- shes bzhin/
- ID:
- T202351
- ཤེས་བཞིན (Tibetan, Tibetan script, Original)
- > shes bzhin/ (Tibetan, Latin script, Transliteration-THL Extended Wylie Transliteration)
- > shezhin (Tibetan, Latin script, Transcription-THL Simplified Tibetan Transcription)
David Higgins Lexicon of Tibetan Buddhist Topics and Terminology
- is contrasted with
- shes bzhin chen po/
Passages
Passage
48 rtag tu dran dang shes bzhin bag yod kyis
mig dge spang zhing dge chos rgya mtsho bsgrub
Note
In this passage, Klong chen pa discusses inspection (dran pa), sustained alertness (shes bzhin) and conscientiousness (bag yod) as the three "most important disciplines for protecting one's mind from the throng of emotions," thereby preventing one from failing in the bodhicitta. The theme of being vigilant throughout one's daily activities is discussed on 601 f. Klong chen pa goes on [613] to write on transforming all one's ordinary thoughts into the spiritual quest.
by David Higgins
Passage
shes bzhin dang shes bzhin chen po'i bye brag du 'gyur te/ de la shes bzhin ni dran pa dang shes rab kyi bye brag gang gis/ lus dang ngag dang yid kyi las rnams la shes bzhin 'jug pa ste/ gang de yod na sems nang du yang dag 'jog la mnyam par 'jog pa'i tshe na'ang/ 'di ltar bying na'ang bying ngo zhes bya bar rab du shes/ rgod na'ang rgod do zhes bya bar rab du shes bying ba'i gnyen po sems pas 'phang bstod pa yin par yang rab tu shes/ rgod pa'i gnyen po btang snyoms kyis mgo gnon pa yin par yang rab tu shes/ bying rgod gnyis kyi zug rngu dang bral [257] te blo mnyam par gnas na yang de bzhin du rab du shes te/ lhag par gnyen po bsten pa'i rtsol ba bskyed pa'i gnas ma yin par yang rab du shes pa'i blo bya ra ba dang 'dra ba ste/ dper na snod chus gang ba phyir ma bo bar srung ba lta bu'o/...
[258.3] de la shes bzhin chen po zhe la/ dper na khor yug chen po'i snod kyis bzung ba'i rgya mtsho chen po ni/ chu bo chen po mtha' yas pa 'bab kyang ltung pa'i dogs pa med do/ dus kyi rlung gis bskyod dam nam mkha' lding gi 'dab mas gtor yang khor yug chen po las phyir 'da' ba'i 'dogs pa med pa bzhin du/ chos thams cad sgyu ma dang 'go mnyam par rtogs pa na/ re dogs kyi blo dang bral bas bsrung ba dang mi bsrung ba gnyis med par rtogs pa'i blo dang ldan pa ste/ dper na sgyu ma'i glang po che snang zhing mthong na/ de sgyu mar shes pas/ shor bas yul phung ba'i dogs pa'i blo yang mi skye/ gzugs kyis zin cing dul bas [259] yul spung ba'i re ba'i blo'ang mi skye ste/ de'i dbang gis lcags kyu dang lcags thag gi gzungs kyang mi sten pa bzhin no/ shes bzhin rnam pa gnyis la rten nas/ btang snyoms dang btang snyoms chen po la gnyis su 'gyur te/ (see btang snyoms)
Note
In the context of discussing the "ways of settling into byang chub sems" (gzhag thabs), Rong zom pa gives a detailed description of shes bzhin and shes bzhin chen po (sustained alertness and super sustained alertness), highlighting the distinction between them. While sustained alertness involves the intellectual effort of keeping thought and emotions in check (like ensuring that a cup that has been filled does not overflow or using chains and iron hooks to contain an elephant), super sustained alertness which arises from the deeply felt understanding that the whole of reality is magic like in character involves no such fears or defence mechanisms.
by David Higgins
Other Dictionaries
1. Jeffrey Hopkins Dictionary
Hopkins' Translations: introspection
Others' Translations: {C}full awareness; self-possession
Sanskrit: {LCh,MV,MSA}saṃprajanya; {C}samprajanyam; {C}samprajñatā
- language:
- English
2. Rangjung Yeshe Dictionary
-
inspection
- language:
- English
-
Sheshin, in Domey
- language:
- English
-
1) alertness, watchfulness; self-possession, attentiveness, introspective alertness, vigilance. སེམས་འཇོག་པ་ mental placement. conscience, conscious, cognitive alertness, introspection, awareness; conscientiousness, attentiveness, introspective alertness. self-possession, vigilance, self-possession, 2) knowingly, conscientious, on purpose, willfully
- language:
- English
3. Ives Waldo Dictionary
1) shes shes pa, knowingly, deliberately; 2) again and again examine body and mind, introspection; 3) conscientiousness; 4) attentiveness, [cognitive] alertness
- language:
- English
4. Jim Valby Dictionary
attentiveness, 1 of 6 stobs, continuously paying attention, mindfulness of the realization, consciously, introspection, state of knowing, vigilance, mental faculty of guarding the meditative process, awareness, 2 types are shes bzhin tsam po ba & shes bzhin chen po
- language:
- English
6. bod rgya tshig mdzod chen mo
[2863] 1༽ ཤེས་ཤེས་པ། ... ཤེས་བཞིན་དུ་འདྲི་བ། ... ཤེས་བཞིན་རྒྱབ་འགལ། ... ཤེས་བཞིན་མིན་པ། ... 2༽ ལུས་སེམས་ལ་ཡང་ཡང་བརྟག་པ། ...
- language:
- English
7. dag yig gsar bsgrigs
- is related to
- shes pa/
ཤེས་པའི་དོན་རྣམས་ཡུན་རིང་བོར་མི་བརྗེད་པའི་ནུས་པ་ཞིག
- language:
- Tibetan
8. Thupten Phuntsok Dictionary
(1)ཤེས་ཤེས་པ། ཤེས་བཞིན་དུ་འདྲི་བ། ཤེས་བཞིན་རྒྱབ་འགལ། ཤེས་བཞིན་མིན་པ། (2)ལུས་སེམས་ལ་ཡང་ཡང་བརྟག་པ།
- language:
- Tibetan
9. smon lam tshig mdzod chen mo
1 ཤེས་ཤེས་པ། ཤེས་བཞིན་དུ་འདྲི་བ། ཤེས་བཞིན་རྒྱབ་འགལ། ཤེས་བཞིན་མིན་པ། 2 ལུས་སེམས་ལ་ཡང་ཡང་བརྟག་པ།
- language:
- Tibetan
10. Yogācāra Glossary
- Sanskrit:
-
- saṃprajanya
- saṃprajāna
11. Negi Tibetan-Sanskrit Dictionary
-
kṛ. samprajānan — གཅིག་ནི་ཤེས་བཞིན་དུ་འཇུག་གོ། /གཞན་ནི་གནས་པ་ཡང་གཞན་ནི། /འབྱུང་བའང samprajānan viśatyekastiṣṭhatyapyaparo'paraḥ
- language:
- Sanskrit
-
niṣkrāmatyapi abhi.ko.7kha/3.16;
- language:
- Sanskrit
-
saṃ. samprajñatā — བག་ལ་ཉལ་ཀུན་འཇོམས་པ་དང་། /དྲན་པ་དང་ནི་ཤེས་བཞིན་དང་། /གོས་ལ་སོགས་པ་གཙང་བ་དང་༎ sarvānuśayahānaṃ ca smṛtisamprajñatā śuci
- language:
- Sanskrit
-
cīvarādi abhi.a.8kha/4.42;
- language:
- Sanskrit
-
pā. samprajñānam, dhyānāṅgaviśeṣaḥ — བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ལ་ཡང་ཡན་ལག་ལྔ་སྟེ། བཏང་སྙོམས་དང་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་དང་བདེ་བ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ༎ tṛtīye tu dhyāne pañcāṅgāni — upekṣā, smṛtiḥ, samprajñānam, sukham, samādhiśca abhi.bhā.69ka/1140; ཤེས་བཞིན་ནི་དྲན་པ་མི་བརྗེད་པ་ཡིན་ནོ༎ smṛtyasampramoṣe samprajñānatā samprajñānam abhi.sphu.291kha/1141; samprajānam — ཤེས་བཞིན་དང་ནི་དྲན་དག་གཉིས། /ཡིད་དང་དབང་པོའི་སྡོམ་པ་ཡིན༎ samprajānasmṛtī dve tu manindriyasaṃvarau
- language:
- Sanskrit
-
abhi.ko.11kha/4.18; samprajanyam — ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ལ། /ཡང་དང་ཡང་དུ་བརྟག་བྱ་བ། /དེ་ཉིད་ཁོ་ན་མདོར་ན་ནི། /ཤེས་བཞིན་བསྲུང་བའི་མཚན་ཉིད་དོ༎ etadeva samāsena samprajanyasya lakṣaṇam
- language:
- Sanskrit
-
yatkāyacittāvasthāyāḥ pratyavekṣā muhurmuhuḥ
- language:
- Sanskrit
-
bo.a.14kha/5.108; sampradhīḥ — ཉོན་མོངས་ཅན་ལ་དགའ་བདེ་དང་། /རབ་དང་ཤེས་བཞིན་དྲན་པ་དང་། /བཏང་སྙོམས་དྲན་པ་དག་པ་མེད༎ kliṣṭeṣvasatprītisukhaṃ prasādaḥ sampradhīḥ smṛtiḥ
- language:
- Sanskrit
-
upekṣāsmṛtiśuddhiśca abhi.ko.24ka/8.10.
- language:
- Sanskrit
-
ཤེས་བཞིན་དུ jānan — ཤེས་བཞིན་དུ་མི་བླང་ངོ་༎ na gṛhṇīta jānan vi.sū.36kha/46; samprajānan — གཅིག་ནི་ཤེས་བཞིན་དུ་འཇུག་གོ། /གཞན་ནི་གནས་པ samprajānan viśatyekaḥ tiṣṭhatyaparaḥ abhi.ko.7kha/3.16; ཤེས་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པ samprajānadvihārī śrā.bhū.6ka/12; saṃjñāya — དགེ་འདུན་འདུས་པ་ལ་ཤེས་བཞིན་དུ་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཆོས་སུ་དང་ཆོས་ཆོས་མ་ཡིན་པར་སྟོན་པ་ནི་ཉེས་པ་སྦོམ་པོའོ༎ saṃjñāya saṅghasannidhāvadharmasya dharmato dharmasya cādharmataḥ paridīpanaṃ sthūlātyayaḥ vi.sū.29ka/36.
- language:
- Sanskrit
- Contemplative Traditions:
- Stabilizing Meditations:
shes bzhin/ has 2 other terms directly related to it, which are presented here.