermediate space, border, points of the compass, demarcation, partition, pause, corner, terminal, when connective, retreat, break between meditation sessions
- language:
- English
6. bod rgya tshig mdzod chen mo
[2310] 1... .1༽ ཚིགས་དང། བར་གསེང། ... ས་མཚམས་འབྱེད་པ། ... དུས་མཚམས། ... ཆུ་མཚམས། ... སློབ་སྦྱོང་བྱེད་མཚམས་བཞག་པ། ... བར་མཚམས་མེད་པ། ... དཀར་ནག་མཚམས་འབྱེད། ... 2༽ ཟུར་དང་གྲྭ། ... ཤར་ལྷོའི་མཚམས། ... ཕྱོགས་བཞི་མཚམས་བརྒྱད། ... 2. ༼མངོན༽ ལོ་རེར་དཔྱིད་དང། སོ་ག། དབྱར། སྟོན། དགུན་སྟོད། དགུན་སྨད་དེ་མཚམས་ལ་དྲུག་ཡོད་པས་གྲངས་དྲུག་མཚོན། ...
- language:
- English
7. dag yig gsar bsgrigs
- is related to
- mtshams sprin/, mtshams sbyor/, mtshams tshig
-
༡ དངོས་པོ་གཉིས་ཐུག་སའི་བར་གྱི་མིང་སྟེ། ཚིགས་མཚམས་བར་མཚམས། རི་ཐང་གཉིས་ཀྱི་མཚམས་ཞེས་པ་ལྟ་བུ།
- language:
- Tibetan
-
༢ བྱ་སྤྱོད་སོགས་སྔ་ཕྱིའི་འབྲེལ་སའི་མིང་སྟེ། ཚིག་མཚམས། ལས་ཀ་ལས་མཚམས། སློབ་སྦྱོང་མཚམས་མ་བཞག་པར་བྱས་ལྟ་བུ།
- language:
- Tibetan
-
༣ ཕྱོགས་བཞིའི་མཚམས་ཀྱི་མིང་སྟེ། ཕྱོགས་བཞི་མཚམས་བརྒྱད། ཤར་ལྷོའི་མཚམས་ཞེས་པ་ལྟ་བུ།
- language:
- Tibetan
-
༤ སྔ་ཕྱི་འབྲེལ་བའི་རྒྱུན་གྱི་མིང་སྟེ། ནད་ཡམས་མཚམས་ཆད། བྱ་ངན་མཚམས་ཆད། མཚམས་མེད་པར་སློབ་སྦྱོང་བྱས་ལྟ་བུ།
- language:
- Tibetan
8. Thupten Phuntsok Dictionary
(1)ཚིགས་དང་། བར་གསེང་། ས་མཚམས་འབྱེད་པ། དུས་མཚམས། ཆུ་མཚམས། སློབ་སྦྱོང་བྱེད་མཚམས་བཞག་པ། བར་མཚམས་མེད་པ། དཀར་ནག་མཚམས་འབྱེད། (2)ཟུར་དང་གྲྭ། ཤར་ལྷོའི་མཚམས། ཕྱོགས་བཞི་མཚམས་བརྒྱད།(3) 〔མངོན〕ལོ་རེར་དཔྱིད་དང་། སོ་ག། དབྱར། སྟོན། དགུན་སྟོད། དགུན་སྨད་དེ་མཚམས་ལ་དྲུག་ཡོད་པས་གྲངས་དྲུག་མཚོན། དབྱིན་སྐད་དུ་bound ཟེར།
- language:
- Tibetan
9. smon lam tshig mdzod chen mo
-
1.ཚིགས་དང༌། བར་གསེང༌གི་དོན་ཏེ།
- Model Sentence
(དཔེར་ན།) ས་མཚམས་འབྱེད་པ། དུས་མཚམས། ཆུ་མཚམས། སློབ་སྦྱོང་བྱེད་མཚམས་བཞག་པ། བར་མཚམས་མེད་པ། དཀར་ནག་མཚམས་འབྱེད་ཅེས་པ་ལྟ་བུ།
- language:
- Tibetan
-
2.ཟུར་དང་གྲྭ་སྟེ།
- Model Sentence
(དཔེར་ན།) ཤར་ལྷོའི་མཚམས། ཕྱོགས་བཞི་མཚམས་བརྒྱད་ཅེས་པ་ལྟ་བུ།
- language:
- Tibetan
-
3.(མངོན་བརྗོད།) ལོ་རེར་དཔྱིད་དང༌། སོས་ཀ། དབྱར། སྟོན། དགུན་སྟོད། དགུན་སྨད་དེ་མཚམས་ལ་དྲུག་ཡོད་པས་གྲངས་དྲུག་མཚོན།
- language:
- Tibetan
-
4.བྱ་སྤྱོད་སོགས་སྔ་ཕྱིའི་འབྲེལ་སའི་མིང་།
- Model Sentence
(དཔེར་ན།) ཚིག་མཚམས། ལས་ཀ་ལས་མཚམས། སློབ་སྦྱོང་མཚམས་མ་བཞག་པར་བྱས་ལྟ་བུ།
- language:
- Tibetan
10. Yogācāra Glossary
- Sanskrit:
-
- paryanta
- sīmā
11. Negi Tibetan-Sanskrit Dictionary
-
saṃ. 1. sandhiḥ — སྒོ་དང་སྒོ་ཁྱུད་མཚམས་རྣམས་སུ༎ dvāraniryūhasandhiṣu sa.du.108ka/160; ཕྲག་པ་དང་དཔུང་པའི་མཚམས skandhabāhusandhiḥ vi.pra. 70ka/4.125; བུ་མོ་གཞོན་ནུ་མ་ཡི་མཚམས། /བཟོད་དཀའི་ལང་ཚོ་ལ་གནས་པ༎ sthitā śaiśavatāruṇyasandhau vayasi duḥsahe
- language:
- Sanskrit
-
a.ka.73ka/7.25; anusandhiḥ — འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་གཟི་བརྗིད་དཔལ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་ཤར་ཕྱོགས་ལོགས་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་གི་མཚམས་ན། གླིང་བཞི་པ་རིན་ཆེན་མེ་ཏོག་སྒྲོན་མའི་རྒྱལ་མཚན་ཞེས་བྱ་བ tasyāḥ khalu punarvairocanatejaḥśriyo lokadhātoḥ pūrveṇa cakravālānusandhau ratnakusumapradīpadhvajā nāma cāturdvīpikā ga.vyū.118kha/207; abhisandhiḥ — དུས་སྦྱོར་འཆར་བའི་མཚམས་སུ་མཉམ་པ་རབ་ཏུ་འབབ་སྟེ pravahati viṣuvaṃ lagnodayābhisandhau vi.pra.237ka/2.39; sandhyā — དུས་ནི་ཁྱིམ་གྱི་འཁོར་ལོ་རྩིབས་བཅུ་གཉིས་པའོ༎ དེའི་སྦྱོར་བ་ནི་དུས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་སྟེ་མཚམས་བཞིའི་དབྱེ་བས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ༎ kālo dvādaśarāśicakram, tasya yogāt kālayogād vartate catuḥsandhyābhedena vi.pra.171kha/1.22; མཚམས་ནི་དམར་ལྡན་མུན་པ་མངོན་ཕྱོགས་པའི། /ས་འཛིན་དག་ལས་ཉི་མ་འཕེན་པར་བྱེད༎ timironmukhī sarāgā kṣipati raviṃ bhūdharātsandhyā
- language:
- Sanskrit
-
a.ka.265kha/32.1
- language:
- Sanskrit
-
2. sīmā — མཚམས་ནི་བར་མཚམས་སོ༎ སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་སྟོན་པ་པོ་སྟེ sīmā nāma maryādā, tasyā daiśiko deśayitā abhi.sphu.173ka/918; དེ་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་བཞི་པོ་རྣམས་གཅིག་ཏུ་བྱས་ཏེ་ཐོ་རངས་གྲིབ་མ་ཡི་ནི་མཐའ་རུ་ཞེས་པ་མཚམས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པར་རོ༎ tataścaturmaṇḍalānyekīkṛtya prātaśchāyāvasāna iti sīmāparyantam vi.pra.103ka/3.23; pratisīmā — མཚམས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཞིག་ཡོད་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཚམས་ནི་བར་མཚམས་སོ༎ སྟོན་བར་བྱེད་པ་ནི་སྟོན་པ་པོ་སྟེ། སྨོན་ནས་ཤེས་པ་འཐོབ་པའོ༎ sati pratisīmādaiśika iti
- language:
- Sanskrit
-
sīmā nāma maryādā, tasyā daiśiko deśayitā praṇidhijñānalābhī abhi.sphu.173ka/918; maryādā — ཡུལ་དབུས་ཀྱི་མཚམས་སོ༎ ཤར་དུ་ནི་ལི་ཁ་ར་ཤིང་འཕེལ་གྱི་མདུན་གྱི་ནགས་ལི་ཁ་རའི་ཤིང་ཚང་ཚིང་ཅན་ཞེས་བྱའོ༎…ནུབ་ཏུ་ནི་བྲམ་ཟེའི་གྲོང་ཀ་བ་དང་ཉེ་བའི་ཀ་བ་ཞེས་བྱའོ༎ maryādā madhyadeśasya
- language:
- Sanskrit
-
pūrveṇa puṇḍrakaccho nāma dāvaḥ purataḥ pūrṇavardhanasya…paścimena sthūṇopasthūṇau brāhmaṇagrāmakau vi.sū.74ka/91; འཁོར་བ་ཡོན་ཏན་མེད་ལ་ལྟོས། /གཅན་གཟན་མོ་འདི་ལྟོགས་ནས་སུ། /བྱམས་པའི་མཚམས་ལས་འདས་ནས་ནི། /བདག་གི་བུ་ཡང་ཟ་བར་འདོད༎ paśya saṃsāranairguṇyaṃ mṛgyeṣā svasutānapi
- language:
- Sanskrit
-
laṅghitasnehamaryādā bhoktumanvicchati kṣudhā
- language:
- Sanskrit
-
jā.mā.4kha/3; velā — ཆུ་ཡི་ཕུང་པོ་དག་དང་ཁྱོད། /མཚམས་ལས་མི་འདའ་ཟབ་པ་སྟེ༎ abhinnavelau gambhīrāvamburāśirbhavānapi
- language:
- Sanskrit
-
kā.ā.328ka/2.180; antaḥ — དེ་ཡང་མི་རྣམས་ཀྱི་ལོ་བཅུ་དྲུག་གི་མཚམས་སུ་འགྱུར་རོ༎ sa ca narāṇāṃ ṣoḍaśavarṣānte bhavati vi. pra.62ka/4.110; taṭaḥ — འོད་ཟེར་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་རབ་འགྱེད་ཅིང་། /ཁྱོད་ཀྱི་སྨིན་མའི་མཚམས་ཀྱི་མཛོད་སྤུ་མཛེས༎ raśmikoṭiniyutān pramuñcato rājatorṇa tava ca bhruvostaṭe
- language:
- Sanskrit
-
rā.pa.230kha/123 3. = ཟུར koṇaḥ — རྐང་ཁྲུས་ཀྱི་གཞི་བྱའོ། /གཙུག་ལག་ཁང་གི་སྟེང་གི་ཤར་ལྷོའི་མཚམས་སུའོ༎ kārayeran pādadhāvanikām
- language:
- Sanskrit
-
upari vihārasya pūrvadakṣiṇakoṇe vi.sū.6kha/7
- language:
- Sanskrit
-
4. kakṣā — སླར་ཡང་ལྷ་དང་ལྷ་མོ་དེ་དག་གི་བར་གྱི་མཚམས་བརྒྱད་དུ་བདུད་རྩིའི་བུམ་པ་བརྒྱད་དོ༎ punarapi ca tayordevatā devyormadhye'ṣṭakakṣāsvaṣṭāmṛtakalaśāḥ vi.pra.38ka/4.19 5. avadhiḥ — དཀྱིའ་འཁོར་དྲི་བའི་སླད་དུ་དུས་ཀྱི་མཚམས་ཤེས་ཤིང maṇḍalālekhanāya kālāvadhiṃ jñātvā vi.pra.107kha/3.29; མཚམས་ནི་ངེས་པ་ལུས་ཅན་གྱི། /སྲོག་ནི་ངེས་པར་འགྲོ་བ་ཉིད༎ nibaddhāvadhayaḥ prāṇāḥ prayāntyeva śarīriṇām
- language:
- Sanskrit
-
a.ka.62kha/6.111; མཚམས་ནི་ལེགས་པར་བགྲངས་པའི་དུས། /བུ་ལོན་པ་བཞིན་འོངས་པའི་ཚེ༎ uttamarṇa iva prāpte kāle sugaṇitāvadhau
- language:
- Sanskrit
-
a.ka.301kha/39.49
- language:
- Sanskrit
-
6. padam — སུ་ཡིས་དབྱངས་ནི་ཉམས་བྱས་ཏེ། /མཚམས་མིན་མཚམས་བཅད་གང་གིས་བྱས༎ kaḥ svarakṣāmatāṃ kuryāt ko bhindyādapade padam
- language:
- Sanskrit
-
ta.sa.113ka/978
- language:
- Sanskrit
-
7. sandhiḥ, saṃhitā — ཕ་རོལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་བྱེད་ལ། /གབ་ཚིག་དག་ནི་ཉེར་མཁོ་ལྡན། /ཚིག་མཚམས་སྦྱར་བས་དོན་སྦས་པ། /ཀུན་ཏུ་ཚོགས་པ་ཞེས་པར་བརྗོད༎ paravyāmohane cāpi sopayogāḥ prahelikāḥ
- language:
- Sanskrit
-
āhuḥ samāgatāṃ nāma gūḍhārthāṃ padasandhinā
- language:
- Sanskrit
-
kā.ā.338ka/3.98
- language:
- Sanskrit
-
u.pa. antaram — ཕྱོགས་མཚམས་རབ་ཏུ་གསལ་བྱེད་པ། /ཉི་མ་འདྲ་བ་ཁྱོད་ནི་སུ༎ ko bhavānarkasaṅkāśaḥ prakāśitadigantaraḥ
- language:
- Sanskrit
-
a. ka.235kha/27.9; དེ་ནས་རི་དང་ཕྱོགས་མཚམས་རྣམས་དང་ནི༎ giribhyo'tha digantarebhyaḥ a.ka.255ka/93. 74; bhāgaḥ — བྱང་ཤར་གྱི་ཕྱོགས་མཚམས་ན་མེ་ཏོག་ཡང་དག་པར་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་མཆིས་ཏེ pūrvottare digbhāge saṅkusumitaṃ nāma buddhakṣetramabhūt ma.mū.91ka/3; chedaḥ — ད་ནི་སྒྲ་གཅན་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་གསུངས་ཏེ། ཚིགས་མཚམས་སུ་ནི་ཉའི་མཚམས་སུ་སྟེ། ཡང་ཡིག་གིས་གནམ་སྟོང་གི་མཚམས་སུ་ཡང་ངོ་། idānīṃ rāhoḥ praveśa ucyate—parvacchede pūrṇimāyāśchede, cakārādamāvasyācchede ca vi.pra.189ka/1.52
- language:
- Sanskrit
-
avya. vi — ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་མཚམས་སུ digvidikṣu sū.vyā.214kha/120; ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་མཚམས་རྣམས་སུ་ཡང་༎ diśāsu vidiśāsu ca bo.pa.63kha/28; anuvi — ཕྱོགས་མཚམས་སུའང་མ་ལྟ་བར་སོང་ཞིག mā ca anuvidiśamavalokayan gāḥ a.sā.422kha/238.
- language:
- Sanskrit
- Contemplative Traditions:
mtshams/ has 3 other terms directly related to it, which are presented here.