- 'tsho ba/
- ID:
- T164261
- འཚོ་བ (Tibetan, Tibetan script, Original)
- > 'tsho ba/ (Tibetan, Latin script, Transliteration-THL Extended Wylie Transliteration)
- > tsowa (Tibetan, Latin script, Transcription-THL Simplified Tibetan Transcription)
Other Dictionaries
1. Jeffrey Hopkins Dictionary
Hopkins' Translations: liveliness{N}
Others' Translations: {C}livelihood; living; lives; serve as if they were
Sanskrit: {C,MV,MSA}ājīva; {N}jīvikā; {C}jīvan; (√jīv): {MSA}jīvati; {MSA}jīva; {MSA}jīvaka; {MSA}jīvita; {C}upājīvya
- language:
- English
2. Rangjung Yeshe Dictionary
-
sustenance
- language:
- English
-
sustenance, support, subsistence; འཚོ་བ་, འཚོས་པ་, འཚོ་བ་, འཚོས་ trans. v.; recover (from illness); one of the འཕགས་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་བརྒྱད་ the eightfold noble path; (p. bsos/sos f. gso) to graze, herd; nourishment; manner of earning his livelihood, to live, lively hood, to be alive, to live. to rear, nurture, guard Syn སྲུང་བ་ worldly living; intr. ft. of འཚོ་བ་; intr. འཚོ་བ་, འཚོས་པ་, འཚོ་བ་ intr. v.; 1) substitute. 2) basic necessities. 3) to survive, to live, life, livelihood. 4) to rear, nurture, guard [sm. སྲུང་བ་ 5) nourishment; ft. of འཚོ་བ་
- language:
- English
-
recovery; x ནན་ཏན་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ནི་ནད་ཉེ་བར་འཚོ་བའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ་ you should think of diligent practice as the way to recovery
- language:
- English
-
ting nge 'dzin kyi zas kyis 'tsho ba byung ba - could subsist on samadhi as his only nourishment
- language:
- English
3. Ives Waldo Dictionary
-
1) nurture, rear, nourishment, look after; 2) guard; 3) live, stay/ be alive], life, living; 4) [manner of] livelihood, survival; 5) basic necessities; 6) substitute; 7) cure, ease
- language:
- English
-
nourishment
- language:
- English
4. Jim Valby Dictionary
life, live, living, be alive, keep alive, livelihood, feed, last, be durable, graze, nourish, heal, cure, sustenance, support, maintenance, subsist, survive, 1 of lam yan lag brgyad, livelihood, subsistence
- language:
- English
6. bod rgya tshig mdzod chen mo
[2328] 1. ༼ཐ་དད་པ༽ འཚོས་པ། འཚོ་བ། འཚོས། ། གསོ་བའམ་སྐྱོང་བ། ... ནོར་ཕྱུགས་རི་སྟེང་དུ་འཚོ་བ། ... ངལ་འཚོ་བ། ... 2. ༼ཐ་མི་དད་པ༽ འཚོས་པ། འཚོ་བ། ། གསོན་པ། ... ནད་མེད་ལུས་སྲོག་འཚོས་ཏེ་གནས་བཞིན་ཡོད། ... ཡུན་རིང་དུ་འཚོ་བ། ... 3. ལྟོ་གོས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན། ... འཚོ་བའི་གོམས་གཤིས། ... འཚོ་བའི་འགྲོ་སྒོ། ... ཤིང་བཟོའི་ལས་ཀ་བྱས་ནས་འཚོ་བ་སྐྱེལ་བ། ...
- language:
- English
7. dag yig gsar bsgrigs
ལུ ས་སྲོག་གནས་པའི་ཆ་རྐྱེན་གྱི་སྤྱི་མིང་སྟེ། བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་འཚོ་བར་སྤྱོད། སློབ་སྦྱོང་གི་འཚོ་བ་སྦྱར། འཚོ་བ་ལོ་རེ་བཞིན་ཇེ་ལེགས་སུ་སོང་ལྟ་བུ།
- language:
- Tibetan
8. Thupten Phuntsok Dictionary
(1) 〔ཐ་དད་པ〕འཚོས་པ། འཚོ་བ། འཚོས། གསོ་བའམ་སྐྱོང་བ། ནོར་ཕྱུགས་རི་སྟེང་དུ་འཚོ་བ། ངལ་འཚོ་བ།(2) 〔ཐ་མི་དད་པ〕འཚོས་པ། འཚོ་བ། གསོན་པ། ནད་མེད་ལུས་སྲོག་འཚོས་ཏེ་གནས་བཞིན་ཡོད། ཡུན་རིང་དུ་འཚོ་བ། (3)ལྟོ་གོས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན། འཚོ་བའི་གོམས་གཤིས། འཚོ་བའི་འགྲོ་སྒོ། ཤིང་བཟོའི་ལས་ཀ་བྱས་ནས་འཚོ་བ་སྐྱེལ་བ།
- language:
- Tibetan
9. smon lam tshig mdzod chen mo
-
1.ཐ་དད་པ འཚོས་པ། འཚོ་བ། འཚོས།། གསོ་བའམ་སྐྱོང་བ། ནོར་ཕྱུགས་རི་སྟེང་དུ་འཚོ་བ། ངལ་འཚོ་བ།
- language:
- Tibetan
-
2.ཐ་མི་དད་པ འཚོས་པ། འཚོ་བ།། གསོན་པ། ནད་མེད་ལུས་སྲོག་འཚོས་ཏེ་གནས་བཞིན་ཡོད། ཡུན་རིང་དུ་འཚོ་བ།
- language:
- Tibetan
-
3.ལྟོ་གོས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན། འཚོ་བའི་གོམས་གཤིས། འཚོ་བའི་འགྲོ་སྒོ། ཤིང་བཟོའི་ལས་ཀ་བྱས་ནས་འཚོ་བ་སྐྱེལ་བ།
- language:
- Tibetan
10. Yogācāra Glossary
- Sanskrit:
-
- jīva
- jīvikā
- jīvita
- jīvin
- dhriyat
- yātrā
- yāpanā
- rakṣya
- ājīva
- /jīv:jīvati
11. Negi Tibetan-Sanskrit Dictionary
-
kri. (avi., aka.) (varta., bhavi.; saka.; འཚོས bhūta., vidhau) jīvati — གཞན་མི་བསྟེན་པའི་རི་དྭགས་རྣམས།…/ནགས་རྣམས་སུ་ནི་བདེ་བར་འཚོ༎ sukhaṃ jīvanti hariṇā vaneṣvaparasevinaḥ
- language:
- Sanskrit
-
kā.ā.333kha/2. 338; བུ་མོ་ཁྱོད་ཀྱི་བདག། /དེ་ནི་འཚོ ayaṃ jīvati te putri patiḥ a.ka.313ka/108.184; yāpayati — སྡིག་དག་གིས་ནི་ཚེགས་ཆེན་འཚོ༎ yāpayanti sukṛcchreṇa pāpaiḥ bo.a.37ka/9.156; བདག་ཇི་སྲིད་གསོན་ཞིང་འདུག་ལ་སྡོད་ཅིང་འཚོ་བ yāvadayamātmā jīvati, tiṣṭhati, dhriyate, yāpayati abhi.sphu.102kha/784; dhriyate — འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ… ཇི་སྙེད་བཞུགས་ཏེ་འཚོ་ཞིང་གཞེས་པ yāvantaḥ sarvalokadhātuṣu tathāgatāḥ…tiṣṭhanti dhriyante yāpayanti śi.sa.95ka/94
- language:
- Sanskrit
-
saṃ. 1. jīvaḥ
- language:
- Sanskrit
-
i. = གསོན་པ asudhāraṇam — ཇི་སྲིད་འཚོ་བར་གུས་པ་ཡིས། /དགེ་འདུན་མགྲོན་དུ་གཉེར་བར་བྱས༎ bhaktyā saṅghasya vidadhe yāvajjīvaṃ nimantraṇam
- language:
- Sanskrit
-
a.ka.326ka/41.23; དེང་སླན་ཆད་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ adyāgreṇa yāvajjīvam vi.va.152ka/1.40; jīvo'sudhāraṇam a.ko.194ka/2.8.119; jīvatyaneneti jīvaḥ
- language:
- Sanskrit
-
jīva prāṇadhāraṇe a.vi.2.8.119; jīvanam—གཟི་བརྗིད་འཚོ་བ་སྤངས་པ་ཡི། /སྐྱེས་བུའི་སྲོག་གིས་ཅི་ཞིག་དོན༎ ko hyarthaḥ puruṣaprāṇaistejojīvanavarjitaiḥ
- language:
- Sanskrit
-
a.ka.304kha/39.87; jīvitam — ཆོས་གོས་དང་བསོད་སྙོམས་ལ་སོགས་པའི་འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་རྣམས་ཚེགས་ཆུང་ངུས་རྙེད་པའི་ཕྱིར་རོ༎ cīvarapiṇḍapātādīnāṃ jīvitapariṣkārāṇāmakṛcchreṇa lābhāt sū.vyā.187ka/84; དེའི་ཚེ་འཚོ་བ་དག་ནི་དུས་ཀྱི་ལོ་སྟེ tadā jīvitaṃ kālavarṣam vi.pra. 246kha/2.61
- language:
- Sanskrit
-
ii. = སྲོག prāṇaḥ — དེ་ཐོས་འཕྲལ་ལ་རྒྱལ་པོ་ནི། /འཚོ་བ་ཐོབ་པ་བཞིན་དུ་ལངས༎ śrutvaitatsahasā rājā labdhajīva ivotthitaḥ
- language:
- Sanskrit
-
a.ka.148ka/68.82; jīvitam — དེ་ཡིས་སྨྲས་པ་ཐོག་མར་ནི། /མདའ་ཡིས་བདག་གི་འཚོ་བ་ཕྲོགས༎ sā'vadanmama bāṇena prathamaṃ hara jīvitam
- language:
- Sanskrit
-
a.ka.246kha/28.66; ཡན་ལག་གི་དམ་པ་མགོ་གང་ལ་མཆིས་པ་དེ་ལ་འཚོ་བ་མཆིས་སོ༎ yasyottamāṅgaṃ tasya jīvitam śi.sa.156kha/150
- language:
- Sanskrit
-
iii. = སྲོག་ཆགས prāṇī — འགྲོ་བ་དྲུག་གི་འཁོར་བ་འདིར་འཚོ་བ་སྟེ་སྲོག་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཆོས་ཅན་བཅིངས་ཏེ་འཁོར་རོ༎ iha ṣaḍgatisaṃsāre jīvaḥ prāṇālayavijñānadharmī baddho bhramati vi.pra.271kha/2.95
- language:
- Sanskrit
-
2. = འཚོ་ཐབས ājīvaḥ, vṛttiḥ — འཚོ་བ་ཉམས་པས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ parigṛhīto bhavatyājīvavipattyā śrā.bhū.19ka/45; ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྟ་བ་དང་ཆོ་ག་དང་འཚོ་བ་ཉམས་པས་གླེང་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་ན་གཞི་དང་བཅས་པས་འཆགས་སོ༎ śīladṛṣṭyācārājīvavipattyā sarvasyāsya codanādeḥ kriyāyāṃ rūḍhiḥ samūlakam vi.sū.88kha/106; jīvikā — དེ་དག་ཁྱིམ་ན་གནས་ན་མཉམ་པ་དང་མི་མཉམ་པས་འཚོ་བར་མི་བྱེད te'gāramadhyāvasanto na samaviṣameṇa jīvikāṃ kalpayanti a.sā.294ka/166; བཅོམ་ལྡན་བདག་ཅག་འཚོ་བ་འདི། /སྨད་པར་འོས་པ་ལས་ཀྱིས་སྤྲུལ༎ bhagavan jīvikā'smākaṃ nindyeyaṃ karmanirmitā
- language:
- Sanskrit
-
a.ka.54kha/6.9; ājīvo jīvikā vārtā vṛttirvartanajīvane
- language:
- Sanskrit
-
a. ko.194ka/2.9.1; ājīvatyaneneti ājīvaḥ, jīvikā ca a.vi.2.9.1; prājīvikā — འཚོ་བ་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ནི་འཚོ་བ་བྱིན་ནོ༎ prā (ā?)jīvikaṃ (kāṃ?) prā (ā?)jīvikārthibhyaḥ la.vi.33ka/45; vṛttiḥ — ནོར་ཉམས་བདག་ནི་འཚོ་བ་ཡོད། /སྤྱོད་ཚུལ་ཉམས་ན་འགྲོ་བ་གང་༎ vittabhraṃśe'sti me vṛttirvṛttabhraṃśe tu kā gatiḥ
- language:
- Sanskrit
-
a.ka.5kha/50.46; དེས་ན་བདག་ཅག་འཚོ་བ་ནི། /ཉམས་བྱར་མི་འོས tasmānna vṛttilopo naḥ kartumarhasi a.ka.54kha/6.11; jīvitam — འཚོ་བའི་དོན་དུ་རང་ཡུལ་དང་། / གཅེས་པའི་བུ་ཡང་གཏོང་བར་བྱེད༎ tyajyante jīvitasyārthe nijadeśapriyātmajāḥ
- language:
- Sanskrit
-
a. ka.102kha/64.180
- language:
- Sanskrit
-
3. yāpanā — གལ་ཏེ་ང་ཡི་ལས་བྱེད་ན། /འདི་ལ་འཚོ་བ་ཙམ་བྱིན་ནས༎ dattvā'smai yāpanāmātramasmatkarma karoti cet
- language:
- Sanskrit
-
bo.a.29kha/8.153; yātrā — འདི་ལྟར་ཡོངས་སུ་རྨྱ་བར་གྱུར་པའི་ལུས། /འཚོ་བ་ཙམ་ཡང་དཀའ་ན་ཇི་ལྟར་བརྟས༎ evaṃ parikṣīṇatanoḥ kathaṃ syādyātrā'pi tāvatkuta eva puṣṭiḥ
- language:
- Sanskrit
-
jā.mā.142kha/165; འཚོ་བར་བྱེད་པ་ལྷག་པ་ཁམ་ཅིག་ཡན་ཆད་ལེན་པ atiriktasya cālopād yātrākāriṇo grahaṇam vi.sū.79kha/96; bhaktam — བས་མཐའི་གནས་མལ་གྱིས་འཚོ་བ prāntaśayanāsanabhaktāḥ a.śa.53ka/45; piṇḍaḥ — དེ་ནས་ནམ་ཞིག་མི་བཟད་པའི། /མུ་གེ་སྐྱེ་བོ་ཟད་བྱེད་པ། /བསླང་བྱ་སློང་བྱེད་མཚུངས་པ་ཉིད། /སློང་བའི་འཚོ་བ་ཆད་པ་བྱུང་༎ tataḥ kadācidakṣīṇadurbhikṣakṣayite jane
- language:
- Sanskrit
-
yācyayācakatulyatve piṇḍacchedo'rthināmabhūt
- language:
- Sanskrit
-
a.ka.324kha/41.5; bhikṣā — འཚོ་བ་བརྟན་པོ dhruvabhikṣām vi.va.243kha/2.144; āhāraḥ — ནགས་ཚལ་ནས་བྱུང་བས་འཚོ་བའི་ཕྱིར་ཟ་ཞིང་གནས་སོ༎ abhyavahṛtena tena vanyenāhāreṇa vartayāmāsa jā.mā.31kha/37; dhāraṇam — བུ་འཚོ་བ་ལའོ༎ santānadhāraṇe vi.sū.53ka/67
- language:
- Sanskrit
-
4. = གསོ་བ nirghātanam — རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་ལ་ནི་ནད་པར་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ༎…ནན་ཏན་ཉམས་སུ་བླང་བ་ལ་ནི་ནད་འཚོ་བའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ༎ ātmani ca te kulaputra āturasaṃjñotpādayitavyā… pratipattiṣu vyādhinirghātanasaṃjñā bo.pa.107kha/77
- language:
- Sanskrit
-
nā. 1. jīvaḥ, buddhaḥ — ལག་བཟང་དང…འཚོ་བ་དང…ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་དང་། གཞན་ཡང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མང་པོ་དག་གིས subāhuḥ… jīvaḥ… śākyamuniśceti
- language:
- Sanskrit
-
etaiścānyaiśca bahubhirbuddhairbhagavadbhiḥ ma.mū.93kha/5
- language:
- Sanskrit
-
2. vartanakaḥ (o m ?), nagaram — ཡུལ་མ་ག་དྷ་འདི་ཉིད་ཀྱི་ལྗོངས་དག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲོང་ཁྱེར་འཚོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ན་དགེ་བསྙེན་མ་བཟང་མོའི་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་འདུག་གིས iyamihaiva magadhaviṣaye kevalake janapade vartanake nagare bhadrottamā nāmopāsikā prativasati ga.vyū.276ka/354
- language:
- Sanskrit
-
kṛ. 1. jīvan — བྱིས་པ་འཚོ་ཞིང་མེ་ལས་གྲོལ། /རབ་ཏུ་མཛེས་པ་མཐོང་གྱུར་ནས༎ jīvantaṃ jvalanānmuktaṃ ruciraṃ vīkṣya dārakam
- language:
- Sanskrit
-
a.ka.89ka/9.32; jīvantī — དེ་ནི་འཚོ་ན་བདག་པོ་དང་། /སླར་ཡང་ཕྲད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར༎ bhaviṣyati tayā patyurjīvantyā saṅgamaḥ punaḥ
- language:
- Sanskrit
-
a.ka.103kha/64.188; vartayamānaḥ — མི་དེ…ཤིང་ཏིན་དུ་ཀའི་འབྲས་བུ་དེས་དེ་འཚོ་ཞིང་རེ་ཞིག་དེ་ན་འདུག་འདུག་པ་ལས sa puruṣaḥ…tindukaphalairvartayamānaḥ katiciddināni tatrāvasat jā.mā. 141ka/163
- language:
- Sanskrit
-
2. upajīvyaḥ — དེ་སྟོབས་དང་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་དབང་རྣམས་རྟོགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་ས་ལྟ་བུར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཚོ་བར་འགྱུར་རོ༎ balābhijñāvaśitāgatiṃgataḥ sarvasattvopajīvyo bhavati pṛthivīvat la.a.105kha/51
- language:
- Sanskrit
-
u.pa. jīvī — རྒྱ་ཡིས་འཚོ་བ jālajīvinaḥ a.ka.83kha/8.50; མཐུན་པས་འཚོ་བ samajīvī bo.bhū.135kha/174; upajīvī — མཚམས་ཀྱི་ནང་ཉིད་ན་གང་ཟག་གི་གཙུག་ལག་ཁང་ངམ་དེའི་རྙེད་པས་འཚོ་བ་ལ་ནི་དགེ་འདུན་གྱི་རྙེད་པ་འོས་སོ༎ arhaḥ paudgalikavihāratallābhopajīvyantaḥsīmatāyāṃ saṅghalābhe vi.sū.72kha/89; vartī — བྱ་ནི་འདི་རྣམས་དེ་དག་སྟེ། /སྡུག་བསྔལ་གྱིས་འཚོ་འདབ་གཤོག་བྲལ༎ ta ete vihagāḥ pakṣarahitāḥ kṛcchravartinaḥ
- language:
- Sanskrit
-
a.ka.39kha/4.35; rakṣyaḥ — གཞན་གྱི་ལས་དང་གཞན་གྱི་བྱ་བ་དག་ལ་གྲོགས་བྱེད་དུ་འགྲོ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཞིང་ལས་དང་ཚོང་བྱ་བ་དང་བ་ལང་འཚོ་བ་དང parakṛtyeṣu ca parakaraṇīyeṣu sahāyībhāvaṃ gacchati yaduta kṛṣivaṇijyāgorakṣya(–) bo.bhū.6ka/4
- language:
- Sanskrit
-
vi. 1. jīvakaḥ — དེས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་འཚོ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་བླ་ན་མེད་པར་འཚོ་བ་དང tena hyanuttaraḥ prajñājīvakānāṃ jīvati sū.vyā.202kha/104; rakṣitaḥ — འཕགས་པ་དགེ་འདུན་འཚོ āryasaṅgharakṣitaḥ vi.va.101kha/2.87
- language:
- Sanskrit
-
2. = ནད་བྲལ་བ vārttaḥ, nirāmayaḥ mi.ko.62kha
- language:
- Sanskrit