1. Ives Waldo Dictionary

[ability to] show, teach, demonstrate

Further Details

2. Jim Valby Dictionary

to disclose

Further Details

3. Yogācāra Glossary

Sanskrit:

• āviṣ√kṛ:āviṣkaroti
• upa√dṛś:upadarśayati
• /diś:deśayati
• vy-apa√diś:vyapadiśati
• saṃ-pra√kāś:saṃprakāśayati

4. Negi Tibetan-Sanskrit Dictionary

• = སྟོན་བྱེད

  Further Details

  language:

  Sanskrit

• kri. 1. darśayati — དེའི་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་འདིས་ན་ཕྲ་རྒྱས་ཉེ་བར་འགོད་དོ་ཞེས་འབྲེལ་པ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ༎ ato'nena sambandhenānuśayopanyāsa iti sambandhaṃ darśayati abhi.sphu.87kha/759; a.ka.131ka/66.73; ādarśayati — དེ་བས་ན་རང་གི་བྱེད་པ་བཏང་སྟེ་མངོན་སུམ་གྱི་བྱེད་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ tasmāt svavyāpāraṃ tiraskṝtya pratyakṣavyāpāramādarśayati nyā.ṭī.46kha/86; upadarśayati — འོད་ཀྱིས་རྒྱས་པར་བྱས་ནས་གཞན་དག་ལ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དང ābhayā spharitvā pareṣāmupadarśayati bo.bhū.172ka/227; ādiśati — དམ་པའི་ལམ་ནི་སྟོན་པར་བྱེད sanmārgamādiśati a.ka.260kha/95.1; deśayati — སྲིད་པ་གསུམ་གྱི་གནས་སུ་སངས་རྒྱས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་སྐྱེས་བུ་ཉིད་ཀྱི་ལས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ༎ tribhuvananilaye pauruṣaṃ karma bauddhānāṃ jñānaṃ deśayati vi.pra.273kha/2.98; pratipādayati — བདག་ལ་འདིས་ཕྱི་རོལ་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་དོ༎ mamāyaṃ bāhyameva pratipādayati ta.pa.322ka/358; vyapadiśati — ལམ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ༎ panthānaṃ vyapadiśati bo.bhū.78kha/100; avavadati — ཟས་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཀྱི་ཕྱིར་དགེ་སློང་མ་ལ་ཆོས་སྟོན་ཏོ༎ āmiṣakiñcitkahetorbhikṣuṇīravavadati vi.sū.33kha/42; dyotayati — རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་པ་དག་གིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་ཡིད་ཀྱིས་པ་དག་འབའ་ཞིག་ཏུ་ནི་མ་ཟད་ཀྱི་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ༎ pañcavijñānakāyikairapi na kevalaṃ mānasairityapiśabdo dyotayati abhi.sphu.112kha/803; abhidyotayati — ཇི་ལྟར་གང་དང་གང་དུ་སྒྲུབ་པ་དེ་སྟོན་པར་བྱེད yathā yasminpratipadyate tadabhidyotayati sū.a.189kha/87; prakāśayati — རྗེས་དཔག་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ། /སྨྲ་བ་པོ་ཡི་ཚིག་ཉིད་ནི། /སྟོན་བྱེད་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པ། /དེས་ནི་དེ་བཞིན་འགྱུར་ཞེ་ན༎ (?) anumānaṃ pramāṇaṃ ced vakturna vacanātmakam

  Further Details

  language:

  Sanskrit

• prakāśayati tenāyaṃ yathā tadvadidaṃ bhavet

  Further Details

  language:

  Sanskrit

• ta.sa.54kha/529; sūcayati — རྣམ་པ་འདིས་དཔེ་གཞན་ཡང་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ༎ anena vā prakāreṇānyo'pi dṛṣṭānto vaktavya iti sūcayati abhi.sphu.183ka/938; prakāśyate — འདིས་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་འཆད་པར་བྱེད། སྟོན་པར་བྱེད་པས་བརྗོད་པའོ༎ ākhyāyate prakāśyate'neneti trirūpaṃ liṅgamiti ākhyānam nyā.ṭī.61ka/150; samprakāśyate — འགྱུར་བའི་བདག་ཉིད་སོགས་དབྱེ་བས། /དངོས་ཀུན་གཅིག་པར་སྨྲ་བ་ཡང་། /ཅི་ནས་ཀྱང་ནི་ཡོད་པ་ཡི། /བདག་ཉིད་ཉིད་དུ་སྟོན་པར་བྱེད༎ sarvabhāvaikyavāde'pi vikārātmādibhedataḥ

  Further Details

  language:

  Sanskrit

• kenacid viśadātmatvamātmanā samprakāśyate

  Further Details

  language:

  Sanskrit

• ta.sa.51ka/502; sūcyate — ཡི་གེ་གང་དག་གིས་རྟོགས་པའི་དོན་རྣམ་པ་བདུན་པོ་འདི་དག་སྟོན་པར་བྱེད yairakṣaraireṣa saptaprakāro'dhigamārthaḥ sūcyate ra.vi.74kha/2; vyapadiśyate — འཇིགས (འཇིག ) ལ་གཉིས་ཡོད་བརྗོད་མིན་ན། /འཇིགས (འཇིག ) པའི་དངོས་དང་ཉམས་པ་དང་། /ཞིག་པའི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ། /དེ་ལ་ཇི་ལྟར་སྟོན་པར་བྱེད༎ (?) saṃstyāne na dvayaṃ cānyat tatkathaṃ vyapadiśyate

  Further Details

  language:

  Sanskrit

• tirobhāvaśca nāśaśca tirobhavanamityapi

  Further Details

  language:

  Sanskrit

• ta.sa.42ka/426; pratipadyate — སངས་རྒྱས་པ་རྣམས་རང་གི་ཚིག་ཁོ་ནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྟོན་པར་བྱེད་ཀྱི (?) yena bauddhāḥ svavacanādeva sarvajñaṃ na pratipadyante ta.pa.269ka/1007; gamyate — མཚོན་པར་བྱེད་ཅིང་འདིས་དོན་སྟོན་པར་བྱེད་པས་ན་རྟགས་སོ༎ liṅgyate ganyate'nenārtha iti liṅgam nyā.ṭī.47ka/89 2. (?) sūcayet — དེ་ལྟ་བས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རེས་འགའ་བ་རྣ་བའི་ནུས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ལེགས་པར་བྱ་བ་ཇི་ལྟར་སྟེན (སྟོན ) པར་བྱེད tasmāt kādācitkaṃ vijñānaṃ kathaṃ śrotrasya śaktilakṣaṇaṃ saṃskāraṃ sūcayet ta.pa.182kha/826;

  Further Details

  language:

  Sanskrit

• saṃ. 1. sūcanam — ཉན་པ་པོ་ལ་ལྟོས་ནས་ཀྱང་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར śrotrapekṣayā'pi trirūpaliṅgasūcanāt ta.pa.39kha/527; saṃsūcanam — གཏན་ཚིགས་འགལ་བ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་ཡིན་ནོ༎ viruddhahetusaṃsūcanādviruddhaḥ ta.pa.38ka/524; abhidyotanam — དེ་ཐོབ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ལམ་སྟོན་པར་བྱེད་པས་ན tatprāptyanukūlamārgābhidyotanataḥ ra.vi. 74kha/1; prakāśanam — དེ་བས་ན་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་ཡང་སྟོན་པར་བྱེད་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར tenā'yathārthamapi prakāśanasambhavāt pra.vṛ.325ka/75; nivedanam — མངོན་པར་འདོད་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ abhiprāyanivedanam pra.a.3kha/5; pratipādanam — གལ་ཏེ་བ་ལང་གི་སྒྲ་གཞན་རྣམ་པར་གཅོད་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ལྷུར་ལེན་པ་ཡིན་ན yadi gośabdo'nyavyavacchedapratipādanaparaḥ ta.pa.322ka/359 2. = འཆད་པར་བྱེད་པ upadeśakaraṇam — མི་ཤེས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ལ། /འཁྲུལ་པར་དོགས་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས༎ ajñopadeśakaraṇe vipralambhanaśaṅkibhiḥ

  Further Details

  language:

  Sanskrit

• pra.vā.1.32 3. = སྡིགས་མཛུབ pradeśinī, tarjanī — tarjanī syāt pradeśinī a.ko.2.6.81; pradiśati corādikaṃ nirdiśatyanayā pradeśinī

  Further Details

  language:

  Sanskrit

• ‘diśa atisarjane’

  Further Details

  language:

  Sanskrit

• aṅguṣṭhasamīpāṅguleḥ nāma a.vi.2. 6.81;

  Further Details

  language:

  Sanskrit

• vi. 1. darśakaḥ དེའི་ཕྱིར་ན་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཚུལ་བཤད་པ་ཁོ་ནས་གཏན་ཚིགས་ལ་ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་དཔེ་ཡིན་ལ ato heturūpākhyānādeva hetorvyāptisādhanasya pramāṇasya darśakaḥ sādharmyadṛṣṭāntaḥ nyā.ṭī.87ka/238; pradarśakaḥ — ལམ་ནི་སྟོན་བྱེད་པ mārgapradarśakaḥ a.ka.257kha/30.32; སེམས་ཅན་བསྟིར་མེད་པར་སྐྱེས་པ་རྣམས་ལ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ avīcyupapannānāṃ sattvānāṃ nirvāṇapradarśakaḥ kā.vyū.220kha/282; upadarśakaḥ — མ་རིག་པའི་དབང་གིས་ཡུལ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པ་སྐྱེ་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ༎ kevalamavidyāvaśādaviṣayamevābhūtākāropadarśakaṃ jñānaṃ bhrāntaṃ jāyate ta.pa.124kha/698; sandarśikā ཀུན་ཏུ་སྟོན་པར་བྱེད་པ sarvatra sandarśikāḥ vi.pra.109kha/1, pṛ.4; nidarśakaḥ — སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་སྟོན་བྱེད་པའི། /ཆོས་འདི་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་ངོ་༎ anutsṛṣṭvā imaṃ dharmaṃ buddhajñānanidarśakam

  Further Details

  language:

  Sanskrit

• śi.sa.31kha/29; nidarśikā — ས་རྣམས་ཀུན་ལ་བློ་ལྡན་གྱིས།…/རབ་ཏུ་བྱུང་བ་སྟོན་བྱེད་ཡིན༎ nidarśikā ca pravrajyā dhīmatāṃ sarvabhūmiṣu

  Further Details

  language:

  Sanskrit

• sū.a.250kha/168; sūcakaḥ — ལོའི་སྒྲ་ནི་མ་རངས་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ༎ kilaśabdo'rucisūcakaḥ ta.pa.165kha/786; ཡུལ་དང་དུས་ངེས་པ་མེད་པར་གློ་བུར་དུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་ནི་སྙམ་དུ་ཤེས་པ་སྟེ aniyatadeśakālamākasmikaṃ sadasatsūcakaṃ jñānaṃ pratibhā ta.pa.69kha/590; sūcikā — མི་དམིགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་མི་དམིགས་པ་ལྷག་མ་རྣམས་བརྒྱུད་ནས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས asyā eva trividhāyā adṛṣṭeḥ śeṣānupalabdhayaḥ pāramparyeṇa sūcikāḥ ta.pa.285kha/1035; saṃsūcakaḥ — དེ་དག་ལ་ནུས་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ༎ tayoḥ sa(śa)ktasaṃsūcakatvābhāvāt ta.pa.39kha/527; darśayitā ma.vyu.2765; deśakaḥ — སངས་རྒྱས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཞི་བའི་ལས་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ༎ śāntakarmadeśakaṃ bauddhānāṃ jñānaṃ sarvasattvakaruṇātmakam vi.pra.273kha/2.98; saṃdeśakaḥ — དམ་པའི་ལམ་ནི་སྟོན་བྱེད་པ༎ sanmārgasaṃdeśakam vi.pra.48ka/4.50; ākhyātā — དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་གཞག་པར་བྱའོ༎ ākhyāturasya sthāpanam vi.sū.95kha/114; ādeśinī — དམྱལ་བ་སྟོན་བྱེད་བདག་གི་མ། /སྔོན་དུ་དམྱལ་བ་དག་ཏུ་སྐྱེ༎ yātā me narakaṃ mātā narakādeśinī purā

  Further Details

  language:

  Sanskrit

• a.ka.298ka/39.16; dyotakaḥ — གྲག་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་གཞན་གྱི་གཞུང་ལུགས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ kilaśabdaḥ paramatadyotakaḥ abhi.sphu.128kha/832; samprakāśakaḥ — རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྟོན་པར་བྱེད་པས aviparītapratītyasamutpādasamprakāśakāt ta.pa.140kha/12; pratipādakaḥ — དགོས་པའི་ཁྱད་པར་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་བསྟན་བཅོས་གཞན་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ༎ prayojanaviśeṣapratipādakaśāstrāntaropalabdheśca ta.pa.136kha/6; སྟོན་བྱེད་དེ་ཡང་མ་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ༎ na dṛṣṭapratipādaka iti tasya pūrvamadṛṣṭatvāt ta.pa.153ka/759; vyutpādakaḥ — ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པ་ནི་དོན་དེ་དང་དེ་དག་ལ་རྨོངས་པ་རྣམས་ལ་དོན་དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ༎ bodhakasteṣvartheṣu samūḍhānāṃ tadarthavyutpādakaḥ abhi.sa.bhā.112ka/150; upapādakaḥ — དེ་དག་དེ་འདྲའི་རིམ་པ་ཡིས། /དོན་ཐ་དད་པ་སྟོན་བྱེད་ཡིན༎ īdṛśena krameṇaite tvarthabhedopapādakāḥ

  Further Details

  language:

  Sanskrit

• ta.sa.98kha/874; pratyāyakaḥ — སྐྱེས་བུ་ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་རིག་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་འགའ་ཞིག་དམིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ༎ na cāpi kiñcid vaidikaṃ vacanaṃ sarvanarāsarvajñatvapratyāyakamupalabhyate ta.pa.282ka/1029 2. = འཆད་པར་བྱེད་པ deśakaḥ — ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་པ dharmadeśakaḥ vi.pra.155kha/3.105; ངོ་བོ་ཉིད་མེད་སོགས་སྟོན་བྱེད༎ naiḥsvābhāvyādideśakaḥ abhi.a.1.37; deśikaḥ — དགའ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བཤད་པའི་ཆོས་ལའོ༎ དད་པ་ནི་དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ལའོ༎ rucirmahāyānadeśanādharme, prasādastaddeśike sū.a.248kha/30; upadeśī — འགལ་བའི་དོན་ནི་སྟོན་བྱེད་པ། /གཞན་དག་དང་ནི་རྒྱུ་མཚུངས་མིན༎ na tulyahetutā'nyeṣāṃ viruddhārthopadeśinām

  Further Details

  language:

  Sanskrit

• ta.sa.121kha/1062; daiśikaḥ — ཡང་ན་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དང་ལམ་དང་ལམ་གྲོགས་དང་བཞོན་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ༎ daiśikamārgasārthikayānavadvā abhi.sphu.235kha/1027; upadeṣṭā — རྒྱུ་ནི་གདམས་ངག་ལ་སོགས་པས། /དེ་ལས་གཞན་པའི་གདམས་ངག་ལས། /སྟོན་བྱེད་ཡིན་ཕྱིར་ཐོག་མེད་པས། /འདོད་པ་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པ་ཡིན༎ hetutvamupadeśāderupadeṣṭustadanyataḥ

  Further Details

  language:

  Sanskrit

• upadeśa ityanāditvāt samāptaṃ sarvamīhitam

  Further Details

  language:

  Sanskrit

• pra.a.33ka/38; ta.sa.117kha/1015; praṇetā — བདག་པོར་འགྱུར་བ་ཙམ་རྟོགས་པས། /སྟོན་པར་བྱེད་པ་དེ་བརྗོད་ཡིན༎ ādhipatyaprapattyā'taḥ praṇetā so'bhidhīyate

  Further Details

  language:

  Sanskrit

• ta.sa.131kha/1119.

  Further Details

  language:

  Sanskrit