- za ba/
- ID:
- T172344
- ཟ་བ (Tibetan, Tibetan script, Original)
- > za ba/ (Tibetan, Latin script, Transliteration-THL Extended Wylie Transliteration)
- > zawa (Tibetan, Latin script, Transcription-THL Simplified Tibetan Transcription)
Other Dictionaries
1. Jeffrey Hopkins Dictionary
བཟའ། ཟ། བཟས། ཟོས།
Hopkins' Translations: eat; food
Sanskrit: {MSA}(√bhuj): bhuñjat; {MV}bhoktṛ(tva)
- language:
- Tibetan
3. Rangjung Yeshe Dictionary
-
to eat; ཟ་བ་, བཟས་པ་, བཟའ་བ་, ཟོ་ trans. v.; intr. pf. and ft. of ཟ་བ་
- language:
- English
-
itching
- language:
- English
4. Ives Waldo Dictionary
-
1) [Tha dad pa bzas pa, bza' ba, zos],, food, eat, get into a certain mental state
- language:
- English
-
1) (Tha dad pa) bzas pa, bza' ba, zo,, eat
- language:
- English
-
1) (Tha dad pa bzas pa, bza' ba, zo,, eat, get into a certain mental state [khong khro za, te tshom za]
- language:
- English
7. bod rgya tshig mdzod chen mo
[2442] 1. ༼ཐ་དད་པ༽ བཟས་པ། བཟའ་བ། ཟོ། ། ... ཟ་མ་ཟ་བ། ... མངར་ཆ་ཟ་བ། ཟ་ཟ་འཐུང་འཐུང། ... ཁ་ལ་མར་ཞིག་བཟས་ནས། རྐན་ལ་རུས་པ་ཟུག་བྱུང། ... 2. ༼ཐ་མི་དད་པ༽ 1། ཟ་ཕྲུག་ལངས་པ། ... གཟུགས་པོ་ཟ་བ། ... རྨ་ཁ་ཟ་བ། ... 2། བཟས་པ། ཟ་བ། ། སྐྱེ་བ་དང། འབྱུང་བ། ... ཁོང་ཁྲོ་ཟ་བ། ... གཡང་ཟ་བ། ... ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ། ... རྣམ་རྟོག་ཟ་བ། ... དོགས་པ་ཟ་མི་དགོས། ... ཚིག་པ་བཟས་པ། ... ལྟོགས་ཚིག་ཟ་བ། ... 3. འཛའ་བའི་ད་ལྟ་བའི་འབྲི་ཚུལ་གཞན་ཞིག་4... .1༽ ལྟོ་ཆས། ... ཟ་བའི་ཁམ། ... 2༽ ཟ་ཕྲུག་... ཟ་བ་ཕྲུགས་པ། ...
- language:
- English
8. Thupten Phuntsok Dictionary
(1)〔ཐ་དད་པ〕བཟས་པ། བཟའ་བ། ཟོ། ཟ་མ་ཟ་བ། མངར་ཆ་ཟ་བ། ཟ་ཟ་འཐུང་འཐུང་། ཁ་ལ་མར་ཞིག་བཟས་ནས། རྐན་ལ་རུས་པ་ཟུག་བྱུང་། 〔ཐ་མི་དད་པ〕(2)ཟ་ཕྲུག ཟ་བ་ཕྲུགས་པ། ཟ་ཕྲུག་ལངས་པ། གཟུགས་པོ་ཟ་བ། རྨ་ཁ་ཟ་བ། (3) བཟས་པ། ཟ་བ། སྐྱེ་བ་དང་། འབྱུང་བ། ཁོང་ཁྲོ་ཟ་བ། གཡང་ཟ་བ། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ། རྣམ་རྟོག་ཟ་བ། དོགས་པ་ཟ་མི་དགོས། ཚིག་པ་བཟས་པ། ལྟོགས་ཚིག་ཟ་བ།
- language:
- Tibetan
9. smon lam tshig mdzod chen mo
-
1. ཐ་དད་པ བཟས་པ། བཟའ་བ། ཟོ།། ཟ་མ་ཟ་བ། མངར་ཆ་ཟ་བ། ཟ་ཟ་འཐུང་འཐུང༌། ཁ་ལ་མར་ཞིག་བཟས་ནས། རྐན་ལ་རུས་པ་ཟུག་བྱུང༌།
- language:
- Tibetan
-
2.ཐ་མི་དད་པ 1)ཟ་ཕྲུག་ལངས་པ། གཟུགས་པོ་ཟ་བ། རྨ་ཁ་ཟ་བ། 2)བཟས་པ། ཟ་བ།།སྐྱེ་བ་དང༌། འབྱུང་བ། ཁོང་ཁྲོ་ཟ་བ། གཡང་ཟ་བ། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ། རྣམ་རྟོག་ཟ་བ། དོགས་པ་ཟ་མི་དགོས། ཚིག་པ་བཟས་པ། ལྟོགས་ཚིག་ཟ་བ།
- language:
- Tibetan
-
3.འཛའ་བའི་ད་ལྟ་བའི་འབྲི་ཚུལ་གཞན་ཞིག 4 1 ལྟོ་ཆས། ཟ་བའི་ཁམ། 2 ཟ་ཕྲུག ཟ་བ་ཕྲུགས་པ།
- language:
- Tibetan
10. Yogācāra Glossary
- Sanskrit:
-
- pari√bhuj:paribhokṣyate
- bhakṣaṇa
- āśin
- /bhakṣ:bhakṣayanti
11. Negi Tibetan-Sanskrit Dictionary
-
kri. (varta.; saka.; བཟའ་བ bhavi., ཟོས་པ bhūta., ཟོ vi– dhau) aśnāti — ཆུ་སྐྱར་མི་སྨྲ་རྐང་གཅིག་གིས། /བརྟུལ་ཞུགས་བཟུང་ནས་ཉ་རྣམས་ཟ༎ aśnāti maunakṛt matsyānekapādavrato bakaḥ
- language:
- Sanskrit
-
a.ka.80ka/8.9; bhunakti— དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས། /དེ་ཡི་བདེ་བ་ཟ་བ་ཉིད༎ tasyāmutpadyate yogī tasyāḥ saukhyaṃ bhunakti ca
- language:
- Sanskrit
-
he.ta.21ka/68; bhuṅkte — ཟ་བས་ན་ཟ་བ་པོ་ཡིན་ནོ༎ bhuṅkta iti bhoktā abhi.bhā.93kha/1228; གང་ཞིག་ག.ཡུལ་གྲུབ་གོ་བགོས་ཤིང་། /ཁྲག་གིས་སྦགས་པའི་དཔལ་ཟ་བ༎ ye yudhi siddhisannaddhā raktāktāṃ bhuñjate śriyam
- language:
- Sanskrit
-
a.ka.28ka/3.102; āharati — དེ་ལྟར་འདུ་ཤེས་པས་རིངས་ཐབས་སུ་ཟས་ཟ་བ ityevaṃsaṃjñī aviśrabdhamāhāramāharati a.sā.294ka/166; bhakṣati — གང་གིས་ཐུབ་པའི་ཚིག་འདས་ཏེ། /བསམ་པ་ངན་པ་ཤ་ཟ་ན༎ yo'tikramya munervākyaṃ māṃsaṃ bhakṣati durmatiḥ
- language:
- Sanskrit
-
la.a.157kha/104; bhakṣayati — རང་གི་ཁྲག་དང་ཁ་ཆུ་འཛག་པ་རང་ལྕེ་དེ་ཉིད་ཟའོ༎ svarudhiralālāparisrutāṃ tāmeva svajihvāṃ bhakṣayati śi.sa.47ka/44; prabhakṣayati — ལྕེའི་ཤ་ཟ་ཞེས་བྱ་བའི་བྱ་ནི་གང་དག་ལྕེ་དྲལ་ནས་མངོན་དུ་ཟ་བ་སྟེ jihvāmiṣabhujo nāma pakṣiṇo ye jihvāṃ vidārya abhito'bhitaḥ prabhakṣayanti śi.sa.45ka/42; paribhakṣayati — དེ་དག་གིས་ནི་བཞག་ཅིང་བཀོད་པ་ལ། /གནོད་སྦྱིན་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལ་ཕལ་ཆེར་ཟ༎ nyastāni nyastāni ca tāni teṣāṃ te yakṣa bhūyo paribhakṣayanti
- language:
- Sanskrit
-
sa.pu.34ka/57; bhujyate — བཟུང་ནས་ཀྱང་ཐོག་མར་ཀླད་པ་ལ་ཟ་བ gṛhītvā ca pūrvaṃ tāvanmastakād bhujyate śi.sa.47kha/45; bhakṣyate — འདི་དག་ནི་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་ཟ་བ་སྟེ། ཀླུ་ལ་ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང་མཚུངས་སོ༎ ābhirbālā bhakṣyante garuḍeneva pannagāḥ la.vi.103kha/150; དེ་ཅི་ནག་པོ་ཆེན་པོ་འདི་མཁའ་འགྲོ་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཟ་བའམ tatkiṃ mahākāla eva ḍākinībhirbhakṣyate pra.a.210kha/568; adyate—སོང་བ་དང་འགྲོ་བ་དང་འགྲོ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རམ། མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཟ་བའི་ཕྱིར་དུས་རྣམས་སོ༎ gatagacchadgamiṣyadbhāvādadhvānaḥ, adyante'nityatayeti vā abhi.bhā.29ka/26; khādate — ངོ་མི་ཚ་བར་ཟ་བ་ནི། /རྟག་ཏུ་སྨྱོན་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར༎ khādate yadi nairlajjyādunmatto jāyate sadā
- language:
- Sanskrit
-
la.a.157kha/105; grasati — དེའི་ཕྱིར་རོ༎ ལོ་སོ་སོ་ནས་ལོ་སོ་སོར་བུ་ལོན་དག་གིས་དེ་ནི་སྲིད་པ་སྟེ་ལུས་ཟའོ༎ ataḥ prativarṣāt prativarṣe ṛṇena grasati sa bhu– vanaṃ śarīram vi.pra.266ka/2.78;
- language:
- Sanskrit
-
saṃ. 1. abhyavahāraḥ — གསོ་བའི་ཕྱིར་ནུབ་མོ་ཟ་བ་ནི་ཚུལ་དང་མི་མཐུན་པ་མ་ཡིན་ནོ༎ na rātrirabhyavahāre vicikitsāyāmapratirūpā vi.sū.77ka/94; bhogaḥ — ཟ་བ་ནི་དད་པས་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་ཆུད་གཟོན་པ་ཡིན་ནོ༎ bhogaśca vinipātanaṃ śraddha(ā)deyasya vi.sū.79kha/96; upabhogaḥ — དགེ་སློང་མས་སྦྱོར་དུ་བཅུག་པའི་ཟས་ཟ་བ bhikṣuṇīparipācita– piṇḍapātopabhogaḥ ma.vyu.8451 (117ka); paribhogaḥ — འདུག་གནས་སུ་ཟ་བའི་ལྟུང་བྱེད་དོ༎ āvasathaparibhogaḥ (ge prāyaścittikam) vi.sū.35ka/44; bhuktiḥ — ཟ་བའི་སོ་སོར་བཤགས་པར་བྱ་བ་སྟེ་གཉིས་པའོ༎ bhuktidvitīyaṃ prātideśanīyam vi.sū.48kha/61; grāsaḥ — དེ་དུས་དུས་ནི་གཞན་པ་བཞིན། /འགྲོ་བ་ཟ་བ་ལ་ཆགས་པ། /འཇིགས་རུང་ལུས་རྒྱས་སྦྲུལ་ཆེན་ནི། /ཕམ་ཕཱ་ཞེས་པ་བྱུང་བར་གྱུར༎ tasmin kāle jagadgrāsavyagraḥ kāla ivāparaḥ
- language:
- Sanskrit
-
abhūdajagaro ghoraḥ kaṅkā(phamphā li.pā.)– khyaḥ sphāravigrahaḥ
- language:
- Sanskrit
-
a.ka.275kha/102.9; jagdhiḥ mi.ko.41ka; bhojanam — ཟས་དེ་ཟ་བ་ན tadbhojanaṃ paribhuñjānasya a.sā.134kha/77; མཚན་མོ་ཟ་བའི་དོན rātribhojanārthaḥ ta.pa.54ka/559; ཟ་བ་ཡིན་དང་ཚོ་བ་ཉིད༎ bhojane sati pīnatvam ta.sa.59kha/567; aśanam — ཀླུ་ནི་ཟ་བ་ལས་ཟློག་ལ། /ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་བརྟན་པོ་བྱས༎ cakāra sthirasaṅkalpaṃ nāgāśananivṛttaye
- language:
- Sanskrit
-
a.ka.312kha/108.192; bhakṣaṇam — དུད་འགྲོ་རྣམས་ནི་གཅིག་ལ་གཅིག། /ཟ་བའི་འཇིགས་དང་བྲལ་བར་ཤོག༎ anyonyabhakṣaṇabhayaṃ tirañcāmapagacchatu
- language:
- Sanskrit
-
bo.a.38ka/10.17; ཤིང་རྣམས་ཚེར་མ་ཅན་འཛེག་དང་། /ཁ་བ་དག་ཀྱང་ཟ་བ་དང་༎ rohaṇaṃ kaṇṭakavṛkṣāṇāṃ bhakṣaṇaṃ vāti (? vā )tiktakam
- language:
- Sanskrit
-
ma.mū.182ka/111; sambhakṣaṇam — འབྲས་བུ་ནི། /སྐྱུར་པོ་ཟ་བ་དག་ལས āmlaphalasambhakṣaṇāt a.ka.209ka/86.14; bhuñjanam — རྣམ་པར་སྨིན་པ་དེ་ལས་བཟློག། /བདེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཟ་བ་ཉིད༎ vipāke tadviparyāsaṃ sukhajñānasya bhuñjanam
- language:
- Sanskrit
-
he.ta.17ka/54; adanam— བདག་གིས་བརྗོད་ལ་མནའ་བྱེད་པ། /རང་ཤ་ཟ་ཞེས་སྨྲ་བ་མོ༎ mayokte śapathaṃ cakre svamāṃsādanavādinī
- language:
- Sanskrit
-
a.ka.172kha/19.102; āharaṇam — ཤ་དག་ཟ་ཞིང་ཁྲག་འཐུང་མྱོས་པར་གྱུར་པའི་སྟག་མོ་ནི༎ āmiṣāharaṇaśoṇitapānamattāṃ vyāghrīm a.ka.18kha/51.46; dra.—ནགས་ཚལ་ནས་བྱུང་བས་འཚོ་བའི་ཕྱིར་ཟ་ཞིང་གནས་སོ༎ abhyavahṛtena tena vanyenāhāreṇa vartayāmāsa jā.mā.31kha/37 2. aśitam — དེ་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་ཡང་ཤེས་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ། /ལྟ་བ་དང…ཟ་བ་དང་འཐུང་བ་དང so'tikrāman vā pratikrāman vā samprajānacārī bhavati, ālokite…aśite pīte bo.pa.92kha/56;
- language:
- Sanskrit
-
vi. 1. = ཟ་བ་པོ bhoktā — དེ་ལ་ཟ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལས་བརྩམས་སོ༎ བཟའ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྣམས་སོ༎ tatra bhoktṛśūnyatā ādhyātmikānyāyatanānyārabhya, bhojanaśūnyatā bāhyāni ma.bhā.5ka/41; khādakaḥ — དེ་དག་ལས་གཞན་པའི་བྱ་མི་རོ་ཟ་བ་དག་དང… སྲིན་བུ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་མི་བཟའོ༎ na… bhuñjīta…tadanyakuṇapakhādakapakṣi…kṛmīṇām vi.sū.77kha/94; ལྷག་མ་ཟ་བ་དུད་འགྲོ་ལ་སོགས་པ་བཙལ་ཏེ་མ་རྙེད་པ་ལ་ནི་ལྟུང་བ་མེད་དོ༎ anāpattiralābhe paryeṣa (paryeṣya bho.pā.)vighasakhādakatiryagādeḥ vi.sū.28kha/35 2. caṇḍaḥ — ཁྱི་ཟ་བ་དང caṇḍena kukkureṇa abhi.sa.bhā.98ka/132; vi.va.122kha/1.10;
- language:
- Sanskrit
-
kṛ. grasyamānaḥ — སྔ་མ་དེ་གཉིས་གཏི་མུག་གིས་ཟ་བར་རོ༎ grasyamānayormohena pūrvayoḥ vi.sū.95ka/114;
- language:
- Sanskrit
-
u.pa. bhuk — ནགས་སུ་འབྲས་བུ་ཟ་བའི་སྤྲེའུ་འདི་དག་རྣམས ete vane phalabhujaḥ kapayaḥ a.ka.138kha/67.49; དཔེར་ན་མེས་ཐམས་ཅད་རིམ་གྱིས་དང་ཅིག་ཅར་དག་གིས་མི་ཟ་ན་ཡང་ཐམས་ཅད་ཟ་ཞེས་བྱ་བ yathā agniḥ sarvaṃ kramayaugapadyābhyāmabhuñjāno'pi sarvabhugiti ta.pa.276ka/1020; āśaḥ — སའི་སྙིང་པོ་དག་ནི་བསྲེག་ཟ་མེར་འགྱུར་རོ༎ pṛthvyā garbho hutāśo'gnirbhavati vi.pra.227kha/2.18; བོར་བ་ཟ་བ ujjhitāśāni a.śa.134ka/123; āśī — གཞན་གྱི་ཟས་ཟའི་བྲན་དང་ནི༎ parapiṇḍāśino dāsāḥ bo.a.22kha/7.57; མང་དུ་ཟ bahvāśī ma.mū.183ka/113; ཐམས་ཅད་ཟ་བ sarvāśī jā.mā.89ka/102; adaḥ — ཟན་ཟ annādaḥ bo.a.36ka/9.136; མི་ཤ་ཟ་བའི་ཕྲ་མེན་ཕ་དང་ཕྲ་མེན་མ་མ་རུངས་པ་དག་ཏུ་སྐྱེའོ༎ mānuṣamāṃsādā ghorā ḍākā vā ḍākinyaśca sañjāyante la.a.155kha /102; ཁབ་ཀྱི་བུ་ག་ཞེས་བྱ་བའི་བྱ… ཚིལ་ཟ་བ་དང sūcīcchidrā nāma pakṣiṇaḥ… medo'dāḥ śi.sa.45ka/43; adanī — བན་དཱ་ཤིང་ལ་ཟ་བ་དང་། /ཤིང་སྐྱེས་འཚོ་བྱེད་ཉིད་ཀྱང་ངོ་༎ vandā vṛkṣādanī vṛkṣaruhā jīvantiketyapi
- language:
- Sanskrit
-
a.ko.160ka/2.4.82; bhojī —
- language:
- Sanskrit
-
དེ་བཞིན་དུ་རན་པར་ཟ་བ་དང…ཁ་ཟས་སྣ་གཅིག་ཟ་བ་དང tathā mātrābhojī…ekaprakārāśanabhojī bo.bhū.144ka/185; དུས་སུ་ཟ་བ kālabhojī la.vi.183ka/277; khādī — རྒྱུ་མའི་ནང་སྤྲི་ཟ་བ antravivarakhādinaḥ śi.sa.45ka/43; āhāraḥ — རིག་པ་ཐམས་ཅད་ཚིམ་པར་བྱེད་པར་འདོད་ན་བ་གཅིན་དང་ནས་ཀྱི་ཁ་ཟས་ཟ་ཞིང sarvavidyānāmāpyāyanaṃ kartukāmaḥ gomūtrayāvakāhāraḥ ma.mū. 212kha/231; དབང་ཆུང་བར་གྲགས་པ་ནི་དྲི་མི་ཞིམ་པ་ཟ་བའོ། /དབང་ཆེ་བར་གྲགས་པ་ནི་དྲི་ཞིམ་པོ་ཟ་བའོ༎ alpeśākhyastu durgandhāhāraḥ, maheśākhyaḥ sugandhāhāraḥ abhi.bhā.120ka/424; aśanaḥ — མི་ཡི་ཤ་དང་ཚིལ་དག་ཟ་བ་ཡི། /སྲིན་པོ་དེ་དག་ཅི་ཕྱིར་ཁྱོད་མི་འཇིགས༎ tebhyo nṛmedaḥ– piśitāśanebhyaḥ kathaṃ bhayaṃ te'sti na rākṣasebhyaḥ
- language:
- Sanskrit
-
jā.mā.38ka/44; ལྷ་མོ་དེ་ནི་རོ་ཁང་དག། /སྲེག་ཟ་ལྡན་པར་ཇི་ལྟར་ཉལ༎ sā'dhiśete kathaṃ devī hutāśanavatīṃ citām
- language:
- Sanskrit
-
kā.ā.331kha/2.283; bhojanaḥ — མང་ཟ་དེ་ཉིད་ནི tameva bahubhojanam a.ka.224kha/89.37; bhakṣaḥ — རྩ་བ་དང་འབྲས་བུ་ཟ་བ mūlaphalabhakṣaḥ śi.sa.43ka/40; མོན་སྲན་རྣམ་མང་ཟ་བ vividhā māṣabhakṣāḥ ma.mū.181ka/109; མི་གཙང་ཟ་བ amedhyabhakṣaḥ bo.a.36ka /9.136; དགའ་བ་ཟ་ཞིང་དགའ་བའི་ཟས་ཅན prītibhakṣāḥ prītyāhārāḥ abhi.sphu.289kha/1135;bhakṣaṇaḥ — སེམས་ཅན་གཅིག་ལ་གཅིག་ཟ་བ། /ཤ་ཟན་དག་གི་རིགས་སུ་སྐྱེ༎ anyonyabhakṣaṇāḥ sattvāḥ kravyādakula– sambhavāḥ
- language:
- Sanskrit
-
la.a.157kha/105; bhakṣī — པགས་པ་དག་ཟ་བ tvagbhakṣiṇaḥ śi.sa.45ka/43; bhaktaḥ — ཐོད་པར་ཟ་བ་དང་བ་ལང་གི་ཤ་དང་མ་ཧེའི་ཤ་ཟ་བ་དང…དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ལྷུང་བར་གྱུར་ཏོ༎ sarve'pi te patitāḥ kāpālikabhaktagomāṃsamahiṣamāṃsabhakṣaṇena vi.pra.128kha/1, pṛ.27; bhakṣyaḥ — སྐྱེ་བོ་བ་གླང་ཟ་བར་ནི། /དོགས་པ་དང་ལྡན gobhakṣyajanaśaṅkitaḥ a.ka.282ka/105.4;
- language:
- Sanskrit
-
pra. ṭhan (རྩ་བ་ཟ་བ mūlikaḥ) — རྩ་བ་དུ་མ་ཟ་བ་དང anekamūlikaiḥ la.vi.122kha/182. (dra.— དྲི་ཟ། ཤ་ཟ། ཚལ་ཟ། ཆུད་ཟ་བ། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ། ནེམ་ནུར་ཟ་བ། ཡིད་གཉིས་ཟ་བ། གདོན་མི་ཟ་བ། ཚིག་པ་ཟ། g.ཡང་ཟ་བ། ལྷག་པར་ཟ་བ། འདུས་ཤིང་ཟ་བ།).
- language:
- Sanskrit