- shes/
- ID:
- T202012
- ཤེས (Tibetan, Tibetan script, Original)
- > shes/ (Tibetan, Latin script, Transliteration-THL Extended Wylie Transliteration)
- > shé (Tibetan, Latin script, Transcription-THL Simplified Tibetan Transcription)
Other Dictionaries
1. Nathan Hill Verbinator
- has as present tense
- shes/
- has as past tense
- shes/
- has as future tense
- shes/
- has as imperative tense
- shes/
- is the present tense of
- shes/
- is the past tense of
- shes/
- is the future tense of
- shes/
- is the imperative tense of
- shes/
- Classes of Verbs:
Syntax: [Erg. Abs.] (Tournadre & Dorje 2003: 191); (Hackett 2003).
Characteristic Example: ལུགས་གཉིས་ཀྱི་སྲོལ་སོགས [LZ.]
Meaning: To understand, know, comprehend [DK.] To be able to distinguish characteristics, to understand [DS.] To understand, know, comprehend [TC.]
- language:
- English
2. Jeffrey Hopkins Dictionary
Hopkins' Translations: to know; cognition; consciousness (=shes pa); knowledge; quote indicator (=shes bya ba) [follows question; see also zhes and ces]
Others' Translations: {C}discern; be understood; notion; perception
Sanskrit: {LCh}jña; {MV}jñāna; {C,MV}jñatā; {C}vijñāyate; {C}saṃjñā; {C}prajānāti; {MSA}boddhṛ; {MSA}vijña; {MSA}(vi √dhā): vidhīyate; {MV 3.4-5ab}gang shes nas = yaj-jñānāt
According to the grammar verse, shes is not used as a quote marker, so it wouldn't be confused with this shes {T}; {PH} delete sense and example 2 ??
- language:
- English
3. Rangjung Yeshe Dictionary
can, be able to, knowledge, recognition, དང་གིས་ naturally arose, intelligence, to be aware of, come to understand, to know, to grasp, master, to learn, to realize, wisdom
- language:
- English
4. Ives Waldo Dictionary
can, be able to, be possible knowledge, recognition, དང་གིས་ naturally arose, intelligence, be aware of, come to understand, know, grasp, master, learn, realize, wisdom, understand
- language:
- English
6. dag yig gsar bsgrigs
- is related to
- shes rgya/, shes sgo/, shes bya/
( བྱེད་འབྲེལ་ལས་ཚིག )
- language:
- Tibetan
-
༡ ཁྱད་པར་འབྱེད་ཐུབ་པ་དང་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་དོན་ཏེ། བོད་ཡིག་ཤེས། ནམ་མཁའི་བྱའི་ཕོ་མོ་མི་ཤེས་ཀྱང་། མགོ་ནག་མིའི་རྣམ་འགྱུར་ལོས་ཤེས། རླངས་འཁོར་གཏོང་ཤེས། བྱིས་པས་སྐད་ཆ་བཤད་ཤེས། ཕྱུགས་འཚོ་ཤེས་ལྟ་བུ།
- language:
- Tibetan
-
༢ སེམས་ཀྱི་འཁྱེར་སོའི་མིང་སྟེ། ལུས་ཆུང་ཡང་ཤེས་རྒྱ་ཆེ། སྨན་བུ་མོ་ཤེས་རྒྱ་ཅན་ཞེས་པ་ལྟ་བུ།
- language:
- Tibetan
-
༢ མྱོང་ཚོར་ཡོད་པ་སྟེ། ལུས་སྦྲིད་ནས་ཟུག་གཟེར་མི་ཤེས། ལྕེ་སྦྲིད་ནས་བྲོ་བ་ཤེས་དཀའ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ།
- language:
- Tibetan
7. Thupten Phuntsok Dictionary
བྱེད་འབྲེལ་ལས་ཚིག ཁྱད་པར་འབྱེད་ཐུབ་པ་དང་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་དོན་ཏེ། བོད་ཡིག་ཤེས། ནམ་མཁའི་བྱའི་ཕོ་མོ་མི་ཤེས་ཀྱང་། མགོ་ནག་མིའི་རྣམ་འགྱུར་ལོས་ཤེས། རླངས་འཁོར་གཏོང་ཤེས། བྱིས་པས་སྐད་ཆ་བཤད་ཤེས། ཕྱུགས་འཚོ་ཤེས་ལྟ་བུ།
- language:
- Tibetan
8. smon lam tshig mdzod chen mo
(བྱེད་འབྲེལ་ལས་ཚིག) ཁྱད་པར་འབྱེད་ཐུབ་པ་དང་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་དོན་ཏེ། བོད་ཡིག་ཤེས། ནམ་མཁའི་བྱའི་ཕོ་མོ་མི་ཤེས་ཀྱང་། མགོ་ནག་མིའི་རྣམ་འགྱུར་ལོས་ཤེས། རླངས་འཁོར་གཏོང་ཤེས། བྱིས་པས་སྐད་ཆ་བཤད་ཤེས། ཕྱུགས་འཚོ་ཤེས་ལྟ་བུ།
- language:
- Tibetan
9. Negi Tibetan-Sanskrit Dictionary
-
kri. (avi., saka.) 1. jānāti — སྐྱེས་པ་ཆགས་པར་གྱུར་པ་ཤེས་ཤིང་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཤེས་པ raktaṃ puruṣaṃ jānāti, viraktaṃ puruṣaṃ jānāti a.śa.8kha/7; སྡིག་པ་བསྒྲིབས་པའི་རྫུན་གྱིས་ནི། /བརྟུལ་ཞུགས་ཞི་ཉིད་སུ་ཡིས་ཤེས༎ jānāti cchannapāpānāṃ kaḥ kūṭavrataśāntatām
- language:
- Sanskrit
-
a.ka.283ka/105.15; prajānāti — ནད་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་བྱ་བ་ཡང་ཤེས་ཏེ teṣāṃ ca sarvavyādhīnāṃ praśamaṃ prajānāmi ga.vyū.20ka/117; vijānāti — མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པས་སྔོན་པོ་ཤེས་ཀྱི། སྔོན་པོའོ་སྙམ་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ༎ cakṣurvijñānasamaṅgī nīlaṃ vijānāti, no tu nīlam ta.pa.143kha/16; samprajānāti — དེ་ལ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཁ་ཅིག་ནི་ང་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་ཤེས་སོ༎ tatra kecinmahāmate tathāgatamiti māṃ samprajānanti la.a.132ka/78; adhigacchati—ཞེས་བྱ་བ…གལ་ཏེ་སྙན་དངགས་མཁན་གྱིས་ཤེས་པ་ན་དེ་དག་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡིན་ལ་རག་མོད iti…yadi kavayo'dhigacchanti, te'pi santu sarvajñāḥ ta.pa.293ka/1049; vetti—སྐར་མའི་བསྟན་བཅོས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་སྐར་ཤེས་པའོ༎ jyotirvettīti jyotirvit ta.pa.265kha/999; ཕྱི་ར་དཀར་པོས་བསྐོར་བ་ཡི། /ཁྱིམ་དེ་སུའི་ཡིན་ཁྱོད་ཤེས་སམ༎ sitaprākārasaṃvītaṃ vetsi kasya nu tadgṛham
- language:
- Sanskrit
-
jā.mā.74kha/86; vindati — དྲི་ཡང་དག་པར་ཤེས་མོད་ཀྱི། དྲི་དེ་དག་གིས་མི་འཕྲོགས bhūtān gandhān vindati, na ca tairgandhaiḥ saṃhriyate sa.pu.134kha/213; abhibudhyati—རིགས་པ་ཤེས་པ་སུས་ཤེས་པ། /དེ་དག་ང་ཡི་ཚུལ་ཤེས་སོ༎ ye vai jānanti yuktijñāste'bhibudhyanti mannayam
- language:
- Sanskrit
-
la.a.184ka/152; lakṣayati — བརྗེད་ངེས་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ལྷ་དགའ་བ་གནས་སྐབས་མི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ༎ vismaraṇaśīlo devānāmpriyaḥ prakaraṇaṃ na lakṣayati vā.nyā.332ka/46; jānīte — གང་དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་མི་འཕྲོགས་པ། དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཤེས་པ་སྟེ yo hyevaṃ lokadharmairna saṃhriyate, sa śūnyatāṃ jānīte śi.sa.147ka/140; sañjānīte—ང་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་དང་གཞན་དག་ན་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་ཏེ ihānyeṣu ca lokadhātuṣu māṃ janāḥ sañjānate la.a.132ka/78; abhijānīte — ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་གནས་ལྟ་བུའི། /སེམས་ནི་སུ་དག་མི་ཤེས་པ༎ dehabhogapratiṣṭhābhaṃ ye cittaṃ nābhijānate
- language:
- Sanskrit
-
la.a.83ka/30; pratīyate — ཇི་ལྟར་ནི་ཇི་བཞིན་དུའོ༎ དེ་དག་གི་དབྱེ་བའི་ཁྱད་པར་ཤེས་པ་ནི་རྟོགས་པའོ༎ yadvadyathā tayorbhedo viśeṣaḥ pratīyate avagamyate bo.pa.51kha/12; gamyate — དེ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཁོ་ན་ལ་སྐྱེ་བ་ན་ཐ་དད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་སོ༎ sā hi tadanyavivekiṣveva bhāveṣu bhavantī vivekaviṣayeti gamyate pra.vṛ.282kha/25; avagamyate — ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན kathamavagamyate ta.pa.130kha/712; jñāyate — འོན་ཏེ་འདོན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཤེས་ཀྱི་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཙམ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན athādhyayanādinā kriyāviśeṣeṇa jñāyate nopadeśamātrāt pra.a.9kha/11; ཇི་ལྟར་ན་དེ་ལ་དེ་ལྟར་དམིགས་ཀྱི། ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་ཤེ་ན kathaṃ jñāyate evaṃ tadālambyate, na punarastīti abhi.sphu.118ka/813; prajñāyate — སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་མི་འཆད་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་གནས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་རབ་ཏུ་འཐོབ་པར་ཤེས་སོ༎ buddhavaṃśasyānupacchedādāyatanaviśeṣapratilambhāḥ prajñāyante la.a.133kha/79; vijñāyate — དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྐབས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པར་འཇིག་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དོན་གྱི་ཡུལ་འདི་ལ་འཇུག་པར་ཤེས་ཏེ tathāpi prakaraṇānniranvayavināśātmake'rthaviśeṣe (viṣaye bho.pā.)'sya vṛttirvijñāyate ta.pa.163kha/781; pratīyate — གང་ཕྱིར་རྡུལ་ཕྲན་དུ་མ་ཡི། /འདུས་བདག་ཅན་དེ་དེ་ལྟར་ཤེས༎ anekāṇusamūhātmā sa tathā hi pratīyate
- language:
- Sanskrit
-
ta.sa.13kha/155; pratipadyate — བདག་ཉིད་རྟོགས་པ་དེ་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ na tu svayamātmānamṛcchati pratipadyate ta.pa.117kha/686; vibhāvyate — འདི་དག་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་ཏེ། /བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་ཤེས་སོ༎ anutpannamidaṃ sarvaṃ na ca bālairvibhāvyate
- language:
- Sanskrit
-
la.a.187kha/158; manyate — དེའི་དུས་ལ་བབ་པར་ཤེས་ན asyedānīṃ kālaṃ manyase ma.vyu.6323 (90ka); veda — དུས་ཐ་དད་པས་ཇི་ལྟར་འཛིན། /ཞེ་ན… གཟུང་བར་ཤེས༎ bhinnakālaṃ kathaṃ grāhyamiti ced grāhyatāṃ viduḥ
- language:
- Sanskrit
-
pra.vā.128ka/2.247 2. jñāsyati — བདག་གིས་ཤེས་སོ༎ jñāsyāmi abhi.sphu.119kha/816; བ་རྣམས་ཀྱང་གཞོན་ལ་བེའུ་རྣམས་ཀྱང་ཚར་ཏེ་རང་རང་གི་གནག་ར་ཤེས་པས་རང་རང་གི་གནས་སུ་འགྲོ་བར་འགྱུར gāvastaruṇavatsā jñāsyanti svakasvakāni gokulāni
- language:
- Sanskrit
-
gamiṣyanti svakasvakāni niveśanāni vi.va.148ka/1.36 3. avagacchet — རྒྱལ་པོའི་བུ་མོ་ལ་ཆགས་བདག། /སྤུ་ལོང་རྒྱས་པ་སྲུང་བ་པོས། /རིག་པར་གྱུར་ལ་ཀྱེ་མ་ཚལ། /བསིལ་བའི་རླུང་ལྡན་ཡིན་པར་ཤེས༎ rājakanyānuraktaṃ māṃ romodbhedena rakṣakāḥ
- language:
- Sanskrit
-
avagaccheyurājñātamaho śītānilaṃ vanam
- language:
- Sanskrit
-
kā.ā.331ka/2.263; vijñāyeta — ཕྱི་མ་འབྲེལ་བར་མ་བྱས་པར། /དོན་དང་ལྡན་པར་ཇི་ལྟར་ཤེས༎ uttaro'kṛtasambandho vijñāyetārthavān katham
- language:
- Sanskrit
-
ta.sa.82ka/756; vijānīta — སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་འོད་ཟེར་དེ་ཤེས་པ། /དེ་དག་མཐོང་ལེགས་དོན་མེད་མ་ཡིན་ཏེ༎ yāvata sattva vijānīta raśmi
- language:
- Sanskrit
-
teṣu sudarśana bhoti amogham śi.sa.178kha/177;
- language:
- Sanskrit
-
avya. iti — འདི་དག་འདི་ཡིས་བྱས་ཤེས་རྨོངས་པའི་བློ་ཅན་འབྲས་མེད་དེ་དག་སེམས༎ etenaitat kṛtamiti mudhā manyeta mugdhabuddhiḥ a.ka.75ka/62.16; ཡོངས་གཅོད་དེ་ནི་གང་གིས་ཤེས། /བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པའི་གཞི་མ་ཡིན༎ paricchedaḥ sa kasyeti na ca paryanuyogabhāk
- language:
- Sanskrit
-
ta.sa.73kha/685;
- language:
- Sanskrit
-
དེ་ནས་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་དེ་རྟབ་རྟབ་པོར་གྱུར་ཏེ། ཨེ་མའོ་མཚར་བྱས་མཚར་བྱས་ཤེས་སྨྲས་ཏེ། རྒྱ་མཚོ་ལ་ལྟས་ནས་སྨྲས་པ atha sa mahātmā sasambhramaḥ kaṣṭaṃ kaṣṭamityuktvā samudramālokayannuvāca jā.mā.84ka/96;
- language:
- Sanskrit
-
= ཤེས་པ།
- language:
- Sanskrit
- Classes of Verbs:
shes/ has 11 other terms directly related to it, which are presented here.