- shes bya/
- ID:
- T202236
- ཤེས་བྱ (Tibetan, Tibetan script, Original)
- > shes bya/ (Tibetan, Latin script, Transliteration-THL Extended Wylie Transliteration)
- > sheja (Tibetan, Latin script, Transcription-THL Simplified Tibetan Transcription)
Object of knowledge, knowable. Something that is suitable to serve as the object of a mind (blo'i yul du bya rung ba).
- language:
- English
- Author:
- Chris Hatchell
Other Dictionaries
1. Jeffrey Hopkins Dictionary
Hopkins' Translations: object of knowledge; knowable; should be known
Others' Translations: {C}cognized; cognizable; knowable; it is said; is spoken of; is called; one speaks of; is expounded
Sanskrit: {LCh,TN,MSA,MV}jñeya; {C}ucyate
མཚན་ཉིད། བློའི་ཡུལ་དུ་བྱ་རུང་བ་
Definition: that which is suitable to be taken as an object of an awareness
Synonyms: ཤེས་བྱ་བ། གཞི་གྲུབ། ཡོད་པ། ཆོས། གཞལ་བྱ། ཡུལ། རྣམ་མཁྱེན་གྱི་གཞལ་བྱ། ལྐོག་གྱུར།
Comment: Illustrations are (1) pot (bum pa); (2) uncompounded space ('dus ma byas kyi nam mkha'); (3) the two, pillar and pot (ka bum gnyis); (4) the two, permanent phenomenon and [functioning] thing (rtag dngos gnyis).
- language:
- English
3. Rangjung Yeshe Dictionary
-
fields of knowledge; object of knowledge
- language:
- English
-
object of cognition, knowable [thd]
- language:
- English
-
objects known'; topics of knowledge; knowable/ object of knowledge; knowable object; knowable objects; any knowable entity or phenomena litt. that which generates knowledge, the phenomena which serves as a basis of knowledge, the subjects, what has to be known. is called, knowable things, object of cognition. Syn ཆོས་ object of knowledge, the knowable, what is to be known, branches of knowledge, norm, intellectual, [Sunyanata], ex. སྟོང་ཉིད་ཤེས་བྱའི་གཤིས་ལ་ཤོར་བ་ going astray by regarding the nature of the knowable as empty. knowledge, object of knowledge, what is knowable, etc
- language:
- English
4. Ives Waldo Dictionary
knowable [entity/ phenomenon/ thing] *, knowledge, learning, understanding, ཤེས་བྱ་ Magazine
- language:
- English
5. Jim Valby Dictionary
knowable, knowledge, object of knowledge, what may be known, what ought to be known, norm, intellectual, object of knowledge, objects of knowledge, knowable entities, phenomena, knowables
- language:
- English
6. Richard Barron Dictionary
knowable/ object of knowledge; the/ what is known; isc. the experience of . . .
- language:
- English
7. bod rgya tshig mdzod chen mo
[2862] བློའི་ཡུལ་དུ་བྱ་རུང་བ་སྟེ། ཀ་བ་དང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་གང་དང་གང་ཡིན་ཀྱང། སེམས་ཅན་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་གྱི་བློ་སྤྱིའི་ཡུལ་དུ་བྱ་རུང་བའོ། ... ཤེས་བྱ་བྱེ་ཐང་ཆུ་དང་འདྲ། གཏིང་དུ་བརྐོས་ན་དྭངས་ཤིང་གསལ། ...
- language:
- English
8. dag yig gsar bsgrigs
- is related to
- shes/
-
( ༡ ) བསླབ་བྱའི་ཡོན་ཏན་དང་རིག་པའི་གནས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱི་མིང་སྟེ། རང་བློ་ཤེས་བྱའི་གནས་ལ་མ་སྦྱངས་ན། མཁས་པའི་གོ་འཕང་ནམ་མཁའི་མཐའ་ལྟར་རིང་ལྟ་བུ།
- language:
- Tibetan
-
( ༢ ) ཆོས་མངོན་པར་བཤད་པའི་ཤེས་བྱ་སྟེ། བྱ་དངོས་ཐམས་ཅད་ཤེས་ཐུབ་པ་ཡིན་པས་ཤེས་བྱ་ཟེར།
- language:
- Tibetan
9. dung dkar bod rig pa'i tshig mdzod chen mo
བློའི་ཡུལ་དུ་བྱ་རུང་བ་ཤེས་བྱའི་མཚན་ཉིད། དེ་ཡང་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ཕྱིན་ཚང་མ་བློའི་ཡུལ་དུ་བྱ་རུང་བའམ་བློས་རྟོགས་རྒྱུ་ཡོད་པའི་ཆ་ནས་ཤེས་བྱ་ཞེས་བརྗོད།
- language:
- Tibetan
10. Thupten Phuntsok Dictionary
བློའི་ཡུལ་དུ་བྱ་རུང་བ་སྟེ། ཀ་བ་དང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་གང་དང་གང་ཡིན་ཀྱང་། སེམས་ཅན་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་གྱི་བློ་སྤྱིའི་ཡུལ་དུ་བྱ་རུང་བའོ། །ཤེས་བྱ་བྱེ་ཐང་ཆུ་དང་འདྲ། གཏིང་དུ་བརྐོས་ན་དྭངས་ཤིང་གསལ།
- language:
- Tibetan
11. smon lam tshig mdzod chen mo
1བསླབ་བྱའི་ཡོན་ཏན་དང་རིག་པའི་གནས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱི་མིང་སྟེ། རང་བློ་ཤེས་བྱའི་གནས་ལ་མ་སྦྱངས་ན། མཁས་པའི་གོ་འཕང་ནམ་མཁའི་མཐའ་ལྟར་རིང་ལྟ་བུ། 2ཆོས་མངོན་པར་བཤད་པའི་ཤེས་བྱ་སྟེ། བྱ་དངོས་ཐམས་ཅད་ཤེས་ཐུབ་པ་ཡིན་པས་ཤེས་བྱ་ཟེར། མྱོང་ཚོར་ཡོད་པ་སྟེ། ལུས་སྦྲིད་ནས་ཟུག་གཟེར་མི་ཤེས། ལྕེ་སྦྲིད་ནས་བྲོ་བ་ཤེས་དཀའ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ།
- language:
- Tibetan
12. Yogācāra Glossary
- Sanskrit:
- jñeya
13. Negi Tibetan-Sanskrit Dictionary
-
kri. 1. pratyāyayiṣyāmi — འདི་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཤེས་པར་བྱའོ༎ ayaṃ tathābhūtaṃ pratyāyayiṣyāmi pra.vṛ.282ka/24 2. gamyatām — དེའི་ཕྱིར། /བ་ལང་སོགས་བཞིན་དངོས་པོ་ཉིད། /གཞལ་བྱའི་ཕྱིར་ཡང་ཤེས་པར་བྱ༎ tasmād gavādivad vastu prameyatvācca gamyatām
- language:
- Sanskrit
-
ta.sa.60kha/577; upagamyatām — ལྟ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ལྟ་བ་པོའང་། /རྣམ་པར་བཤད་པར་ཤེས་པར་བྱ༎ vyākhyāto darśanenaiva draṣṭā cāpyupagamyatām
- language:
- Sanskrit
-
pra.pa.39kha/44; jānīyāt —
- language:
- Sanskrit
-
འདི་ཤེས་པར་བྱའོ༎ idaṃ jānīyām abhi.bhā.59ka/1102
- language:
- Sanskrit
-
3. jñāyate — གཞན་གྱིས་བརྗོད་མིན་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས། /བླ་མའི་དུས་ཐབས་བསྟེན་པ་ཡིས། /བདག་གིས་བསོད་ནམས་ལས་ཤེས་བྱ༎ nānyena kathyate sahajaṃ…ātmanā jñāyate puṇyād guruparvopasevayā he.ta.10ka/28; vijñāyate — གང་གིས་སྤུན་དང་སྲིང་མོར་ཡང་། /ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱ༎ yena vijñāyate bhrātā bhaginī ca na saṃśayaḥ
- language:
- Sanskrit
-
he.ta.7kha/20; avagamyate — བྱེ་བྲག་དག་ལས་བྱེ་བྲག་ཅན། /དེ་ལ་སྤྱི་རུ་ཤེས་བྱ viśeṣāddhi viśiṣṭaṃ tat sāmānyamavagamyate
- language:
- Sanskrit
-
ta.sa.47ka/467; pratīyate —
- language:
- Sanskrit
-
སྤྱི་ཡི་བདག་ནི་ཐམས་ཅད་དུ། /འགལ་མེད་པར་ནི་ཤེས་པར་བྱ༎ aviruddhastu sarvāsu sāmānyātmā pratīyate
- language:
- Sanskrit
-
ta.sa.11kha/136; pratipadyate — སྒྲོ་བཏགས་དང་བྲལ་དོན་ཉིད་དུ། /མངོན་སུམ་ཉིད་ནི་ཤེས་པར་བྱ༎ anāropitamarthaṃ ca pratyakṣaṃ pratipadyate
- language:
- Sanskrit
-
ta.sa.46kha/462; vedyate — མངོན་སུམ་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བར། /ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་ཤེས་བྱ་སྟེ༎ pratyakṣaṃ kalpanāpoḍhaṃ vedyate'tiparisphuṭam
- language:
- Sanskrit
-
ta.sa.46ka/458; anubhūyate — དེས་ནི་བྱེད་པའི་འབྱེད་ཚིག་ཉིད། /འབྲས་བུ་དང་བཅས་ཤེས་པར་བྱ༎ taistu karaṇavibhaktyā sāphalyamanubhūyate
- language:
- Sanskrit
-
ta.sa.45ka/453 4. ucyate — ཡེ་ཤེས་རྩོལ་བ་མི་མངའ་བར། /འཇུག་པའི་རྟེན་ལ་རིགས་ཤེས་བྱ༎ jñānasyāyatnavṛtteśca pratiṣṭhā gotramucyate
- language:
- Sanskrit
-
abhi.a.5kha/1.39;
- language:
- Sanskrit
-
kṛ. 1. jñeyaḥ, o yā—སྨན་གྱི་རྒྱལ་པོ་འདྲ་བ་སྟེ། /གཞན་ནི་མཛའ་ཆེན་འདྲར་ཤེས་བྱ༎ bhaiṣajyarājasadṛśo mahāsuhṛtsannibho'paro jñeyaḥ
- language:
- Sanskrit
-
sū.a.140kha/17; ཤེས་བྱ་ལས་སྔར་ཤེས་ཡོད་ན། དེ་ནི་ཅི་ལ་དམིགས་ནས་སྐྱེ jñeyātpūrvaṃ yadi jñānaṃ kimālambyāsya sambhavaḥ
- language:
- Sanskrit
-
bo.a.35ka/9.105; འཇུག་པའི་སྒྲུབ་པ་ཐེག་ཆེན་ལ། /འཛེག་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ༎ prasthānapratipajjñeyā mahāyānādhirohiṇī
- language:
- Sanskrit
-
abhi.a.3kha/1.46; vijñeyaḥ — འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་ནི། /རྟག་པ་ལ་སོགས་དོན་ཤེས་བྱ༎ nityatādyartho vijñeyo'saṃskṛte pade ra.vi.103kha/54; མིག་གིས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་གཟུགས་སྡུག་པ་དང cakṣurvijñeyāni rūpāṇi iṣṭāni a.śa.103kha/93; parijñeyaḥ — དེ་དག་ཀྱང་ནམ་མཁའ་ལྟར…ཤེས་པར་བྱའོ༎ te'pi ākāśavad…parijñeyāḥ pra.pa.45kha/54; abhijñeyaḥ — ཤེས་པར་བྱ་བ་ཤེས་པ་དང་། /བསྒོམ་པར་བྱ་བ་བསྒོམས་པ་དང་། /སྤང་བར་བྱ་བ་སྤངས་པ་ཡིས། /དེས་ན་སངས་རྒྱས་ཞེས་བརྗོད་དོ༎ abhijñātamabhijñeyaṃ bhāvanīyaṃ ca bhāvitam
- language:
- Sanskrit
-
prahātavyaṃ prahīṇaṃ ca tena buddho nirucyate
- language:
- Sanskrit
-
ta.pa.326ka/1121; jñātavyaḥ — རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེས་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ tena kulaputreṇa vā kuladuhitrā vā evaṃ jñātavyam a.sā.293ka/165; ཤེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མས་ཤེས་པར་བྱ་བ་སྟེ jñeyaṃ pramāṇena jñātavyam ta.pa.134ka/719; vijñātavyaḥ — བྱང་ཆུབ་སེམས་དེ་མདོར་བསྡུས་ན། /རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ཤེས་བྱ་སྟེ། /བྱང་ཆུབ་སྨོན་པའི་སེམས་དང་ནི། /བྱང་ཆུབ་འཇུག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ༎ bodhicittaṃ dvividhaṃ vijñātavyaṃ samāsataḥ
- language:
- Sanskrit
-
bodhipraṇidhicittaṃ ca bodhiprasthānameva ca
- language:
- Sanskrit
-
bo.a.2kha/1.15; ājñātavyaḥ — གང་ཤེས་པར་བྱེད་པ་དང་གང་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་ཏེ yaśca ājānīyāt, yacca ājñātavyam
- language:
- Sanskrit
-
sarvatra te dharmā ākāśasamāḥ a.sā.292kha/165; veditavyaḥ — རྣམ་གྲོལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དག་ནི། /རྣམ་གཉིས་རྣམ་གཅིག་ཤེས་བྱ་སྟེ༎ vimuktidharmakāyau ca veditavyau dvirekadhā
- language:
- Sanskrit
-
ra.vi.117ka/83; gantavyaḥ — རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེས་ཤེས་པར་བྱའོ༎ tena kulaputreṇa vā kuladuhitrā vā tatra gantavyā a.sā.80kha/45; pratyeyaḥ — གལ་ཏེ… འདི་ནི་ཚིག་ཙམ་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ༎ vacanamātrād yadi parametat pratyeyam pra.a.28kha/34; unneyaḥ — དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་གཞན་གྱི་ཡང་། /འདྲེས་པའི་རིམ་པ་ཤེས་པར་བྱ༎ evamevetarāsāmapyunneyaḥ saṅkarakramaḥ
- language:
- Sanskrit
-
kā.ā.339ka/3.124; gamyaḥ — གང་ཅིའང་རུང་སྨྲ་བར་བྱ་བའི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་རྟོགས་པས་ཤེས་པར་བྱ་བ asti tatkiṃcidabhidheyavastu svabhāvakamāryajñānagatigamyam la.a.106kha/52; jñāpyaḥ — ཤེས་བྱ་ཤེས་བྱེད་ཐ་དད་ཕྱིར༎ jñāpyajñāpakayorbhedād pra.vā.147kha/4.180; jñāpayitavyaḥ — གལ་ཏེ་ཚད་མས་ནི་དོན་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། དོན་བྱེད་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ༎ nanu pramāṇenārtho jñāpayitavyo na tvarthakriyā kartavyā pra.a.23ka/26 2. jñāyamānaḥ — མཐུན་དང་མི་མཐུན་ངོ་བོ་ཡིས། /འདི་དག་ཤེས་བྱ་ཡིན་འདོད་ལ། /སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་ཏུ་གནས་པར། /བདག་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རབ་ཏུ་བརྟགས༎ vaiṣamyasamabhāvena jñāyamānā ime kila
- language:
- Sanskrit
-
prakalpayanti sāmānyaviśeṣasthitimātmani
- language:
- Sanskrit
-
ta.sa.47ka/467; samprajñāyamānaḥ — ཐ་དད་པ་དེ་དག་ཉིད་འདྲ་བ་དང་མི་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བ eta eva hi bhedāḥ samaviṣamatayā samprajñāyamānāḥ ta.pa.11ka/467;
- language:
- Sanskrit
-
saṃ. jñāpanam — སྟོན་པའི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱག་འཚལ་བ་རྩོམ་མོ༎ śāsturmāhātmyajñāpanārthaṃ guṇākhyānapūrvakaṃ tasmai namaskāramārabhate abhi.bhā.26kha/3; vijñāpanam — དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་དེའི་མིང་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ hiśabdastannāmakaraṇavijñāpanārthaḥ abhi.bhā.31kha/39; pratyāyanam — འཇིག་རྟེན་གྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨྲ་བ་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་བརྡ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་སྨྲ་བས lokapratyāyanāya bruvāṇo lokasaṅketamevānusṛtya brūte ta.pa.211ka/892; བདག་ཉིད་ལ་ཡོད་པའི་ཐ་དད་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ ātmagatabhedapratyāyane ta.pa.154ka/761;
- language:
- Sanskrit
-
avya. iti — ཡུལ་དབྱེས་ཐ་དད་ཉིད། /ཤེས་བྱ་དེ་ནི་གནོད་མེད་ཡིན༎ deśabhedena bhinnatvamityetat tadabādhitam
- language:
- Sanskrit
-
ta.sa.93kha/851; dra.— གལ་ཏེ་མི་ཤེས་པས་ཡེ་ཤེས་ཤེས་བྱ་ན་ནི་དེའི་ཕྱིར་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ༎ sacedajñānena jñānamityucyeta, tataḥ sarve bālapṛthagjanā jñānino bhaveyuḥ su.pa.24ka/4; nāma — ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱུད་འདི་ཉིད་ན་གྲོང་ཁྱེར་རི་དྭགས་གནས་ཤེས་བྱ་བ་ཡོད་དེ idamihaiva dakṣiṇāpathe rorukaṃ nāma nagaram ga.vyū.277kha/357; དེར་ཁྱིམ་བདག་ནན་ཁུགས་ཤེས་བྱ་བ tatra veṣṭhilo nāma gṛhapatiḥ ga.vyū.65kha/156.
- language:
- Sanskrit
- Grammars:
- Language:
shes bya/ has 1 other term directly related to it, which is presented here.