- sel ba/
- ID:
- T208587
- སེལ་བ (Tibetan, Tibetan script, Original)
- > sel ba/ (Tibetan, Latin script, Transliteration-THL Extended Wylie Transliteration)
- > selwa (Tibetan, Latin script, Transcription-THL Simplified Tibetan Transcription)
Other Dictionaries
1. Jeffrey Hopkins Dictionary
བསལ་སེལ་བསལད་སེལད་
Hopkins' Translations: exclusion [=gzhan sel]; clear away; remove; throw off; eliminate; avoid
Others' Translations: {C}removes; attracts; {GD:298} conceptual exclusion
Sanskrit: apoha; {C}apakarṣayati; {MSA}apakarṣaṇa; {MSA}apakarṣika; {MSA}apaha; {MV}praṇodana; {MSA}vinīta; apoha {GD:298}
- language:
- Tibetan
2. Rangjung Yeshe Dictionary
-
to absolve
- language:
- English
-
to cure; ex ནད་སེལ་ to cure diseases
- language:
- English
-
nad kun + cures all ailments
- language:
- English
-
to cleanse, dispel; exclusion, to counteract, eliminate, to clear; clear away, eliminate, exclusion, to counteract. སེལ་བ་, བསལ་བ་, བསལ་བ་, སོལ་ trans. v
- language:
- English
-
exclude, dispel
- language:
- English
-
dispel, exclude [thd]
- language:
- English
-
elimination, Skt apoha [ggd]
- language:
- English
3. Ives Waldo Dictionary
1) (Tha dad pa bsal ba, bsal ba, sol,, 1) purify, cleanse; 2) divide, distinguish; 3) bring forth; 4) its own bsal bya chos is to be realized from the word themselves; 5) clear away, eliminate, remove annihilate, exclusion, dispel; 6) counteract; 7) cure; 8) dissension, discord; 9) pay off [debt]
- language:
- English
4. Jim Valby Dictionary
overcome, surmount, throw off, remove, cleanse, pick, blot out, exclusion, 1 of 27 coincidences in astrology, SA sbyor ba nyer bdun, elimination, exorcism
- language:
- English
5. bod rgya tshig mdzod chen mo
[2951] 1. ༼ཐ་དད་པ༽ བསལ་བ། བསལ་བ། སོལ། ། 1༽ དག་པར་བྱེད་པའམ་མེད་པར་བཟོ་བ། ... རང་སྐྱོན་རང་གིས་བསལ་བ། ... དཀའ་ཚེགས་སེལ་བ། ... གེགས་རྐྱེན་སེལ་བ། ... ནད་སེལ་བའི་སྨན་ལ་ཞིམ་པོ་མེད། ཤ་ཚ་བའི་གཏམ་ལ་སྙན་པོ་མེད། ... དགུང་ཉི་མའི་འོད་ཀྱིས་གླིང་བཞི་ཁེབས། དུང་ཟླ་བའི་འོད་ཀྱིས་མུན་པ་སེལ། ... 2༽ དབྱེ་འབྱེད་བྱེད་པ། ... ལེགས་ཉེས་ཀྱི་དབྱེ་སེལ་བྱེད་པ། ... དམིགས་ཀྱིས་བསལ་བ། ... 3༽ འདོན་པ་དང་འབྱིན་པ། ... གལ་ཆེའི་དོན་གནད་ཟུར་དུ་བསལ་བ། ... 2... .1༽ སྦྱོར་བ་ཉེར་བདུན་གྱི་ནང་གསེས་ཤིག་... 2༽ རང་གི་བསལ་བྱ་ཚིག་གིས་ཟིན་པར་བཅད་ནས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཆོས། དཔེར་ན་འདི་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཞེས་པས་བུད་མེད་ཡིན་པ་སེལ་བ་ལྟ་བུའོ། ...
- language:
- English
6. Thupten Phuntsok Dictionary
(１) ༡ ཡུལ་ཅན་སྒྲ་དང་གང་ཟག་རྟོག་པ་གསུམ་གྱི་རང་ཡུལ་ལ་འཇུག་པའི་ཚེ་རང་ཡུལ་དེ་མིན་པའི་ཆོས་མཐའ་དག་བསལ་ནས་རང་ཡུལ་ཁོ་ནར་འཇུག་པའི་ཁྱད་པར་ཞིག ༢ ཡུལ་ཅན་རྣམ་རྟོག་གི་རང་ལ་སྣང་བའི་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་དེ་ཆོས་གཞན་ཡིན་པ་རྣམ་པར་བཅད་ནས་གཟུགས་ཅན་གྱི་རྣམ་པ་དེ་ཕྱི་རོལ་ཡུལ་གྱི་གཟུགས་ཡིན་པར་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཆ། (２) 〔ཐ་དད་པ〕 བསལ་བ། སོལ། ༡ དག་པར་བྱེད་པའམ་མེད་པར་བཟོ་བ། རང་སྐྱོན་རང་གིས་བསལ་བ། དཀའ་ཚེགས་སེལ་བ། གེགས་རྐྱེན་སེལ་བ། ནད་སེལ་བའི་སྨན་ལ་ཞིམ་པོ་མེད། ཤ་ཚ་བའི་གཏམ་ལ་སྙན་པོ་མེད། དགུང་ཉི་མའི་འོད་ཀྱིས་གླིང་བཞི་ཁེབས། དུང་ཟླ་བའི་འོད་ཀྱིས་མུན་པ་སེལ། ༢ དབྱེ་འབྱེད་བྱེད་པ། ལེགས་ཉེས་ཀྱི་དབྱེ་སེལ་བྱེད་པ། དམིགས་ཀྱིས་བསལ་བ། ༣ འདོན་པ་དང་འབྱིན་པ། གལ་ཆེའི་དོན་གནད་ཟུར་དུ་བསལ་བ།
- language:
- Tibetan
7. smon lam tshig mdzod chen mo
1.ཐ་དད་པ བསལ་བ། བསལ་བ། སོལ།། 1 དག་པར་བྱེད་པའམ་མེད་པར་བཟོ་བ། རང་སྐྱོན་རང་གིས་བསལ་བ། དཀའ་ཚེགས་སེལ་བ། གེགས་རྐྱེན་སེལ་བ། ནད་སེལ་བའི་སྨན་ལ་ཞིམ་པོ་མེད། ཤ་ཚ་བའི་གཏམ་ལ་སྙན་པོ་མེད། དགུང་ཉི་མའི་འོད་ཀྱིས་གླིང་བཞི་ཁེབས། དུང་ཟླ་བའི་འོད་ཀྱིས་མུན་པ་སེལ། 2 དབྱེ་འབྱེད་བྱེད་པ། ལེགས་ཉེས་ཀྱི་དབྱེ་སེལ་བྱེད་པ། དམིགས་ཀྱིས་བསལ་བ། 3 འདོན་པ་དང་འབྱིན་པ། གལ་ཆེའི་དོན་གནད་ཟུར་དུ་བསལ་བ། 2 1 སྦྱོར་བ་ཉེར་བདུན་གྱི་ནང་གསེས་ཤིག 2 རང་གི་བསལ་བྱ་ཚིག་གིས་ཟིན་པར་བཅད་ནས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཆོས། དཔེར་ན་འདི་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཞེས་པས་བུད་མེད་ཡིན་པ་སེལ་བ་ལྟ་བུའོ།
- language:
- Tibetan
8. Mahāvyutpatti: Sanskrit-Tibetan-English Vocabulary
- Sanskrit:
-
- apohaḥ
- nirhārakaḥ (narhārakaḥ)
9. Yogācāra Glossary
- Sanskrit:
-
- prativinodana
- pratighāta
- pratīkāra
- apakarṣa
- apanayana
- apanīya
- vinodana
- prati-vi√nud:prativinodayati
10. Negi Tibetan-Sanskrit Dictionary
-
kri. (varta.; saka.; བསལ bhavi., bhūta., སོལ vidhau) apanayati — སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བ (sattvānāṃ) duḥkhamapanayati duḥkhitānām bo.bhū.110kha/143; avakarṣayati — མེ་ཏོག…རྙིས་པ་དེ་དག་སེལ་ཏོ༎ taṃ jīrṇapuṣpamavakarṣayanti sa.pu.60ka/105; vinodayati — ལྟ་བར་གྱུར་པ་ཡང་སེལ་ཏོ༎ dṛṣṭikṛtāni vinodayanti śi.sa.106kha/105; apodyate — ཇི་ལྟར་དོན་ཤེས་རྒྱུ་ལས་བྱུང་། /ཡོན་ཏན་ཤེས་པ་དག་གིས་སེལ༎ yathārthajñānahetūtthaguṇajñānādapodyate
- language:
- Sanskrit
-
ta.sa.109kha/954; ruṇaddhi — བསོད་ཉམས་སེལ་བས་སྙིང་རྗེ་བའོ༎ kaṃ ruṇaddhīti karuṇā tri.bhā.157ka/59; vidhamati ma.vyu.2583 (48kha); kāṣayati — རང་གི་ཉོན་མོངས་པ་དང་གཞན་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སེལ་བ svakleśāṃśca parakleśāṃśca kāṣayati śi.sa.54kha/52; vidhamayati — མ་རིག་པའི་མུན་པ་ཆེན་པོ་མི་སེལ avidyāmohā(mahā bho.pā.)ndhakāraṃ ca na vidhamayanti da.bhū.213kha/28; śāṭayati ma.vyu.2423 (46kha); hanti — སྦྱིན་པས་སྐྱེ་བོ་དམན་པ་རྣམས་ཀྱི་གདུང་བ་སེལ dānena dīnajanatāvyasanāni hanti a.ka.275ka/102.1; samavahanti ma.vyu.2421 (46kha); hanyate — མུན་པ་ཆེན་པོ་ནི་སྣང་བ་ཆུང་ངུས་འཇོམས་ལ་ཕྲ་མོ་ནི་ཆེན་པོས་སེལ audārikaṃ ca tamaḥ sūkṣmeṇālokena hanyate, sūkṣmaṃ cādhimātreṇa abhi.bhā.19kha/938
- language:
- Sanskrit
-
saṃ. 1. apanayaḥ — ཐེ་ཚོམ… སེལ་བ saṃśayāpanayaḥ he.ta.12ka/36; apanodaḥ — སྣམ་བུ་ནི་གྲང་བ་སེལ་བ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་ནུས་ཀྱི། སྣལ་མ་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་ནོ༎ śītāpanodādikāryasamarthaḥ paṭaḥ, na tantavaḥ ta.pa.259kha/236; nirākriyā — འདི་ལས་སྐད་ཅིག་མ་འཇིག་པ་སེལ་བར་ག་ལ་འགྱུར kuto'smāt… kṣaṇabhaṅganirākriyā sidhyate ta.pa.242ka/199; vinivṛttiḥ — དེ་ཉིད་དོན་ལ་བརྟེན་ནས་ནི། /སེལ་བ་དག་གི་དངོས་ཉིད་མིན༎ tāttvikīṃ samupāśritya vinivṛttyoravastutām
- language:
- Sanskrit
-
ta.sa.40kha/415; vyavacchedaḥ — འགྲོའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱ་བ་གཙོ་བོའི་སྒྲ་དག་ལ་གཞན་སེལ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ༎ gacchatītyevamādiṣu kriyāpradhāneṣu śabdeṣu nānyavyavacchedo gamyate ta.pa.334ka/383; nirghātaḥ — ལྟ་བ་ངན་པ་སེལ་བ་ཞེས་བྱ་བ kudṛṣṭinirghātanāma ka.ta.2229; saṃnyāsaḥ — ཕྱོགས་དགག་པ་ལ་དམ་བཅའ་བའི་དོན་སེལ་བ་ནི། དམ་བཅའ་བའི་དོན་སེལ་བ་སྟེ pakṣapratiṣedhe pratijñātārthāpanayanaṃ pratijñāsaṃnyāsaḥ vā.nyā.344ka/92; apanayanam — གཞན་དག(གི ) … འཇིགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བས་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པ pareṣāṃ… bhayaduḥkhāpanayanāt paramanugṛhṇāti bo.bhū.39ka/50; དམ་བཅའ་བའི་དོན་སེལ་བ pratijñātārthāpanayanam vā.nyā.344ka/92; nirākaraṇam — ཞེ་སྡང་ཡང་དགྲ་བོ་སེལ་བར་བྱེད་པས་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ༎ dveṣo'pi vairinirākaraṇakāraṇaṃ sukhasya pra.a.111ka/119; vyapohanam — དེ་ལས་གཞན་པའི་རྣམ་གྲངས་པ། /དེ་ཡིས་སེལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན༎ tadanyasya vikalpāderbhavet tena vyapohanam
- language:
- Sanskrit
-
ta.sa.43ka/434; vinodanam — འགྱོད་པ་སེལ་བ་དང་གདམས་ངག་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ལ་ནུས་པ་ཅན kaukṛtyavinodanāvavādānuśāsanīsamarthānām bo.pa.99kha/67; vinodanā — ཉོན་མོངས་སེལ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རབ་ཏུ་ཞི་བ་སྟེ kleśavinodanā bodhisattvasya praśamaḥ sū.vyā.149ka/31; མྱ་ངན་སེལ་བ śokavinodanā bo.bhū.75kha/97; prativinodanam — གདུལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེས་སོ་ཅོག་སེལ་བ vineyānāmutpannotpannānāṃ saṃśayānāṃ prativinodanam bo.bhū.31kha/38; haraṇam — གཟིར་བ་ཐམས་ཅད་སེལ་ལ་ཆགས། /སྐྱེ་རྒུའི་ཕ་དང་མཚུངས་པར་གྱུར༎ sarvārtiharaṇāsaktaḥ prajānāṃ janakopamaḥ
- language:
- Sanskrit
-
a.ka.268ka/99.4; śamanam — འགྲོ་བའི་དབུལ་བ་སེལ་བ་ཡི། /མི་ཟད་གཏེར་ཡང་འདི་ཡིན་ནོ༎ jagaddāridryaśamanaṃ nidhānamidamakṣayam
- language:
- Sanskrit
-
bo.a.7kha/3.28; niṣkarṣaṇam — རླུང་ལས་གྱུར་པ་དང་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་བ་ལ་སོགས་པ…འི་སྐྱོན་རྣམས་སེལ་བ vātapittādīnāṃ doṣāṇāṃ niṣkarṣaṇam abhi.sphu.183kha/938; nivartanam — ཉེས་པས་བྱས་པའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་སེལ་ནུས་པ doṣakṛtavikāranivartanaṃ samarthasya pra.a.68kha/76; nirasanam — གནས་ངན་ལེན་གྱི་མཚན་ཉིད་དག་དུག་སྨན་ཆེན་པོས་དུག་བཞིན་དུ་སེལ་བའི་ཕྱིར་རོ༎ dauṣṭhulyalakṣaṇasya mahāgadeneva viṣasya nirasanāt sū.vyā.146kha/26; nirvāsanam — བསལ་བའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པ་ནི་བསལ་བའི་དོན་དུ་བསྒོམ་པ་སྟེ། /ཀུན་འབྱུང་བའི་གནས་སྐབས་སུ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་སེལ་བའི་ཕྱིར་རོ༎ nirdhāvanāya bhāvanā nirdhāvanabhāvanā, samudācārāvasthākuśaladharmanirvāsanāt abhi.sa.bhā.60kha/83; vidhamanam — ཡེ་ཤེས་འོད་ཟེར་གྱིས། /མུན་པ་སེལ་ཕྱིར jñānaraśmibhiḥ
- language:
- Sanskrit
-
tamovidhamanāt ra.vi.116kha/81; tiraskaraṇam — ཁྲོ་བའི་ཚ་བ་སེལ་བ་དང་རྨ་འབྱིན་པའི་སེམས་འོངས་པ་སེལ་བ་དང་ཞི་བར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་བཟོད་པའོ༎ krodhakṣāratiraskaraṇāt kṣaticittāgatitiraskaraṇāt kṣemāviṣkaraṇācca kṣatināṃ kṣāntiḥ abhi.sa.bhā.76kha/105; nirghātanam — ནན་ཏན་ལ་ནི་དགྲ་སེལ་བའི་འདུ་ཤེས pratipattiṣu śatrunirghātanasaṃjñā bo.pa.107kha/77; nirvahaṇam — དུག་སེལ་སྒོམ་པའི་རིམ་པ་ཞེས་བྱ་བ viṣanirvahaṇabhāvanākramanāma ka.ta.2421; praṇudanam — ཉོན་མོངས་ག.ཡུལ་དུ་འཇུག་ཚེ་ལྷ་མིན་ག.ཡུལ་རྒྱལ་རྩེད་མོ་སེལ་བ saṃgrāmakleśavṛttāvasurabalajayakrīḍāpraṇudanam ra.vi.123kha/102 2. = སེལ་བ་ཉིད apanayanatā — རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི…རྙོག་པ་ཐམས་ཅད་སེལ་བས་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཆུ་འདང་ལྟ་བུའོ༎ bodhicittaṃ hi kulaputra…udakaprasādamaṇiratnabhūtaṃ sarvakāluṣyāpanayanatayā ga.vyū.310kha/397; vidhamanatā — མི་ཤེས་པ་སེལ་བ ajñānavidhamanatā śi.sa.108ka/106; apakarṣikatvam — དགའ་བ་དང་བདེ་བ་བསྐྱེད་པ་ནི་ལོག་པར་ངེས་པ་སེལ་བའི་ཕྱིར་རོ༎ prītisukhasañjananī mithyāniścayāpakarṣikatvāt sū.vyā.183ka/78
- language:
- Sanskrit
-
pā. 1. apohaḥ — དེས་ན་སེལ་བ་སྒྲའི་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་བོ༎ tenāpohaḥ śabdārtha iti prasiddham ta.pa.311kha/338 2. viṣkambhaḥ, yogabhedaḥ — སེལ་བ་དང…ཁོན་འཛིན་ཞེས་པ་སྟེ་སྦྱོར་བ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་ནོ༎ viṣkambhaḥ… vaidhṛtiriti saptaviṃśati yogāḥ vi.pra.179kha/1.36
- language:
- Sanskrit
-
vi. apahaḥ — མི་ཤེས་རྨོངས་པ་སེལ་བའི་བཅོམ་ལྡན་འདས ajñānamohāpahaḥ…bhagavān a.ka.86ka/8.78; སྡུག་བསྔལ་སེལ་བ duḥkhāpahaḥ sū.a. 248kha/165; སྐྱོན་སེལ doṣāpahaḥ a.ka.260kha/95.1; apohakaḥ — སེལ་བར་བྱེད་པས་སེལ་བ་སྟེ apohata ityapohakam ta.pa.324ka/363; apakarṣaṇaḥ — ཕན་ཡོན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གནས་ངན་ལེན་སེལ་བ་དང་ལྟ་བའི་མཚན་མ་སེལ་བའོ༎ anuśaṃsamanaskāro dvividho dauṣṭhulyāpakarṣaṇo dṛṣṭinimittāpakarṣaṇaśca sū.vyā.167kha/58; hārī—ཐུགས་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཉིད་འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་སེལ༎ karuṇātmakā jagati duḥkhahāriṇaḥ
- language:
- Sanskrit
-
sa.du.111ka/174; nirhārakaḥ ma.vyu.3852 (63kha); haraḥ — གནོད་སྦྱིན་གྱི་སྡེ་དཔོན་རྣམས་སྦྱོང་ཞིང་སེལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲུབ་ཐབས yakṣasenāpativiśodhanaharasādhananāma ka.ta.2152; mi.ko.51ka; nāśanaḥ — དེ་ཡི་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཆོས། /འཁོར་བའི་འཇིགས་པ་སེལ་བ་དང་༎ taiścāpyadhigataṃ dharmaṃ saṃsārabhayanāśanam
- language:
- Sanskrit
-
bo.a.5kha/2.49; vidhvaṃsanaḥ — ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་ཤེས་པ་སེལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན sarvadharma(dharmā bho.pā.)jñānavidhvaṃsano nāma samādhiḥ a.sā.429kha/242; sūdanaḥ — གཏི་མུག་བློ་སྟེ་གཏི་མུག་སེལ༎ mūḍhadhīmohasūdanaḥ nā.sa.3ka/31; dālanaḥ — རྒྱལ་བའི་སྲས…ལྟ་བ་ངན་པ་སེལ་བ akuśaladṛṣṭidālanānām…jinaputrāṇām la.a.59ka/5.
- language:
- Sanskrit
-
སེལ་བར nivartayitum lo.ko.2442.
- language:
- Sanskrit