- rtsa/
- ID:
- T155932
- རྩ (Tibetan, Tibetan script, Original)
- > rtsa/ (Tibetan, Latin script, Transliteration-THL Extended Wylie Transliteration)
- > tsa (Tibetan, Latin script, Transcription-THL Simplified Tibetan Transcription)
Other Dictionaries
1. Jeffrey Hopkins Dictionary
Hopkins' Translations: channel; passageway; vein; duct; artery; root; root text
Others' Translations: {C}basis; reality behind; one who has roots; vein; grass
Sanskrit: {LCh}nāḍī; {C}mūla; {C}mūlaka; {C}śirā; nāḍi
- language:
- English
2. Dan Martin Dictionary
sometimes occurs alone, as an abbreviated form of nyi shu rtsa. Generally in medicine it refers to blood vessels. White ones (rtsa dkar) are, however, what we know as nerves. This differs from yogic physiology.
- language:
- English
3. Rangjung Yeshe Dictionary
-
nadis; [detailed expl., Light of Wisdom, Vol. 2, page 35]
- language:
- English
-
Tsa, in Domey
- language:
- English
-
artery, vein, nerve
- language:
- English
-
Nadi. The channels in the vajra body through which the energy currents move
- language:
- English
4. Ives Waldo Dictionary
-
1) nadi, channel, vein artery [Srog gnas pa'i rtsa ba ltar gyur pas na rtsa zhes zer te, de la nang gses su dbye na, rlung khrag gnyis 'doms kyi 'phar rtsa dang, mi 'phar ba'i sdod rtsa, rtsa dkar ram chu rtsa sogs mchis so,...Nad pa'i rtsa la reg pa,...= 'dab ldan dang rus 'ching; Rgyud las gsungs pa'i rtsa thig le rlung gsum gyi zlas phye ba'i rtsa ni gtso bo dang 'dab ma'i tshul gyis spyi bo nas gsang gnas sogs su 'khor lo'i rnam par gnas pa'o]; 2) foot of, nearby [nye 'gram,...Khang pa'i rtsa la shing btsugs,...Ri'i rtsa la chu zhig yod,...Kho'i rtsa la slebs pa]; 3) Dri chen nam phyi sa; 4) 9 [in the body three nadis [rtsa gsum] and six chakras ['khor lo drug] ste rtsa la dgu yod pas grangs dgu mtshon]; 5) numerical particle for 20s or others [Nyi shu rtsa bzhi] (6) root (7) main, basic (8) root text (9) muscles; 5) cause/ root [of virtue] (10) the heart (11) the base, apex (12) place, location (13) རྩྭ་ grass, straw, weeds
- language:
- English
-
1) nadi, channel, vein, artery [R]; 2) foot of, nearby [R]; 3) Dri chen nam phyi sa; 4) 9 [R]; 5) numerical particle for 20s or others [R] (6) root (7) main, basic (8) root text (9) muscles; 5) cause/ root [of virtue] (10) the heart (11) the base, apex (12) place, location (13) རྩྭ་ grass, straw, hay, weeds (14) pulse (15) presence of [khong gi rtsa la: in his presence] (16) # particle [for # 10-100, esp the 20's]
- language:
- English
-
1) nadi, channel, vein, artery; 2) foot of, nearby; 3) Dri chen nam phyi sa; 4) 9; 5) numerical particle for 20s or others; 6) root; 7) main, basic; 8) root text; 9) muscles; 5) cause/ root [of virtue]; 10) the heart; 11) the base, apex; 12) place, location; 13) རྩྭ་ grass, straw, hay, weeds; 14) pulse; 15) presence of; 16) # particle * ([IW]
- language:
- English
5. Jim Valby Dictionary
nadi, energy structure, structural pathway, channel, psychic (nerves, channels), formative energetic configurations, vein, artery, intestine, bowels, pulse, (three principal ones are ro ma, rkyang ma, dbu ma), particle connecting the tens with the units, muscles, brush, grass, herb, small plant, hay, straw, twenties particle
- language:
- English
7. bod rgya tshig mdzod chen mo
[2203] 1... .1༽ སྲོག་གནས་པའི་རྩ་བ་ལྟར་གྱུར་པས་ན་རྩ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ལ་ནང་གསེས་སུ་དབྱེ་ན། རླུང་ཁྲག་གཉིས་འདོམས་ཀྱི་འཕར་རྩ་དང། མི་འཕར་བའི་སྡོད་རྩ། རྩ་དཀར་རམ་ཆུ་རྩ་སོགས་མཆིས་སོ། ... ནད་པའི་རྩ་ལ་རེག་པ། ... མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ལ་འདབ་ལྡན་དང་རུས་འཆིང་ངོ། 2༽ ཉེ་འགྲམ། ... ཁང་པའི་རྩ་ལ་ཤིང་བཙུགས། ... རིའི་རྩ་ལ་ཆུ་ཞིག་ཡོད། ... ཁོའི་རྩ་ལ་སླེབས་པ། ... 3༽ དྲི་ཆེན་ནམ་ཕྱི་ས། ... 4༽ རྒྱུད་ལས་གསུངས་པའི་རྩ་ཐིག་རླུང་གསུམ་གྱི་ཟླས་ཕྱེ་བའི་རྩ་ནི་གཙོ་བོ་དང་འདབ་མའི་ཚུལ་གྱིས་སྤྱི་བོ་ནས་གསང་གནས་སོགས་སུ་འཁོར་ལོའི་རྣམ་པར་གནས་པའོ། ... 5༽ ༼མངོན༽ མིའི་གཟུགས་པོར་རྩ་གསུམ་དང་འཁོར་ལོ་དྲུག་སྟེ་རྩ་ལ་དགུ་ཡོད་པས་གྲངས་དགུ་མཚོན། ... 2. གྲངས་ཀ་ཉེར་གཅིག་ནས་ཉེར་དགུའི་བར་སོ་སོའི་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཚིག་གྲོགས་ཤིག་... ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི། ...
- language:
- English
8. dag yig gsar bsgrigs
- is related to
- rtsa dkar/, rtsa dkar nad/, rtsa dbu ma/, rtsa gsum/, rtsa 'jing /, rtsa lag
-
༡ སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ལུས་ཕུང་གི་ཁྲག་རྒྱུ་སའི་ལམ་ཡིན་ཞིང་། དབྱིབས་སྦུ་གུ་མཉེན་མོ་ཞིག་དང་འདྲ། དེ་ལ་ཕྲ་སྦོམ་མང་བོ་གྲངས་མི་ཟིན་པ་ཡོད་པ་རྣམས་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ལུས་ཕུང་གི་སྤྱི་བོ་ནས་རྐང་མཐིལ་གྱི་བར་ཁྱབ་སྟེ། ལུས་ཀྱི་ཆ་ཤས་སོ་སོར་ཟུངས་ཁྲག་འདྲེན་པར་བྱེད། དེ་ལ་བསྡུས་ན་འཕར་རྩ་དང་སྡོད་རྩ་གཉིས་ཡོད།
- language:
- Tibetan
-
༢ སྨན་གཞུང་དུ་སྐབས་འགར་སྐྱག་པ་ལའང་རྩ་ཟེར་སྲོལ་ཡོད་དེ། ནད་པའི་གཅིན་སྐྱག་བརྟག་པ་ལ་ནད་པའི་རྩ་ཆུ་བརྟག་ཟེར་བ་ལྟ་བུ།
- language:
- Tibetan
-
༣ གྲངས་ཀ་མཚོན་པའི་ཚིག་ཕྲད་ལ་འཇུག་པ་ནི། ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག སྟོང་རྩ་གཅིག བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་ཅེས་པ་ལྟ་བུ།
- language:
- Tibetan
-
༤ གཉེན་དང་ཉེ་དུའི་མིང་སྟེ། མི་རྩ། མི་རྩ་མང་ལྟ་བུ།
- language:
- Tibetan
-
༥ དྲུང་དང་གམ་གྱི་མིང་ལ་འཇུག་པ་ནི། བྲག་རྩ། རི་རྩ། གྱང་རྩ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ།
- language:
- Tibetan
-
༦ རྩ་བ་ཡི་ཚིག་བསྡུས་པ།
- language:
- Tibetan
9. Thupten Phuntsok Dictionary
(1)སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ལུས་ཕུང་གི་ཁྲག་རྒྱུ་སའི་ལམ་ཡིན་ཞིང་། དབྱིབས་སྦུ་གུ་མཉེན་མོ་ཞིག་དང་འདྲ། དེ་ལ་ཕྲ་སྦོམ་མང་པོ་གྲངས་མི་ཟིན་པ་ཡོད་པ་རྣམས་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ལུས་ཕུང་གི་སྤྱི་བོ་ནས་རྐང་མཐིལ་བར་ཁྱབ་སྟེ། ལུས་ཀྱི་ཆ་ཤས་སོ་སོར་ཐུངས་ཁྲག་འདྲེན་པར་བྱེད། དེ་ལ་བསྡུས་ན་འཕར་རྩ་དང་སྡོད་རྩ་གཉིས་ཡོད།(2)སྨན་གཞུང་དུ་སྐབས་འགར་སྐྱག་པ་ལའང་རྩ་ཟེར་སྲོལ་ཡོད་དེ། ནད་པའི་རྩ་ཆུ་བརྟག－ནད་པའི་གཅིན་སྐྱག་བརྟག་ལྟ་བུ། (3)གྲངས་ཀ་མཚོན་པའི་ཚིག་ཕྲད་ལ་འཇུག་པ་ནི། ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག སྟོང་རྩ་གཅིག བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་ཅེས་པ་ལྟ་བུ། (4)གཉེན་དང་ཉེ་དུའི་མིང་སྟེ། མི་རྩ་འཇིང་མང་པོ་ཅན་ཞེས་པ་ལྟ་བུ། དྲུང་དང་གམ་གྱི་མིང་ལ་འཇུག་པ་ནི། བྲག་རྩ། རི་རྩ། གྱང་རྩ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ།
- language:
- Tibetan
10. smon lam tshig mdzod chen mo
-
1 1 སྲོག་གནས་པའི་རྩ་བ་ལྟར་གྱུར་པས་ན་རྩ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ལ་ནང་གསེས་སུ་དབྱེ་ན། རླུང་ཁྲག་གཉིས་འདོམས་ཀྱི་འཕར་རྩ་དང༌། མི་འཕར་བའི་སྡོད་རྩ། རྩ་དཀར་རམ་ཆུ་རྩ་སོགས་མཆིས་སོ། ནད་པའི་རྩ་ལ་རེག་པ། མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ལ་འདབ་ལྡན་དང་རུས་འཆིང་ངོ། 2 ཉེ་འགྲམ། ཁང་པའི་རྩ་ལ་ཤིང་བཙུགས། རིའི་རྩ་ལ་ཆུ་ཞིག་ཡོད། ཁོའི་རྩ་ལ་སླེབས་པ། 3 དྲི་ཆེན་ནམ་ཕྱི་ས། 4 རྒྱུད་ལས་གསུངས་པའི་རྩ་ཐིག་རླུང་གསུམ་གྱི་ཟླས་ཕྱེ་བའི་རྩ་ནི་གཙོ་བོ་དང་འདབ་མའི་ཚུལ་གྱིས་སྤྱི་བོ་ནས་གསང་གནས་སོགས་སུ་འཁོར་ལོའི་རྣམ་པར་གནས་པའོ། 5 མངོན མིའི་གཟུགས་པོར་རྩ་གསུམ་དང་འཁོར་ལོ་དྲུག་སྟེ་རྩ་ལ་དགུ་ཡོད་པས་གྲངས་དགུ་མཚོན།
- language:
- Tibetan
-
2. གྲངས་ཀ་ཉེར་གཅིག་ནས་ཉེར་དགུའི་བར་སོ་སོའི་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཚིག་གྲོགས་ཤིག ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི།
- language:
- Tibetan
11. Mahāvyutpatti: Sanskrit-Tibetan-English Vocabulary
- Sanskrit:
-
- śirā
- yavasaḥ
12. Yogācāra Glossary
- Sanskrit:
- sirā
13. Negi Tibetan-Sanskrit Dictionary
-
saṃ. 1. nāḍiḥ, o ḍī, dhamaniḥ — ནང་དུ་ནི་རོ་འབབ་པའི་རྩ་སྟོང་ཕྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་སུ་འགྱུར་རོ༎ adhyātmani dvāsaptatisahasranāḍyo rasavāhinyo bhavanti vi.pra.234ka/2.34; བད་ཀན་གྱི་རྩ་ཟད་པ་ནི་སྙིང་སྟོབས་ཀྱི་ཁམས་དང་མཁྲིས་པའི་རྩ་ཟད་པ་ནི་རྡུལ་གྱི་ཁམས་དང་རླུང་གི་རྩ་ཟད་པ་ནི་མུན་པའི་ཁམས śleṣmanāḍīkṣayaḥ sattvadhātuḥ, pittanāḍīkṣayo rajodhātuḥ, vātanāḍīkṣayastamodhātuḥ vi.pra.253ka/2.65; nāḍī tu dhamaniḥ sirā a.ko.174kha/2.6.65; antaḥsuṣiratvāt naḍākhyatṛṇavat tiṣṭhatīti nāḍī a.vi.2.6.65; dhamaniḥ — མཛེ་ཅན་ལུས་ནི་ལུས་རྨ་ཅན། /ཤ་བྲི་ངན་ཅིང་རྩ་འཐོན་པ༎ kuṣṭhī gātreṣvarurgātraḥ kṛśo dhamanisantataḥ
- language:
- Sanskrit
-
vi.va.290ka/1.112; śirā — རྩ་མི་མངོན་དང་མདུད་པ་མེད༎ gūḍhā nirgranthayaḥ śirāḥ abhi.a.12ka/7.21; sirā — ལུས་འདི་ལ་སྐྲ་དང…རྩ…ཡོད་དོ༎ santi asmin kāye keśāḥ…sirāḥ vi.va.184kha/2.109; rasaharaṇī — དེའི་མགུལ་གྱི་འཁོར་ཐམས་ཅད་དང་བཞིན་གྱི་འཁོར་ཐམས་ཅད་ན་རྩ་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་པ tasya yāvatyo grīvāsāmantakena mukhasāmantakena ca rasaharaṇyaḥ ga.vyū.233ka/310 2. རྩྭ ityasya sthāne 3. = རྩ་བ།
- language:
- Sanskrit
-
pā. nāḍiḥ, o ḍī — རིགས་དྲུག་གི་རྩ་རྣམས་ནི་ལ་ལ་ནཱ་དང་ར་ས་ནཱ་དང་ཨ་བ་དྷཱུ་ཏཱི་དང་བཤང་བ་དང་གཅི་བ་དང་ཁུ་བ་འབབ་པ་རྣམས་སོ༎ ṣaṭkulanāḍyo lalanārasanā'vadhūtīviṇmūtraśukravāhinyaḥ vi.pra.244kha/2. 57; དབུ་མའི་རྩ་ལ madhyanāḍyām vi.pra.226kha/2.16; ཐུན་ཚོད་བརྒྱད་ཀྱི་རྩ aṣṭapraharanāḍyaḥ vi.pra.244kha/2.57; འཕོ་བ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་རྩ dvādaśasaṃkrāntināḍyaḥ vi.pra.244kha/2.57; རིགས་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གི་རྩ་རྣམས ṣaṭtriṃśat kulanāḍyaḥ vi.pra.244kha/2.57; རོ་འབབ་པའི་རྩ་སྟོང་ཕྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས dvāsaptatisahasranāḍyo rasavāhinyaḥ vi.pra.234ka/2.34; nāḍikā — རྩ་ལས་དབུགས་རབ་རྒྱུ་བའི་འཆི་ལྟས་ཀྱི་ཉིན་ཞག་རྣམས་ཀྱིས་སྲོག་གི་གྲངས་ཤེས་པར་བྱེད་དོ༎ nāḍikāśvāsapravāheṇāriṣṭadinaiḥ prāṇasaṃkhyā jñāyate vi.pra.251kha/2.64; ལུས་ཀྱི་རྩ་ཐིག་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་མན་ངག་ཅེས་བྱ་བ śarīranāḍikābindusamatāmnāyanāma ka.ta.2410
- language:
- Sanskrit
-
ni. saṃkhyādyotakanipātaḥ — ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད aṣṭāviṃśatiḥ śrā.bhū.67kha/170; སུམ་ཅུ་རྩ་གཅིག ekatriṃśat abhi.bhā.229ka/768; ཁྱིམ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག ṣaṭtriṃśad rāśayaḥ ma.mū.105ka/14; དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི catuṣṣaṣṭiḥ la.vi.66kha/88.
- language:
- Sanskrit
rtsa/ has 6 other terms directly related to it, which are presented here.