Skip to main content Skip to search
gnas/
ID:
T109290
  • གནས (Tibetan, Tibetan script, Original)
    • > gnas/ (Tibetan, Latin script, Transliteration-THL Extended Wylie Transliteration)
    • > né (Tibetan, Latin script, Transcription-THL Simplified Tibetan Transcription)
Other Dictionaries

Other Dictionaries

1. Nathan Hill Verbinator

has as present tense
gnas/
has as past tense
gnas/
has as future tense
gnas/
has as imperative tense
gnas/
is the present tense of
gnas/
is the past tense of
gnas/
is the future tense of
gnas/
is the imperative tense of
gnas/
Classes of Verbs:

Syntax: [Abs. Obl.] (Hackett 2003).
Characteristic Example: དགོན་པ་དང་དམ་ཚིག་སོགས་ལ [LZ.]
Meaning: 1. To sit, to be placed, to exist, to be in force, to continue, exist. 2. To reside, dwell, stay. 3. To remain, continue, adhere [CD.] To sit, situate, to have, to rest, value [DK.] 1. To sit, stay, live. 2. For things to exist in a place and time continuously between their appearance and destruction [DS.] To sit, exist, maintain, stay [TC.]

language:
English

2. Jeffrey Hopkins Dictionary

Hopkins' Translations: abide; dwell; source; state; situation; remain; last; stay; place; abode; topic; object; retention
Others' Translations: {C}abide in the world; home; at home; supported; settled; established; becomes; stands; takes place; occurs; comes about; realm; stately house; world (e.g.: sva-bhavana; his respective world); residence; male organ; place of rest; room; track; an entity which corresponds to; meaning of a word; what is meant by a word; footing; word; verse; trace; foot; verbal expression; support; refuge; who resides; supported; in dependence on; leans on; based on; inhabiting; dwell on in mind; establishment; established; stood firm; stand; standing; abiding; steadfast; established remains; continuous; stability; firm position; proceeds; becomes; remains; is definitely established; enter; settle; assemble; foundation; basis; inhabit; occupy; dearly love; locus; viewpoint; condition; subsistence; stand still; take one's stand; to hang on to; settling place; living in; hope
Sanskrit: {MV}sthāna; {MSA}vyavastha; {C,MV}pratisthā; {MV}sthā; {MSA}sthātṛ; {MV}sthānīya; {C}saṃtiṣṭhate; {C,MSA}sthita {C}(=vyavasthita); {C,MV,L}sthiti; {C}avatiṣṭhate; {C}tiṣṭhantu; {C,MSA,MV}pratiṣṭhita {C}(=sthita); {C}sthihate (=tiṣṭhati); {C,MV}sthāna; {MV}adhiṣṭhāna; (ava √sthā): {MSA}avatiṣṭhate; {MV}avasthā; {MSA}ātiṣṭhati; {MSA}vyavasthiti; {LCh,MSA,C}pada; padārtha{C}; padu{C}; niketa{C}; bhavati{C}; bhavana{C,MSA}; {C}bhuvana; {C,MSA}niśraya; {C}niśrita; {C,MSA,MV}āśraya; {C}āśrita; {MV}sanniśraya; {C}saṃniveśa; {MSA}saṃniviṣṭa; {C}vartate; {C}ādhāra; {C}adhyāvasati; {C}ālaya; {C}āśā; {MSA}anvaya; {MSA}āyatana; {MSA}vihāra; {MSA}(vi √hṛ): vihṛtya; {C}mehanatva; {C}layana; {C}lena (=layanam)

language:
English

3. Dan Martin Dictionary

Part of a loom, illus. in Yisun. abode, physical state or situation, condition. Holy Place.

language:
English

4. Rangjung Yeshe Dictionary

  • 1) place, realm, site, abiding, domain, land, location, abode, environment, locale; 2) to exist, to be, live, stay, establish oneself, come to rest, rest, reside, live on, remain, be, exist, be present, abide, subsist, endure, rest on, stay, subside, be placed, dwell, be still, come to rest, be founded. 3) sacred ground, holy place, place of pilgrimage, power place, sacred / holy place / ground, holy site. 4) stillness, place of rest, stability, stable abiding, tranquility. 5) point, topic, subject, section, object, chapter, point, ground, basis, standpoint, act. 6) ground, state of being, existence, subsistence, abiding, situation, lifetime, state, state (of rebirth). གནས་, ཡུལ་, ཤེས་རྒྱུ་, གཞི་ are all synonyms and mean basis

    language:
    English
  • dwellings

    language:
    English
  • live; x བཙུན་མོ་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་དང་བཅས་གནས་སོ་ lived with sixty thousand wives

    language:
    English

5. Ives Waldo Dictionary

  • 1) place [of]; 2) location, site, land; 3) holy place where there are sku gsung thugs rten, sacred place/ ground, place of pilgrimage/ power; 4) part of a clothing rack; 5) object of [joke] (6) lama, master གནས་ཀྱི་སློབ་མ༼7༽ number ༼8༽ སྟར་གནས༔ ཆུ་ཚོད་ནས་ཆ་ཤས་བར་གྱི་གནས་རྣམས་, Dbyu གུའི་གནས༼9༽ exist [ence ] , བེ་[present , subsist [ence ༼10༽ abide [ཨིན་] ༼11༽ stay , remain , endure , duration ༼12༽ [come ཏོ་] rest [ཨོན་] ༼13༽ dwell , reside , live ༼14༽ abode , domain , realm ༼15༽ situation , [abiding ] state ༼16༽ subject , topic , chapter , section , point [ཨས་ཨིན་ཐེ་10.. of ཐེ་Treasury of all- pervading knowledge ] ༼17༽ བེ་still , stillness , tranquility ༼18༽ stability , stable abiding ༼19༽ basis , object , ༼20༽ state of being ༼21༽ lifetime ༼22༽ establishing oneself ༼23༽ adherence ༼24༽ standpoint ༼25༽ subside ༼26༽ བེ་placed ༼27༽ living ཨོན༿གནས་= ཡུལ་= ཤེས་རྒྱུ་= གཞི་ sgor mo gnyis gnas kyi yod: costs $2

    language:
    English
  • 1) place [of]; 2) location, site, land; 3) holy /sacred place/ ground, place of pilgrimage/ power; 4) part of a clothing rack; 5) basis, object [of a joke]; 6) lama, master {gnas kyi slob ma; 7) number; 8) star gnas: chu tshod nas cha shas bar gyi gnas rnams, Dbyu gu'i gnas; 9) exist[ence], be [present, subsist[ence; 10) abide [in]; 11) stay, remain, endure, duration; 12) [come to] rest [on]; 13) dwell, reside, live; 14) abode, domain, realm; 15) situation, [abiding] state; 16) subject, topic, chapter, section, point; 17) be still, stillness, tranquility; 18) stability, stable abiding (19 state of being (20 lifetime (21 establishing oneself (22 adherence (23 standpoint (24 subside (25 be placed (26 living on * (27 cost [R]

    language:
    English

6. Jim Valby Dictionary

situation, stabilization, one's status, locale, sacred lands, site, home, abode, be at peace with, location, duration, stay, presence, place, chapter, keep, static, center of teaching, inherence, section, maintenance, (indicates some temporary stableness), abiding, come to rest, sacred ground, state, spot, locality, spot, piece of ground, swelling place, temporary lodging, holy place, place of pilgrimage, monastery, clerical dignity, religious personage, object, heading, point, division, sphere, province, 1 of gnas pa dgu, seat, repository, environments, dwelling place, remain, to dwell in, abide in, dwells in

language:
English

7. Richard Barron Dictionary

location; environment; state (of rebirth); (holy) site/ place; topic/ fact; isc. source/ worthy object (of); isc. opportunity/ context; isc. basis/ arena

language:
English

8. bod rgya tshig mdzod chen mo

[1542] ... 1༽ ས་ཆ་ཡུལ་ཁམས། ... ས་གནས། ... གོ་གནས། ... མཆོད་གནས། ... སྐྱབས་གནས། ... གྲོང་ཁྱེར་ཆགས་པའི་གནས། ... 2༽ སྡོད་ས། ... རྒྱལ་པོའི་གནས། ... ཁྱིམ་པའི་གནས། ... 3༽ དགོན་སྡེ་སོགས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་ཡོད་ས། ... 4༽ ཐགས་ཁྲིའི་ཡན་ལག་ཅིག་... 5༽ ཡུལ། ... གད་མོའི་གནས། ... ངོ་ཚ་བའི་གནས། ... དོགས་པའི་གནས། ... 6༽ བླ་མའམ་སློབ་དཔོན། ... གནས་ཀྱི་སློབ་མ། ... 7༽ གཅིག་བཅུ་བརྒྱ་སྟོང་ཁྲི་སོགས་ཀྱི་གྲངས་གནས། ... བགོད་བྱེད་མཐའ་དབུས་ཐིག་ལེ་ནི། རང་གནས་འཛིན་ལས་བགོད་ནུས་མེད། ... གནས་མི་མཚུངས་ན་བསྲེ་མི་རིགས། ... 8༽ སྐར་མ་ཆུ་ཚོད་ནས་ཆ་ཤས་བར་གྱི་གནས་རྣམས། ... སྐར་གནས། ... དབྱུ་གུའི་གནས། ... དེ་ཉིད་གནས་དྲུག་ཚར་ལྔ་བཀོད། ... ཆ་ཤས་མང་ཉུང་དང་གནས་ལ་ངེས་པ་མེད། ...

language:
English

9. dag yig gsar bsgrigs

is related to
gnas gzhi/, gnas skabs/, gnas bskal/, gnas tshul/, gnas lugs/, gnas lnga/, gnas brtan/
  • ༡ མིའི་རིགས་སྡོད་སའི་ཁྱིམ་དང་སྲོག་ཆགས་སྡོད་ས་སོགས་ཀྱི་མིང་སྟེ། གནས་ཁང་། གནས་མཆོག སྤྲེའུའི་གནས་ཞེས་པ་ལྟ་བུ།

    language:
    Tibetan
  • ༢ དུས་ཐུང་ངུར་གཡར་བའི་འདུག་གནས་ཀྱི་མིང་སྟེ། ཞག་གཅིག་གི་གནས་ཚང་གཡར་ཞེས་པ་ལྟ་བུ།

    language:
    Tibetan
  • ༣ ལུས་ཀྱི་དོན་ལྔ་སྣོད་དྲུག་ཡོད་ས་དང་གསང་མིག་གི་མིང་སྟེ། གློ་བའི་གནས། སྙིང་གི་གནས་ཞེས་པ་ལྟ་བུ།

    language:
    Tibetan
  • ༤ ཤེས་པར་བྱ་བ་སོགས་ཀྱི་མིང་སྟེ། རང་བློ་ཤེས་བྱའི་གནས་ལ་གོམས། རིག་པའི་གནས། ངོ་ཚ་བའི་གནས་ཞེས་པ་ལྟ་བུ།

    language:
    Tibetan
  • ( བྱེད་མེད་ལས་ཚིག )

    language:
    Tibetan
    • ༡ སྡོད་པའམ་འཚོ་བའི་དོན་ཏེ། ཆུ་ལ་གནས་པའི་ཉ་སྲམ། ས་ལ་གནས་པའི་རི་དྭགས། ཆུ་ སྐམ་གཉིས་གནས་ཀྱི་སྲོག་ཆགས་ཞེས་པ་ལྟ་བུ།

      language:
      Tibetan
    • ༢ བྱ་དངོས་རྣམས་བྱུང་ནས་འཇིག་པའི་བར་མུ་མཐུད་དུ་དུས་དང་གོ་ས་བཟུང་ཡོད་པའི་དོན་ཏེ། བ དེ་སྐྱིད་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་སྨོན། དོན་ལ་མི་གནས་པའི་སྒྲོ་བཏགས་ཀྱི་རིགས་ལ་ཡིད་མི་ཆེས་ལྟ་བུ།

      language:
      Tibetan
    • ༣ འགྲོ་སྒོ་དང་རིན་ཐང་ཅི་ཙམ་སོང་བའི་དོན་ཏེ། ཀོ་སྒམ་འདི་ལ་མ་རྩ་ཅི་ཙམ་གནས། ལྕགས་ཁེམ་འདི་ལ་ལྕགས་རྒྱ་མ་བཞི་གནས་ལྟ་བུ།

      language:
      Tibetan

10. Thupten Phuntsok Dictionary

(1) ས་ཆའམ་ཡུལ་ཁམས། ས་གནས། གོ་གནས། མཆོད་གནས། སྐྱབས་གནས། གྲོང་ཁྱེར་ཆགས་པའི་གནས། (2) སྡོད་ས། རྒྱལ་པོའི་གནས། ཁྱིམ་པའི་གནས། (3) དགོན་སྡེ་སོགས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་ཡོད་ས། (4) ཐགས་ཁྲིའི་ཡན་ལག་ཅིག (5) ཡུལ། གད་མོའི་གནས། ངོ་ཚ་བའི་གནས། དོགས་པའི་གནས། (6) བླ་མའམ་སློབ་དཔོན། གནས་ཀྱི་སློབ་མ། (7) གཅིག་བཅུ་བརྒྱ་སྟོང་ཁྲི་སོགས་ཀྱི་གྲངས་གནས། བགོད་བྱེད་མཐའ་དབུས་ཐིག་ལེ་ནི། ནང་གནས་འཛིན་ལས་བགོད་ནུས་མེད། གནས་མི་མཚུངས་ན་བསྲེ་མི་རིགས། (8) སྐར་མ་ཆུ་ཚོད་ནས་ཆ་ཤས་བར་གྱི་གནས་རྣམས། སྐར་གནས། དབྱུ་གུའི་གནས། དེ་ཉིད་གནས་དྲུག་ཚར་ལྔ་བཀོད། ཆ་ཤས་མང་ཉུང་དང་གནས་ལ་ངེས་པ་མེད། དབྱིན་སྐད་དུ་bit ཟེར།

language:
Tibetan

11. smon lam tshig mdzod chen mo

  • 1.ས་ཆའམ་ཡུལ་ཁམས་ཏེ།

    Model Sentence

    (དཔེར་ན།) ས་གནས། གོ་གནས། མཆོད་གནས། སྐྱབས་གནས། གྲོང་ཁྱེར་ཆགས་པའི་གནས་ཞེས་པ་ལྟ་བུ།

    language:
    Tibetan
  • 2.སྡོད་ས་སྟེ།

    Model Sentence

    (དཔེར་ན།) རྒྱལ་པོའི་གནས། ཁྱིམ་པའི་གནས་ཞེས་པ་ལྟ་བུ།

    language:
    Tibetan
  • 3.དགོན་སྡེ་སོགས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་ཡོད་ས་སྟེ།

    Model Sentence

    (དཔེར་ན།) གནས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དགོན་སྡེ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ།

    language:
    Tibetan
  • 4.ཐགས་ཁྲིའི་ཡན་ལག་ཅིག

    language:
    Tibetan
  • 5.དམིགས་པའི་ཡུལ་ཏེ།

    Model Sentence

    (དཔེར་ན།) གད་མོའི་གནས། ངོ་ཚ་བའི་གནས། དོགས་པའི་གནས་ཞེས་པ་ལྟ་བུ།

    language:
    Tibetan
  • 6.བླ་མའམ་སློབ་དཔོན་ཏེ།

    Model Sentence

    (དཔེར་ན།) གནས་ཀྱི་སློབ་མ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ།

    language:
    Tibetan
  • 7.གཅིག་བཅུ་བརྒྱ་སྟོང་ཁྲི་སོགས་ཀྱི་གྲངས་གནས་ཏེ།

    Model Sentence

    (དཔེར་ན།) བགོད་བྱེད་མཐའ་དབུས་ཐིག་ལེ་ནི། རང་གནས་འཛིན་ལས་བགོད་ནུས་མེད། གནས་མི་མཚུངས་ན་བསྲེ་མི་རིགས་ཞེས་པ་ལྟ་བུ།

    language:
    Tibetan
  • 8.སྐར་མ་ཆུ་ཚོད་ནས་ཆ་ཤས་བར་གྱི་གནས་རྣམས་ཏེ།

    Model Sentence

    (དཔེར་ན།) སྐར་གནས། དབྱུ་གུའི་གནས། དེ་ཉིད་གནས་དྲུག་ཚར་ལྔ་བཀོད། ཆ་ཤས་མང་ཉུང་དང་གནས་ལ་ངེས་པ་མེད་ཅེས་པ་ལྟ་བུ།

    language:
    Tibetan
  • 9.འགྲོ་སྒོ་དང་རིན་ཐང་ཅི་ཙམ་སོང་བའི་དོན་ཏེ།

    Model Sentence

    (དཔེར་ན།) ཀོ་སྒམ་འདི་ལ་མ་རྩ་ཅི་ཙམ་གནས། ལྕགས་ཁེམ་འདི་ལ་ལྕགས་རྒྱ་མ་བཞི་གནས་ལྟ་བུ།

    language:
    Tibetan
  • 10.དུས་ཐུང་ངུར་གཡར་བའི་འདུག་གནས་ཀྱི་མིང་སྟེ།

    Model Sentence

    (དཔེར་ན།) ཞག་གཅིག་གི་གནས་ཚང་གཡར་ཞེས་པ་ལྟ་བུ།

    language:
    Tibetan
  • 11.(བྱེད་མེད་ལས་ཚིག) སྡོད་པའམ་འཚོ་བའི་དོན་ཏེ།

    Model Sentences
    • (དཔེར་ན།) 1>ཆུ་ལ་གནས་པའི་ཉ་སྲམ། ས་ལ་གནས་པའི་རི་དྭགས་ཆུ་སྐམ་གཉིས་གནས་ཀྱི་སྲོག་ཆགས་ཞེས་པ་ལྟ་བུ།2>བྱ་དངོས་རྣམས་བྱུང་ནས་འཇིག་པའི་བར་མུ་མཐུད་དུ་དུས་དང་གོ་ས་བཟུང་ཡོད་པའི་དོན་ཏེ།

    • (དཔེར་ན།) བདེ་སྐྱིད་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་སྨོན་ཞེས་པ་ལྟ་བུ།

    language:
    Tibetan

13. Yogācāra Glossary

Sanskrit:


  • kṣetra
  • gata
  • sthāna
  • sthita
  • nivāsa
  • niśraya
  • nilaya
  • niṣadana
  • pratiśraya
  • pratiṣṭhāpayitavya
  • pratiṣṭhā
  • bhavana
  • bhuvana
  • layana
  • saṃnivasata
  • saṃniśraya
  • samavadhāna
  • adhivāsa
  • adhiṣṭhāna
  • āśraya
  • āyatana
  • vihāratā
  • vihāra
  • vyavasthita
  • vāsa

14. Negi Tibetan-Sanskrit Dictionary

  • saṃ. 1. = ས་ཆ sthānam—འདུ་འཛི་མེད་པའི་གནས་སུ་སོང་སྟེ nisaṅgaṃ sthānaṃ gatvā ma.mū.180kha/108; padam —དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་གནས āśramapadam jā.mā.165ka/191; ཉི་མ་སྲིད་པའི་མིག་དག་ནི། /འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གནས་སོང་ཚེ༎ lokottarapadaṃ yāte bhānau bhuvanacakṣuṣi

    language:
    Sanskrit
  • a.ka.79ka/62.61; āyatanam — དགོན་པའི་གནས་དེ་ན་རྩ་བ་དང་འབྲས་བུ་དཀའ་ཐུབ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་བཟར་རུང་བ tasminnaraṇyāyatane tāpasajanopabhogayogyaṃ mūlaphalam jā.mā.32ka/37; āspadam — ཚུར་ཤོག་ཁྱོད་ཀྱི་རང་གི་གནས། /བཱ་རཱ་ཎ་སཱི་ཉིད་དུ་འདོང་༎ ehi vārāṇasīmeva gacchāvaste nijāspadam

    language:
    Sanskrit
  • a.ka.146kha/14.88; bhūmiḥ — སྐྱེད་མོས་ཚལ་གྱི་གནས་སུ udyānabhūmim vi.va.290ka/1.112; uddeśaḥ — སྐབས་དེར་བཟོད་པ་སྨྲ་བ་ནི། /དབེན་པའི་གནས་ན་རབ་དགྱེས་པས༎ atrāntare kṣāntivādī viviktoddeśanirvṛtaḥ

    language:
    Sanskrit
  • a.ka.251kha/29.51; pratyuddeśaḥ — སོང་རིགས་ཀྱི་བུ་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱུད་འདི་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒོའི་གནས་རྒྱ་མཚོའི་འགྲམ་ཞེས་བྱ་བ gaccha kulaputra, ayamihaiva dakṣiṇāpathe samudrakaccho nāma digmukhapratyuddeśaḥ ga.vyū.279kha/360; deśaḥ — མེ་ཏོག་འཁྲི་ཤིང་གིས་རྒྱས་པ། /རྫིང་བུ་དགའ་བའི་གནས་དེར་ནི༎ tasmin puṣkariṇīramye deśe phullalatākule

    language:
    Sanskrit
  • a.ka.36ka/54.18; okaḥ — མི་བཟད་མེ་ལྕེ་བརྒྱ་ཕྲག་གིས།…/དམྱལ་བའི་གནས་ནི་སྐྱོ་བར་བྱས༎ tīvravahniśikhāśataiḥ…cakre sakhedaṃ narakaukasām

    language:
    Sanskrit
  • a.ka.195ka/82.36; kṣayaḥ — བརྐམ་ཆགས་ལོག་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་ཅན། /ཆགས་སྡང་སྙིགས་མ་ཅན་རྣམས་ཀྱི། /རྟག་ཏུ་ཚ་བའི་ཟངས་ཆེན་ནི། /འདི་དག་འཇིག་པ་མེད་པའི་གནས༎ mithyāvratānāṃ lubdhānāṃ rāgadveṣakaṣāyiṇām

    language:
    Sanskrit
  • etāsu nityataptāsu kumbhīṣvevākṣaya kṣayaḥ

    language:
    Sanskrit
  • a.ka.111kha/10.132; vīthikā — འདི་ནི་ངེས་པར་ཤིང་ཏ་མ་ལའི་གནས་སོ༎ eṣā khalu tamālavīthikā nā.nā. 238ka/119 2. (lākṣaṇikārthe :) sthānam — དོགས་པའི་གནས āśaṅkāsthānam pra.vā.47kha/4.30; དགེ་བའི་གནས་སུ་དགོད་པའི་ཕྱིར kuśale sthāne pratiṣṭhāpanārtham bo.bhū.117ka/151; padam—སྐྲག་པའི་གནས uttrāsapadam sū.vyā.133kha/6; ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་སྤངས་པ་ཡིས། /ཆོས་གནས་དག་པ་གཞན་དག་མེད༎ nānyad dharmapadaṃ śuddhaṃ muktvā dharmodayākṣaram

    language:
    Sanskrit
  • gu.si.6kha/14; bhājanam — དེ།…/དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྨད་པའི་གནས༎ sa satāmavamānasya bhājanam a.ka.174kha/78.18; āyatanam — དེ་འདོད་པ་རྣམས་ལ…ཉེས་པ་མང་པོའི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར sa kāmān…anekadoṣāyatanatvāt jā.mā.110ka/128; niketanam — དེ་སླད་འཚེ་དང་སྡིག་པའི་གནས། /ཆོས་མིན་མང་བའི་རྒྱལ་སྲིད་འདི། /ཡོངས་སུ་བཏང་ལ tasmādidaṃ parityajya hiṃsāpāpaniketanam

    language:
    Sanskrit
  • adharmabahulaṃ rājyam a.ka.20kha/52.13; āspadam—དབང་བསྐུར་སྲིད་གསུམ་ཕུན་ཚོགས་གནས༎ abhiṣekaṃ tribhavāspadam pra.si.31ka/74; nilayaḥ — དེ་ཡིས་བཟོད་པའི་གནས་དེ་ལ། /གུས་པ་ཡིས་ནི་དང་བར་བྱས༎ sa tayā kṣāntinilayaḥ praṇayena prasādhitaḥ

    language:
    Sanskrit
  • a.ka.212ka/87.26; sanniśrayaḥ — མེའི་ཆ་ལུགས་ཅན་གྱི་བུ་ལྟ་བའི་གནས་ནི་འདི་གསུམ་ཡིན་ཏེ traya ime agnivaiśyāyana dṛṣṭisanniśrayāḥ a.śa.279ka/256; bhūmiḥ — རྟོགས (? རྟོག )གནས་མིན་ཕྱིར་དཔེ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར༎ atarkabhūmerupamānivṛttitaḥ ra.vi.65ka/89; pradeśaḥ — ངས་བུ་མོ་ཨུཏ་པ་ལ་རྒ་བས་སྐྱོ་བར་བྱས་ནས། བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་གནས་ལྔ་ལ་བཞག་པ mayā…kuvalayā dārikā (jarayā) saṃvejya pañcasu vratapradeśeṣu pratiṣṭhāpitā a.śa.202kha/186 3. = གོ་འཕང padam — རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་གནས་གང་ཡིན། /ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་ཐོབ་པར་འགྱུར༎ prāpyate janmanīhaiva vajrasattvapadaṃ yayā

    language:
    Sanskrit
  • gu. si.2kha/6; sthānam—བླ་མེད་གནས་སུ་འགྲོ་བར་འགྱུར༎ vrajantyanuttaraṃ sthānam gu.si.2kha/6 4. = གནས་ཁང bhavanam—དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་བཏང་བཟུང་གི་གནས་ན་བཞུགས་སོ༎ tathāgato mucilindanāgarājabhavane viharati sma la.vi.181kha/276; ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེའི་གནས་སུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ༎ vajrapāṇibhavanaṃ gacchati ma.mū.211kha/230; བདུད་ཀྱི་གནས mārabhavanam sū. bhā.147kha/28; sadanam—འདོད་པ་ཀུན་དང་བདེ་བ་ཀུན། …/ལྷ་རྣམས་གནས་ནི་ཐམས་ཅད་ལས། /ཁྱད་འཕགས་རྒྱལ་པོས་མཐོང་གྱུར་ནས༎ sarvakāmaṃ sarvasukhaṃ…sarvātiśayitaṃ dṛṣṭvā devānāṃ sadanaṃ nṛpaḥ

    language:
    Sanskrit
  • a.ka.43kha/4.83; agāram — གནས་སུ་ལྷན་ཅིག་ཉལ་ན་ཡང་ངོ་༎ agāre sahasvapne vi.sū.42ka/53; བསམ་གཏན་གྱི་གནས་སུ་ཞུགས་ནས…ཉིན་མཚན་འདས་སོ༎ praviśya dhyānāgāraṃ…ahorātramatināmayāmāsa *jā.mā.32kha/38; niketaḥ — དུར་ཁྲོད་དང་ནི་ཁང་སྟོང་རི་བོ་དང་།…དཀའ་ཐུབ་ཅན་རྣམས་གནས་མེད་འཁོད་པར་འགྱུར༎ śmaśānaśūnyālayaparvateṣu…niketahīnā yatayo vasanti jā.mā.110kha/128; sadma — འགའ་ཞིག་ནགས་དང་གཞན་དག་ནི། /ལྷ་རྣམས་དག་གི་གནས་སུ་སོང་༎ araṇyaṃ kaiścidākrāntamanyaiḥ sadma divaukasām

    language:
    Sanskrit
  • kā.ā.334kha/3.7; veśma — གལ་ཏེ་བློ་གནས་ཆགས་པའི་དྲ་བ་ན། /གནས་ན mativeśmani lobhapañjare yadi tiṣṭhanti bo.a.9kha/4.35; saudham — ཡིད་ནི་རབ་ཏུ་དང་བའི་རྩེ་དགའི་གནས། /བུ་ཡི་བཞིན་རས་གང་ཚེ་བདག་གིས་མཐོང་༎ manaḥprasādasya vilāsasaudhaṃ drakṣyāmi sūnorvadanaṃ kadāham

    language:
    Sanskrit
  • a.ka.192ka/22.3; śālā — མེ་ཡི་གནས་ན་བདག་གིས་ནི། /གསེར་དག་སྦས་ཏེ་བཞག་ནས་ཡོད༎ suvarṇamagniśālāyāmasti gūḍhaṃ dhṛtaṃ mayā

    language:
    Sanskrit
  • a.ka.171ka/19.86; gharam mi.ko.139kha 5. = འདུག་གནས vāsaḥ —ཉི་མ་ནུབ་གྱུར་ཟླ་བ་མཛེས། /འདབ་ཆགས་རྣམས་ནི་གནས་སུ་སོང་༎ gato'stamarko bhātīnduryānti vāsāya pakṣiṇaḥ

    language:
    Sanskrit
  • kā.ā.330ka/2.241; དུར་ཁྲོད་ཀྱི་ནི་གནས། /བྱ་རོག་སྐྱོ་རྒྱུ་ཡིན་ནམ་ཅི༎ śmaśānavāsaḥ kākasya kimudvegasya kāraṇam

    language:
    Sanskrit
  • pra.a.144kha/154; āvāsaḥ — ཉིད་ཀྱི་གནས་སུ་སླར་དོང་ངོ་༎ svamāvāsaṃ pratijagāma jā.mā.45kha/54; nivāsaḥ — སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ pūrvanivāsānusmṛtiḥ abhi.bhā.61ka/1107; saṃvāsaḥ —ཀྱེ་མ་གནས་ནི་བརྗེད་གྱུར་ནས། /འཕྲལ་ལ་གཞན་དུ་རྒྱུག་པ་ཉིད༎ aho vismṛtasaṃvāsa…sahasā'nyatra dhāvati

    language:
    Sanskrit
  • a.ka.110kha/10.124; vasatiḥ — ལྷ་རྣམས་བདག་པོ་དགའ་བས་སྐབས་གསུམ་གནས་སུ་སོང་བར་གྱུར༎ tridaśavasatiṃ prītaḥ prāyāt patistridivaukasām a.ka.296kha/38.21; āvasathaḥ — རང་གི་སྐྱེད་མོས་ཚལ་ཉམས་དགའ་བའི་ས་ཕྱོགས་ཤིག་ཏུ་དེའི་གནས་བྱེད་དུ་བཅུག ramaṇīye svasminnudyānavanapradeśe tasyāvasathaṃ kārayāmāsa jā.mā.129ka/149; niveśaḥ — འཐབ་ཀྲོལ་ཅན་གྱིས་གནས་མི་འཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར kalikaraniveśāsampattyartham vi.sū.62ka/79; niveśanam — དགེ་བསྙེན་མ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་གནས་གང་ན་བ་དེར་སོང་སྟེ yena prabhūtāyā upāsikāyā niveśanaṃ tenopasaṃkramya ga.vyū.6ka/105; ālayaḥ — རྒྱ་མཚོ་ཆུ་སྲིན་རྣམས་ཀྱི་གནས༎ sāgaro makarālayaḥ a.śa.10kha/9; ཕྱག་འཚལ་བསྐོར་བ་བྱས་ཏེ་བདག་བདག་གི་གནས་སུ་དོང་ངོ་༎ abhivādya pradakṣiṇīkṛtya cainaṃ svān svānālayānabhijagmuḥ jā.mā.27ka/32; nilayaḥ — ལྷའི་གནས། /དགའ་ལྡན་ཞེས་པ་ཐོབ་གྱུར་ཏེ༎ tuṣitābhidham

    language:
    Sanskrit
  • avāpa devanilayam a.ka.230kha/89.118; རིགས་དེ་ནི་གཞི་ཞེས་ཀྱང་བྱ། རྟོན་པ་དང་རྒྱུ་དང་རྟེན་པ་དང་ཉེར་གནས་དང་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་དང་གནས་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ༎ tatpunaretadgotramādhāra ityucyate

    language:
    Sanskrit
  • upastambho heturniśraya upaniṣatpūrvaṅgamo nilaya ityapyucyate bo.bhū.2kha/2; āśrayaḥ — དེ་སྐད་གསལ་བར་བཀའ་སྩལ་ནས། /བཅོམ་ལྡན་རང་གི་གནས་སུ་གཤེགས༎ yāte bhagavati spaṣṭamityādiśya nijāśrayam

    language:
    Sanskrit
  • a.ka.87ka/9.8; āśayaḥ — དེ་ནི་སོང་བས་མི་བསྲུན་པའི། /གྲོགས་བཞིན་ཉོན་མོངས་ཚོགས་ཀྱི་གནས། /ལྕགས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྩུབ་པོ་ཡི། /གྲོང་ཁྱེར་ངན་འགྲོ་མང་པོ་ཐོབ༎ sa vrajannagaraṃ prāpa durgaprāyamayomayam

    language:
    Sanskrit
  • paruṣaṃ khalasauhārdamivāyāsacayāśayam

    language:
    Sanskrit
  • a.ka.245kha/92.37; padam — དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་ལ་བཏུད་ནས། /མི་བདག་རང་གི་གནས་སོང་ཚེ༎ bhagavantaṃ praṇamyātha prayāte svapadaṃ nṛpe

    language:
    Sanskrit
  • a.ka.348kha/46.18; pratiśrayaḥ — ཟས་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ཟས་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ༎…གནས་འདོད་པ་རྣམས་ལ་གནས bhojanaṃ bhojanārthibhyo dadāti…pratiśrayaṃ pratiśrayārthibhyaḥ bo.bhū.79kha/102; sanniveśaḥ — ཡོངས་སུ་ཟིལ་གནོན་སྲིད་པ་འདིར་ནི་འདི་ཉིད་བདག་གི་གནས༎ paribhavabhuvane'sminneṣa naḥ sanniveśaḥ a.ka.223ka/24. 170; dhāma — དེ་ནས་དུས་ཀྱིས་ས་ཡི་བདག། /བསོད་ནམས་ཐེམ་སྐས་དག་ལས་ནི། /ལྷ་ཡི་གནས་སུ་ཡང་དག་འཛེགས༎ tataḥ kālena sukṛtasopānaiḥ pṛthivīpatau

    language:
    Sanskrit
  • divyadhāmasamārūḍhe a.ka.22ka/3.32; dhānī — རྒྱལ་པོའི་གནས་བརྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ sthirā nāma rājadhānī ga.vyū.35kha/130 6. = ལྷ་ཁང āyatanam, devakulam — ལྷའི་གནས་ལ་ལྟ་བར་བྱའོ༎ devāyatanaṃ prekṣāmahe nā.nā.227kha/23; དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོའི་གནས maheśvarāyatanam ma.mū.279kha/438; དུ་རྒའི་གནས durgāyatanam a.ka.202ka/84.32 7. = བསྟི་གནས āśramaḥ, munīnāṃ vāsasthānam — ཐུབ་པ་གནས་ལ་གནས་པ་བཀྲེས་ཕོངས་པ། /དེ་ཡི་ཕྱེད་དུ་ངས་ནི་ལུས་ཀྱང་བཏང་༎ munirāśramavāsi kṣudhārtastasya kṛtena mayāśrayu tyaktaḥ

    language:
    Sanskrit
  • rā.pa.239kha/136; བསྲུངས་མ་ཉུག་རུམ་བཅས་པར་བུད་མེད་རྣམས། /བདག་གི་གནས་སུ་རང་དགར་ལྷགས་པ་ལ༎ striyo'bhiyātā yadi te mamāśramaṃ yadṛcchayāntaḥpurarakṣibhiḥ saha

    language:
    Sanskrit
  • jā.mā.170ka/196 8. āśramaḥ, brahmacaryādiḥ — brahmacārī gṛhī vānaprastho bhikṣuścatuṣṭaye

    language:
    Sanskrit
  • āśramo'strī a.ko.2.7.4; āśrāmyantyasminniti āśramaḥ

    language:
    Sanskrit
  • śramu tapasi khede ca a.vi.2.7. 4 9. tīrtham, puṇyakṣetram — སེམས་ཅན་བསོད་ནམས་འདོད་པ་རྣམས་ལ་བསོད་ནམས་ཀྱི་གནས་བསྟན་པའི་ཕྱིར puṇyakāmānāṃ sattvānāṃ puṇyatīrthopadarśanārtham a.śa.106kha/96; mandiram — མི་བདག…འབྱེར་འཇིག་ཅེས་བྱ་བ། /བསོད་ནམས་ཕུན་ཚོགས་གནས་སུ་གྱུར༎ nṛpaḥ…abhūtpuraṃdaro nāma mandiraṃ puṇyasampadaḥ

    language:
    Sanskrit
  • a.ka.259kha/31.3; āyatanam — སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞིང་གི་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་གནས་སུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བ sarvabuddhakṣetratīrthyāyatanopagatam la.a.71kha/19 10. viṣayaḥ — རང་གི་སྐྱེ་བོ་དང་ཡོངས་ཀྱི་སྐྱེ་བོ་དང་ཡུལ་དང་གནས་དང་བྲན་དང…ཆུང་མ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བསྲུང་བར་བགྱིའོ༎ svajanaparijanadeśaviṣayabhṛtya…bhāryādirakṣāṃ ca karomi sa.du.118ka/200 11. = གྲོང་། ཚོང་རྡལ pattanam — འགྲོ་བའི་གནས་དང་བྲལ་བར་འདོད་པ་རྣམས༎ gatipattanavipravāsaśīlāḥ bo.a.2kha/1.11; འགྲོ་བ་ཉིད་ཚོང་རྡལ་ཏེ། ཟོང་གི་རྫས་ཉོ་བ་དང་འཚོང་བའི་གྲོང་ཁྱེར་ནི་འདིར་ཚོང་རྡལ་ཡིན་ལ gataya eva pattanāni paṇyadravyakrayavikrayanagarāṇi iha pattanāni bo.pa.48ka/8; puram — གསལ་བ་ལ་སོགས་དཀྱིལ་འཁོར་ལྡན། /དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀུན་གྱི་གནས༎ svacchādimaṇḍalairyuktaṃ sarvatāthāgataṃ puram

    language:
    Sanskrit
  • gu.sa.81ka/2; ཚངས་པའི་གནས brahmapura lo.ko.1364; འཇིགས་པ་མེད་པའི་གནས abhayapura lo.ko.1364; puriḥ lo.ko.1364 12. = ས་གཞི bhūmiḥ, pṛthivī—རྣམ་གྲངས་ཀྱི་ཚིག་གོ༎…ས་གནས་ནོར་འཛིན་དང paryāyavacanam…pṛthivī bhūmirvasundharā la.a.132ka/78; kṣitiḥ mi.ko.146ka 13. = སྐྱབས layanam, śaraṇaparyāyaḥ ma.vyu.1747(38kha); ཕན་དང་བདེ་དང་སྐྱོབ་པ་དང། /མི་རྣམས་ཀྱི་ནི་སྐྱབས་དག་དང་། /གནས་དང hitaṃ sukhaṃ ca trāṇaṃ ca śaraṇaṃ layanaṃ nṛṇām

    language:
    Sanskrit
  • abhi.a.7kha/4.27 14. = གཞི། ādhāraḥ — རྟེན་པའི་བྱེད་རྒྱུ་ནི་གང་གི་གནས་སུ་གང་གྱུར་པ་སྟེ dhṛtikāraṇaṃ yad yasyā''dhārabhūtam ma.bhā.7kha/2.9; ལ་ལར་ནི་བདེ་བའི་གནས་སུའོ༎ kvacit saukhyādhāraḥ ta.si.67kha/177; samāśrayaḥ — ཐོག་མ་མེད་དུས་ཅན་གྱི་ཁམས། /ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་གནས་ཡིན་ཏེ༎ anādikāliko dhātuḥ sarvadharmasamāśrayaḥ

    language:
    Sanskrit
  • ra.vyā.111kha/72; āśayaḥ —སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་ནད་ཀྱི་གཞི་དང་གནས་དང་སྔ་ནས་གཞི་ཡོད་པ་རྟོགས་ནས teṣāṃ sattvānāṃ nidānamāśayānuśayaṃ copalakṣya a.śa.88ka/78; bhājanam — ལུས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི…སྡུག་བསྔལ་མང་པོའི་གནས༎ bahurogabhājanaṃ …śarīrasaṃjño'yam jā.mā.182ka/211; padam — བསྟན་བཅོས་ཀུན་གྱི་ལུས་ནི་མདོར་བསྡུ་ན། /རྡོ་རྗེ་ཡི་ནི་གནས་བདུན་འདི་དག་གོ༎ kṛtsnasya śāstrasya śarīrametat samāsato vajrapadāni sapta

    language:
    Sanskrit
  • ra.vi.54ka/1; རྟོགས་པའི་དོན་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་གནས་ཏེ། གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྡོ་རྗེའི་གནས་སོ༎ vajropamasyādhigamārthasya padaṃ sthānamiti vajrapadam ra.bhā.74ka/1; དང་པོ་དག་པ་ནི་དང་པོའི་དག་པ་སྟེ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ༎ དེ་ཉིད་གནས་ཏེ་དམིགས་པའོ༎ ādiśuddhamādiśuddhiḥ, dharmakāyaḥ

    language:
    Sanskrit
  • tadeva padamālambanam kha.ṭī.155kha/235; བསླབ་པའི་གནས་ལྔ pañca śikṣāpadāni a.ka.77ka/7.65; adhiṣṭhānam— རང་གི་དོན་དགོས་པ་མཐར་མ་ཕྱིན་པ་བར་མ་དོའི་གནས་འདོར་དུ་འཇུག་པའོ༎ aniṣṭhitasvakāryasya cāntarādhiṣṭhānaparityāgaḥ bo.bhū.60ka/78 15. = འབྱུང་གནས ākaraḥ — བདེ་བ་དག་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི། /ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོར་གནས་ཕྱིར་རོ༎ sarveṣāṃ sarvasaukhyānāmākaratvād guṇodadhau

    language:
    Sanskrit
  • jñā.si.48ka/123; རྒྱ་མཚོ་ཆེ་བཞིན་དཔག་མེད་པའི། /ཡོན་ཏན་རིན་ཆེན་མི་ཟད་གནས༎ mahodadhirivāmeyaguṇaratnākṣayākaraḥ

    language:
    Sanskrit
  • ra.vi.56kha/37 16. = ལུས āśrayaḥ, śarīram — འདི་ལ་གནས་དང་ནི། /རྟེན་པ་རྒྱས་པའི་དོན་དུ་གཉིས༎ iha puṣṭyarthamāśrayāśritayordvayam abhi.ko.8kha/496; གནས་ནི་དབང་པོ་དང་བཅས་པའི་ལུས་སོ༎…རྟེན་པ་ནི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་སོ༎ āśrayo hi sendriyaḥ kāyaḥ…āśritāścittacaittāḥ abhi.bhā.141kha/496; རྟེན་ནི་གནས་གཞན་དུ་གྱུར་པའོ༎ āśraya āśrayaparāvṛttiḥ sū.vyā.172kha/65 17. vāstu — གནས་བསྟབས་པ་དང་གནས་མལ་བསྟབས་པ་དང…བསྙེན་བཀུར་བ་བསྟབས་པས vāstuparihāreṇa śayanāsanaparihāreṇa…upasthāyakaparihāreṇa vi.va.148kha/2.122; vastu — གནས་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པའམ་བྱས་པའམ་ཟིན་པ་ལའོ༎ ཕྱི་རོལ་ཉེ་འཁོར་འདོམ་གང་དང་ལྡན་པའོ༎ sarvajātakṛtaniṣṭhitaṃ vastu

    language:
    Sanskrit
  • sa bahirvyāmopavicāram vi.sū.57ka/71; སེར་སྐྱའི་གནས་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ kapilavastu mahānagaram la.vi.79kha/107 18. = དབྱིབས sanniveśaḥ — གཟུགས་ནི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་གནས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གོ༎ rūpaṃ ca bhūtānāṃ sanniveśaviśeṣaḥ la.a.137kha/84 19. = གནས་སྐབས avasthā — འདི་ལྟ་སྟེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་རྣམས་རང་བཞིན་གཞན་དུ་མི་རྩོམ་སྟེ། བྱེ་མ་རྣམས་ནི་བྱེ་མའི་གནས་ཉིད་དོ༎ tadyathā mahāmate gaṅgāyāṃ nadyāṃ vālukā na vālukāsvabhāvāntaramārabhate, vālukāvasthā eva vālukāḥ la.a.148ka/94 20. = སྐབས prakṛtam, prakaraṇam — དེ་ལྟ་བུའི་གནས་སུ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བས་སྒྲ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བར་སྐབས་དང་སྦྱར་རོ༎ evaṃ prakṛte vaibhāṣika āha—śabda eva

    language:
    Sanskrit
  • ālambanamiti prakṛtam abhi.sphu.119ka/815 21. padavī — སྐྱེས་བུ་དག་ནི་སུ་ཞིག་འདི། /རིག་པ་འཛིན་པའི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་གནས་དག་མ་ཐོབ་འདུག་པ་ཡིན་ནམ་སྙམ༎ ko'pyayaṃ no vidyādharacakravartipadavīmaprāpya viśrāmyati nā.nā.229ka/38 22. kakṣā— འགོ་ལའི་འདོད་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་གནས་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་ཐ་དད་པས་བརྗོད་དོ༎ bahuvidhaṃ golamataṃ kakṣādibhedāntareṇoktam vi.pra.189kha/1.53; འདིར་གནས་དང་པོ་ལ་ཟླ་བ་དང་གཉིས་པ་ལ་གཟའ་ལག་དང iha prathamakakṣāyāṃ candraḥ, dvitīyāyāṃ budhaḥ vi.pra.190ka/1.53 23. = སྲིད་པ sthānam, sambhavaḥ, avakāśo vā — གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས sthānāsthānajñānabalam sū.vyā.258ka/178; སྲིད་པ་ནི་གནས་སོ༎ མི་སྲིད་པ་ནི་གནས་མ་ཡིན་པའོ༎…སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་འདི་ནི་གནས་ཡིན་ནོ༎ sambhavaḥ sthānam, asambhavo'sthānamiti…sthānametad yat duḥkhasya nirodhaḥ abhi.sphu.267ka/1085; སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ནི་ཟབ་པ་ལགས་པས་བུ་མོ་འདིས་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་བ་གང་ལགས་པའི་གནས་དེ་མཆིས་སོ༎ gambhīrā buddhadharmāḥ sthānametadvidyate yadasau dārikā na vijñāsyati vi.va.139kha/1.29 24. = མིག་འཛུམ་བཅོ་བརྒྱད kāṣṭhā, aṣṭādaśanimeṣātmakakālaḥ—aṣṭādaśa nimeṣāstu kāṣṭhā triṃśattu tāḥ kalā

    language:
    Sanskrit
  • a.ko.1.4.11; kāśata iti kāṣṭhā a.vi.1.4.11 25. āsanam, guṇabhedaḥ — sandhirnā vigraho yānamāsanaṃ dvaidhamāśrayaḥ

    language:
    Sanskrit
  • ṣaḍguṇāḥ a.ko.2.8.18; kālapratīkṣāṃ kurvan āsyata iti āsanam

    language:
    Sanskrit
  • āsa upaveśane a.vi.2.8.18 26. sthānam, sthitiḥ — གནས་གསུམ་མངོན་དུ་གྱུར་པས་མའི་མངལ་དུ་བུ་ཆགས་པར་གྱུར་ཏེ trayāṇāṃ sthānānāṃ sammukhībhāvāt mātuḥ kukṣau garbhasyāvakrāntirbhavati abhi.bhā.117ka/410 27. = འགྲོ་བ gatiḥ — ཆང་དེ་ཉུང་ངུ་འཐུངས་ཀྱང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི། /མི་ཡི་གནས་སུ་སྐྱེས་ཀྱང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལྟ་བ་ཉམས༎ laghurapi ca vipāko madyapānasya yaḥ syānmanujagatigatānāṃ śīladṛṣṭīḥ sa hanti

    language:
    Sanskrit
  • jā.mā.93kha/108; དུད་འགྲོའི་གནས་དང་ཡི་དྭགས་དབུལ་འགྱུར་བ། /མཐོང་བར་འདོད་པའང་དེ་ནི་སུ་ཞིག་ཡོང་༎ tiryaggatiṃ pretadaridratāṃ ca ko nāma taddraṣṭumapi vyavasyet

    language:
    Sanskrit
  • jā.mā.93kha/108; བདེ་བའི་གནས་སུ་གཤེགས་ཀྱང་ཨེ་མའོ་ཆོས་ཉིད་བཟང sugatiṃ gateṣvapi aho sudharmatā sa.du.111kha/174 28. = གནས་ཉིད pātratā — ཨེ་མའོ་ཡོན་ཏན་ཆེན་པོས་བདག་གི་ལུས། /ཕྱག་གི་གནས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་བྱས༎ aho namaskāraviśeṣapātratāṃ prasahya nītāsya guṇātanustanuḥ

    language:
    Sanskrit
  • jā.mā.6ka/6 0. anvayaḥ (ālayaḥ) — བདུད་གནས་གཞལ་མེད་ཁང་མཐོ་མཛེས་པ་དག། /བདུད་བཅས་ཀུན་དུ་བསྐྱོད་ཅིང་སྐྲག་པར་བྱེད༎ mārānva(mārāla)yān kṣubdhavimānaśobhān saṃkampayaṃstrāsayate samārān

    language:
    Sanskrit
  • sū. a.147kha/28; āśā (āsaḥ) — ནགས་གནས་འདོད་ཆུང་ཆོག་ཤེས་དང་༎ vanāśālpecchatā tuṣṭiḥ abhi.a.4ka/1.54; padam — གནས་དང་དོན་དང་ལུས་སུ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་ཏེ། རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ༎ padārthadehanirbhāsānāṃ vijñānānāṃ parāvṛttiranāsravo dhāturvimuktiḥ sū.vyā.173ka/66;

    language:
    Sanskrit
  • pā. 1. sthitiḥ, saṃskṛtadharmasya lakṣaṇaviśeṣaḥ — མཚན་ཉིད་དག་ནི་སྐྱེ་བ་དང་། /རྒ་དང་གནས་དང་མི་རྟག་ཉིད༎ lakṣaṇāni punarjātirjarā sthitiranityatā

    language:
    Sanskrit
  • abhi.ko.5kha/253 2. pratiṣṭhā — གནས་དང་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་དུ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ pratiṣṭhādehabhoganirbhāsānāṃ vijñaptīnām kha. ṭī.153ka/231; ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་གནས་འདྲ་བར། /སྲིད་པ་གསུམ་ལ་མ་རྟོགས་ཤིག༎ dehabhogapratiṣṭhābhaṃ tribhavaṃ na vikalpaye

    language:
    Sanskrit
  • la.a.171kha/130; གནས་ཀྱི་གཞི་ནི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཏེ pratiṣṭhāvastu bhājanalokaḥ ma.bhā.5ka/1.18; ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་གནས་ལྟ་བུར། /མི་ཡི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྣང་༎ dehabhogapratiṣṭhānaṃ(? ṭhābhaṃ) vijñānaṃ khyāyate nṛṇām

    language:
    Sanskrit
  • la.a.73kha/21 3. adhiṣṭhānam — གནས་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱ་བ་ལ་ནན་ཏན་མི་བྱེད་པ་ལ་འཛེམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གནས་དང་པོའོ༎ དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་ལ་འཛེམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གནས་གཉིས་པའོ༎ དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྡིག་པ་འཆབ་པ་ལ་འཛེམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གནས་གསུམ་པའོ༎ དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་འདོད (? འགྱོད )པ་སྐྱེས་པ་སྟོན (རྟོན )པ་དང་བཅས་པ་ཞར་ལས་བྱུང་བ་ལ་འཛེམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གནས་བཞི་པ་སྟེ adhiṣṭhānaṃ punaḥ samāsataścaturvidham

    language:
    Sanskrit
  • bodhisattvakaraṇīyasyānanuṣṭhāne yā lajjā

    language:
    Sanskrit
  • idaṃ prathamamadhiṣṭhānam

    language:
    Sanskrit
  • tathā bodhisattvākaraṇīyasyānuṣṭhāne yā lajjā

    language:
    Sanskrit
  • idaṃ dvitīyamadhiṣṭhānam

    language:
    Sanskrit
  • tathā bodhisattvasyātmanaḥ praticchannapāpatāyāṃ yā lajjā

    language:
    Sanskrit
  • idaṃ tṛtīyamadhiṣṭhānam

    language:
    Sanskrit
  • tathā bodhisattvasya (sva)kaukṛtye samutpanne sapratisaraṇe ānuṣaṅgike yā lajjā

    language:
    Sanskrit
  • idaṃ caturthamadhiṣṭhānam bo.bhū.133ka/171; ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྙན་པར་སྨྲ་བའི་གནས་ཡིན་ཏེ…ལེགས་པར་སྨྲ་བར་བྱ་བ་དང་ལེགས་པར་ཀུན་དུ་དགའ་བར་བྱ་བ་དང་ལེགས་པར་དབུགས་དབྱུང་བ་དང་ལེགས་པར་བསྟབས་པ་དང་རིགས་པས་བསྟན་པའོ༎ pañcemāni bodhisattvānāṃ priyavāditāyā adhiṣṭhānāni…samyagālapanā, samyagānandanā, samyagāśvāsanā, samyak pravāraṇā, nyāyopadeśaśca bo.bhū.158ka/208 4. āyatanam — དེ་ལ་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་གདུལ་བ་ལ་བྱ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དཀར་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ༎ tadāyatanaṃ tathāgatapravedito dharmavinayaḥ sarveṣāṃ laukikalokottarāṇāṃ śukladharmāṇāmutpattaye śrā.bhū.4ka/6 5. niśrayaḥ — གནས་ནི་རྫས་དང་སེམས་ཏེ། དེ་ལ་རྫས་ལ་བརྟེན་ནས་མཆོད་པ་ནི་གོས་ལ་སོགས་པའོ༎ niśraya upadhiścittaṃ ca

    language:
    Sanskrit
  • tatropadhiṃ niśritya pūjā cīvarādibhiḥ sū.vyā.211ka/115 6. sthānam, yathā :

    language:
    Sanskrit
  • i. vidyāsthāne — རིག་པའི་གནས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྡུས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་རིག་པའི་གནས་ལྔ་པོ་དག་ཡིན་ཏེ tānyetāni sarvavidyāsthānaparigṛhītāni pañca vidyāsthānāni bhavanti bo.bhū.52ka/68; འཇིག་རྟེན་པའི་བཟོ་དང་ལས་ཀྱི་གནས་རྣམས་ལ་མཁས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ༎ laukikeṣu ca śilpakarmasthāneṣu kauśalyaprāptaḥ bo.bhū.135kha/174

    language:
    Sanskrit
  • ii. guhyasthāne — གང་འདི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་གསང་བ་ལ་འཇུག་པའི་གནས་འདི་ལྟ་སྟེ། སྐུའི་གསང་བའམ…དུས་དང་དུས་མ་ཡིན་པ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་གསང་བའམ sa yānīmāni tathāgatānāmarhatāṃ samyaksaṃbuddhānāṃ guhyasthānāni yaduta kāyaguhyaṃ vā… kālākālavicāraṇāguhyaṃ vā da.bhū.266ka/58

    language:
    Sanskrit
  • iii. nigrahasthāne — ཚར་གཅད་པའི་གནས་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས dvāviṃśatividhaṃ nigrahasthānam vā.ṭī.107ka/73 7. pīṭham — གནས་དང་ཉེ་བའི་གནས་དང་ནི།…/དུར་ཁྲོད་ཉེ་བའི་དུར་ཁྲོད་ཉིད༎ pīṭhaṃ copapīṭhaṃ ca…śmaśānopaśmaśānakam

    language:
    Sanskrit
  • he.ta.8ka/22; དམ་ཚིག་འདུས་པ་ལ་གནས་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་བུད་མེད་ཀྱི་པདྨའོ༎ samayamelāpake pīṭhaṃ sarvatra strīpadmaṃ bhavati vi.pra.171ka/3.166; རིགས་ཀྱི་གནས་བཏང་སྙོམས་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གོ༎ kulapīṭhamupekṣāsambodhyaṅgam vi.pra.172ka/3.167;

    language:
    Sanskrit
  • = གནས་པ།

    language:
    Sanskrit
Classes of Verbs:

gnas/ has 15 other terms directly related to it, which are presented here.


Sanskrit:


  • kṣetra, gata, sthāna, sthita, nivāsa, niśraya, nilaya, niṣadana, pratiśraya, pratiṣṭhāpayitavya, pratiṣṭhā, bhavana, bhuvana, layana, saṃnivasata, saṃniśraya, samavadhāna, adhivāsa, adhiṣṭhāna, āśraya, āyatana, vihāratā, vihāra, vyavasthita, vāsa
  • layanam, niketaḥ