- shes pa/
- ID:
- T202101
- ཤེས་པ (Tibetan, Tibetan script, Original)
- > shes pa/ (Tibetan, Latin script, Transliteration-THL Extended Wylie Transliteration)
- > shepa (Tibetan, Latin script, Transcription-THL Simplified Tibetan Transcription)
David Higgins Lexicon of Tibetan Buddhist Topics and Terminology
- is a partial synonym of
- rnam shes/
Other Dictionaries
1. Jeffrey Hopkins Dictionary
Hopkins' Translations: consciousness; cognition; mind; knower; knowledge; to know; realize; understand; cognize
Others' Translations: {C}wisely knows; knows, in his wisdom; comprehends wisdom; wise cognition; is aware; becomes aware of; be aware of; known; discerned; follow; sagacity; known; cognized; is declared
Sanskrit: {C}jñatā; {MSA,MV}jñāna; {C}prajānāti; {C}prajñā; {C}parijānāti (=prajānāti); {C}prajānanatā; {C}vijñāta; {C}vijānāti; {C}anvagacchati; {C}medhā; {MSA}pratyavagama; {MV}pratipatti; {MSA}yang dag shes pa = saṃtīrita; {C}khyāyati; vijñāna
Definition: clear and knowing
Divisions: (1) sense cognition; (2) mental cognition
Synonyms: བློ། རིག་པ།
example: eye consciousness (mig shes)
- language:
- English
2. Rangjung Yeshe Dictionary
-
well-versed
- language:
- English
-
cognition, consciousness, awareness, mental episode [ggd]
- language:
- English
-
1) ཤེས་པ་, ཤེས་པ་, ཤེས་པ་ intr. v. to understand; know, realize, be aware; cognize. 2) def. གསལ་ཞིང་རིག་པ་ cognition, mind, consciousness, wakefulness, cognitive capacity, knowledge, perception, understanding, awareness, 3) Syn ཤེས་རབ་ awareness 4) to recognize as abb. of ངོ་ཤེས་པ་ 5) Syn རྣམ་ཤེས་ consciousness; thought, mind. 6) to consider, be aware/ conscious (of); distinguish 7) cognitive; (state of) awareness / consciousness; 8) to be able to can, be able to do; know how, verb + shes pa - to be able to, possible to do (verb). 9) Syn རྟོགས་པ་ realized, ex རང་སེམས་བླ་མ་རུ་ having realized that one's mind is the guru
- language:
- English
-
know how to
- language:
- English
-
cognition [thd]
- language:
- English
3. Ives Waldo Dictionary
1) (Tha mi dad pa understand[ing], realize, apprehend, cognition, cognize, cognitive capacity, recognize, distinguish, perceptions * know[ledge], learn[ing]
- language:
- English
4. Jim Valby Dictionary
noeticness, cognition, cognize, awareness, consciousness, mind, mode of knowing, noetic capacity, cognitive (situation, capacity), conscious process, perceptive functions, comprehend, grasp, master, be aware of, come to understand, can, be able to, know, learn, to sense, perceive, apprehend, wisdom, intelligence, science, learning, knowledge (2 kinds are dbang shes pa, yid shes pa), (10 kinds are chos, pha rol gyi sems, rjes su rtogs pa, kun rdzog, sdug bsngal, kun byung, 'gog pa, lam, zad pa, mi skye ba), to recognize, feelings, attention, wakefulness
- language:
- English
5. Richard Barron Dictionary
ordinary awareness; (state of) conscious awareness/ consciousness; knowing quality/ understanding/ knowledge; to be aware/ conscious (of); to know/ understand; isc. to discern
- language:
- English
6. bod rgya tshig mdzod chen mo
[2861] 1. ༼ཐ་མི་དད་པ༽ གོ་བའམ་རྟོགས་པ་དང། ཁོང་དུ་ཆུད་པ། ... ཆོག་ཤེས་པ། ... ལེགས་ཉེས་ཤེས་པ། ... མངོན་པར་ཤེས་པ། ... འགྲོ་སྡོད་མི་ཤེས་པ། ... གང་ཤེས་དེ་བཤད། ... ཀུན་ཤེས་གཅིག་རྡུཊ། ... མི་ཤེས་དགུ་ཤེས། ... མི་ཤེས་ཤེས་མདོག་བྱེད་པ། ... ཤེས་བཞིན་དུ་དྲི་བ། ... 2... .1༽ གསལ་ཞིང་རིག་པའམ་བློ། ... ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ། ... ཤེས་པ་གསལ་བ། ... དབང་ཤེས། ... དཔྱད་ཤེས། ... རྟོག་ཤེས། ... མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ། ... ཡིད་ཤེས། ... ཤེས་པ་རང་བཞིན་དུ་མི་གནས་པ། ... ཤེས་པ་ཁ་ནས་མ་ལབ་ན། བློ་གྲོས་ཁོག་པའི་ནང་དུ་རུལ། ... 2༽ གྲངས་ཅན་པའི་ལུས་ཀྱི་ཤེས་བྱ་ཉེར་ལྔའི་ཡ་གྱལ་ཞིག་...
- language:
- English
7. dag yig gsar bsgrigs
- is related to
- shes rgyud/, shes sgrib/, shes ldan/, shes rab/, shes bzhin/
-
༡ དབང་བོ་དང་ཀླད་པར་ཕྱིའི་ཡུལ་འཆར་བའི་ནུས་པའི་མིང་སྟེ། ཤེས་པ་འཐིབས། ཤེས་པ་གསལ་ལྟ་བུ།
- language:
- Tibetan
-
༢ ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ཀླད་པར་ཤར་བའི་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྤྱི་མིང་སྟེ། རང་ཡུལ་འཁྲུལ་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ། ཡུལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ། འཁྲུལ་བའི་ཤེས་པ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ།
- language:
- Tibetan
-
༣ ཚིག་བསྡུས་ན་ཤེས་ཞེས་འབྲི་ཆོག་སྟེ། འཁྲུལ་བའི་ཤེས་པ་ལ་འཁྲུལ་ཤེས་ཟེར་བ་ལྟ་བུ།
- language:
- Tibetan
8. dung dkar bod rig pa'i tshig mdzod chen mo
༡ གསལ་ཞིང་རིག་པ་དེའི་མཚན་ཉིད། ཤེས་པ་དང་། བློ་དང་། རིག་པ་རྣམས་དོན་གཅིག དེའི་དབྱེ་བར། རང་རིག་དང་གཞན་རིག་གཉིས་ཡོད་པ། ༢ ཡང་ཚད་མ་དང་ཚད་མིན་གཉིས་ཡོད། ༣ ཡང་དབྱེ་ན། མངོན་སུམ་ཚད་མ་དང་། རྗེས་དཔག་ཚད་མ། བཅད་ཤེས། ཡིད་དཔྱོད། སྣང་ལ་མ་ངེས། ལོག་ཤེས། ཐེ་ཚོམ་དང་བདུན། ལུང་མ་བསྟན་དང་། མི་དགེ་བཞི། སེམས་སེམས་བྱུང་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་བདུན་པོ་གང་རུང་གིས་ཁྱབ་བོ། །
- language:
- Tibetan
9. Thupten Phuntsok Dictionary
(1) 〔ཐ་མི་དད་པ〕གོ་བའམ་རྟོགས་པ་དང་། ཁོང་དུ་ཆུད་པ། ཆོག་ཤེས་པ། ལེགས་ཉེས་ཤེས་པ། མངོན་པར་ཤེས་པ། འགྲོ་སྡོད་མི་ཤེས་པ། གང་ཤེས་དེ་བཤད། ཀུན་ཤེས་གཅིག་རྡུགས། མི་ཤེས་དགུ་ཤེས། མི་ཤེས་ཤེས་མདོག་བྱེད་པ། ཤེས་བཞིན་དུ་དྲི་བ། (2)---1---དོན་དེ་རྟོགས་པའི་བྱ་ཚིག་ཞིག་ལ་གོ ---2---རང་གི་ངོ་བོ་གསལ་ཞིང་། བྱེད་ལས་ཡུལ་རིགས་པའམ་རྟོགས་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པའི་ཆོས་ཏེ་བློ་དང་རིག་པ་ཤེས་པ་གསུམ་དོན་གཅིག
- language:
- Tibetan
10. smon lam tshig mdzod chen mo
1. ཐ་མི་དད་པ གོ་བའམ་རྟོགས་པ་དང༌། ཁོང་དུ་ཆུད་པ། ཆོག་ཤེས་པ། ལེགས་ཉེས་ཤེས་པ། མངོན་པར་ཤེས་པ། འགྲོ་སྡོད་མི་ཤེས་པ། གང་ཤེས་དེ་བཤད། ཀུན་ཤེས་གཅིག་རྡུགས། མི་ཤེས་དགུ་ཤེས། མི་ཤེས་ཤེས་མདོག་བྱེད་པ། ཤེས་བཞིན་དུ་དྲི་བ། 2 1 གསལ་ཞིང་རིག་པའམ་བློ། ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ། ཤེས་པ་གསལ་བ། དབང་ཤེས། དཔྱད་ཤེས། རྟོག་ཤེས། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ། ཡིད་ཤེས། ཤེས་པ་རང་བཞིན་དུ་མི་གནས་པ། ཤེས་པ་ཁ་ནས་མ་ལབ་ན། བློ་གྲོས་ཁོག་པའི་ནང་དུ་རུལ། 2 གྲངས་ཅན་པའི་ལུས་ཀྱི་ཤེས་བྱ་ཉེར་ལྔའི་ཡ་གྱལ་ཞིག
- language:
- Tibetan
11. Yogācāra Glossary
- Sanskrit:
-
- jñatā
- jña
- jñānatā
- jñāna
- parijñāna
- pravṛtta
- saṃjānanā
- saṃ√jñā:saṃjānīte
- saṃprajanya
- abhijñāta
- upalakṣaṇa
- /jñā:jñātum
- /jñā:jānāti
12. Negi Tibetan-Sanskrit Dictionary
-
saṃ. 1. (āda. མཁྱེན་པ) jñānam
- language:
- Sanskrit
-
i. avabodhaḥ — རིག་པ་དང་དམིགས་པ་དང་དོན (རྟོགས་པ་དང )རྣམ་པར་རིག་པ་ཞེས་ཤེས་པ་ཉིད་རྣམ་གྲངས་དེ་དག་གིས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ༎ vittirupalabdhirarthapratītirvijñaptiriti jñānamevaitaiḥ paryāyairabhidhīyate ta.pa.118ka/686; དམིགས་པ་ནི་ཤེས་པའོ༎ upalabdhirjñānam nyā.ṭī.49kha/101; ངོ་བོ་རྟོགས་པ་ཙམ་གྱིས་ནི། /ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཚད་མར་འགྱུར༎ svarūpabodhamātreṇa sarvaṃ jñānaṃ bhavet pramā
- language:
- Sanskrit
-
pra.a.3ka/4; དེ་ཉིད་ཤེས་པ tattvajñānam ta.sa.14ka/159; ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ samyagjñānam nyā.bi.231ka/35; ལོག་པའི་ཤེས་པ mithyājñānam ta.pa.36ka/520; ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ཤེས་པ paracittajñānam abhi.bhā.43kha/1037; vijñānam — བྱིས་དང་ལྐུགས་སོགས་བློ་འདྲ་བ། /ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱིས་པའི་ཤེས་པ་དང་འདྲ་ཞིང་ལྐུགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་དང་འདྲའོ༎ bālamūkādivijñānasadṛśamiti bālavijñānasadṛśam, mūkādivijñānasadṛśam ta.pa.12kha/470; parijñānam — ལྟ་བར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རིག་སྔགས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་མཁའ་འགྲོ་མ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་དང་། བྱུང་བ་དང་འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་དངོས་པོ་ཤེས་པར་དམིགས་པ་ཁོ་ནའོ༎ īkṣaṇikādividyābalena ḍākinyādīnāṃ paracittajñānaṃ bhūtabhavadbhaviṣyadvastuparijñānaṃ copalabhyata eva ta.pa.307kha/1075; prajñānam — བ་ལང་དང (རྟ་དང་མ་ཧེ་དང )ཕག་དང་གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་ལ་བ་ལང་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་དང་བརྗོད་པའི་ཁྱད་པར་རྣམས gavāśvamahiṣavarāhamātaṅgādiṣu gavādyabhidhānaprajñānaviśeṣāḥ ta.pa.291kha/294; pratyayaḥ — ལྐོག་ཤལ་སོགས་མཐོང་མེད་པར་ནི། /བ་གླང་ཤེས་པ་མཐོང་བ་མེད༎ na hi gopratyayo dṛṣṭaḥ sāsnādīnāmadarśane
- language:
- Sanskrit
-
pra.vā.127ka/2.225; དབང་པོའི་བྱ་བ་ཡོད་པ་ལ། /ཡོད་སོགས་ཤེས་པ་འབྱུང་ཕྱིར་རོ༎ akṣavyāpārasadbhāve sadādipratyayodayāt
- language:
- Sanskrit
-
ta.sa.27kha/294; སད་པའི་ཤེས་པ་རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པའི་གནོད་བྱེད་ཡིན་པ jāgratpratyayaḥ svapnapratyayasya bādhakaḥ pra.a.5kha/7; bodhaḥ — དེ་ཕྱིར་འདི་ནི་ཤེས་པ་ཡི། /རང་བཞིན་ཡིན་པས་བདག་ཤེས་རུང་༎ tadasya bodharūpatvād yuktaṃ tāvat svavedanam
- language:
- Sanskrit
-
ta.sa.73ka/682; ཤེས་པ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་བཞིན་ནོ༎ bodhavaditi nīlādigrāhakākāravat ta.pa.108kha/668; avabodhaḥ — སྐྱེ་བས་ཐོབ་པ་དང་འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་ཤེས་པ་ནི་རིགས་པས་བསྐྱེད་པ་འང་མ་ཡིན། མི་རིགས་པས་བསྐྱེད་པའང་མ་ཡིན་ནོ༎ upapattipratilambhiko laukikavyavahārāvabodhaśca na yogavihito nāyogavihitaḥ tri.bhā.155kha/54; pratipattiḥ — འོན་ཏེ་བག་ཆགས་ཙམ་དངོས་ཕྱིར། /དེ་ནི་ཡུལ་མེད་ཡིན་ན་ཡང་། /ཕྱི་དོན་རྣམས་ལ་ཤེས་པ་ཡང་། /ཇི་ལྟར་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན༎ atha nirviṣayā etā vāsanāmātrabhāvataḥ
- language:
- Sanskrit
-
pratipattiḥ pravṛttirvā bāhyārtheṣu kathaṃ bhavet
- language:
- Sanskrit
-
ta.sa.34ka/356; saṃvittiḥ — རྣམ་ཤེས་བེམས་པོའི་རང་བཞིན་ལས། /བཟློག་པར་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་སྟེ། /བེམས་མིན་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ། /དེ་འདིའི་བདག་ཉིད་ཤེས་པ་ཡིན༎ vijñānaṃ jaḍarūpebhyo vyāvṛttamupajāyate
- language:
- Sanskrit
-
iyamevātmasaṃvittirasya yā'jaḍarūpatā
- language:
- Sanskrit
-
ta.sa.73ka/682; pratītiḥ — དོན་རྟོགས་པ་སྟེ་དོན་ཤེས་པས arthapratyayāt arthapratīteḥ ta.pa.160ka/773; རྟོག་པ་མངོན་པར་བརྗོད་ཅན་གྱི། /ཤེས་པ abhilāpinī pratītiḥ kalpanā ta.pa.2ka/449; gatiḥ — དེ་དག་གི་ཤེས་པ་སྟེ། རྟོགས་པ། དེའི་ཡན་ལག་སྟེ་རྒྱུར་ལག་བརྡ་ལ་སོགས་པ་འདི་འགྱུར་རོ༎ teṣāṃ gatiḥ pratītiḥ, tasyā aṅgaṃ kāraṇam, hastakampādirbhavati ta.pa.194kha/853; ཤེས་པ་ནི་དམིགས་པའོ༎ འདི་ནི་རིམ་པ་དང་ལྡན་པ་ཡང་ཡིན་ལ། ཤེས་པ་ཡང་ཡིན་པས་རིམ་ལྡན་ཤེས་པའོ༎ gatiḥ upalabdhiḥ
- language:
- Sanskrit
-
kramavatī cāsau gatiśceti kramavadgatiḥ ta.pa.248kha/212; pratyavagatiḥ — དེའི་སྐབས་ཀྱི་ཤེས་པ་ནི་འགྱེད་པ་གཉིས་དང་འབྲེལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ༎ vivaditṛgatatvāt tadgatāyāḥ pratyavagateḥ vi.sū.90kha /108; buddhiḥ — དེ་ལ་བར་ཆོད་པར་སྐྱེ་བའི་དངོས་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བར་ཆད་དང་བཅས་པའི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྦྲེལ་ལོ༎ tatra vicchinnaṃ yajjātaṃ vastu tat sāntarabuddhernimittatāmetīti sambandhaḥ ta.pa.280kha/274; dhīḥ — ཐ་དད་པའི་དངོས་པོ་འཚེད་པ་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཐ་མི་དད་པས་བློ་སྟེ་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ bhinneṣvapi vastuṣvabhedena pācakādiṣu śemuṣī dhīrupajāyate ta.pa.297kha/308; cetaḥ — དེའི་ཚེ་རྗེས་ལ་ཐོབ་པའི་དཔྱོད་པའི་ཤེས་པས་དངོས་པོ་རྣམས་མཐའ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ལ tadā tatpṛṣṭhalabdhena parāmarśacetasā anantatvaṃ (antavattvaṃ bho.pā.) bhāvānāṃ paricchidyeta ta.pa.329ka/1126; prajñā — ཉེ་བར་རིགས་པའི་གཏམ་ཤེས་པ། /སུ་ཡི་གུས་པའི་ས་མ་ཡིན༎ upayogakathāprajñā na kasyādarabhūmayaḥ
- language:
- Sanskrit
-
a.ka.61kha/6.101; jñaptiḥ mi.ko.118ka; saṃjñānam — རྩོད་པ་གཞན་ཉིད་ལ་རྩོན་པ་གཞན་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་ནི་དེ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ༎ tadvattvamadhikaraṇāntaratvenādhikaraṇasya saṃjñāne vi.sū.29ka/37; vedanam — སོ་སོར་རྟོགས་པ་ཡོད་མིན་པ། /དེ་ཉིད་གཉིས་མེད་ཤེས་པ་ཡིན༎ pṛthak pratītyabhāve ca tadevādvayavedanam
- language:
- Sanskrit
-
pra.a.156ka/170; saṃvedanam — འདྲ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ནི། /གང་ལ་ཤེས་པ་སྐྱེ་འགྱུར་བ། /དེ་ནི་སྤྱི་ཡི་མཚན་ཉིད་ཡིན། /འདིར་ནི་རང་གི་ངོ་བོས་རིག༎ sadṛśenaiva rūpeṇa yasya saṃvedanodayaḥ
- language:
- Sanskrit
-
sāmānyalakṣaṇaṃ tatsyāt svarūpasyātra vedane
- language:
- Sanskrit
-
pra.a.156ka/170; darśanam — རང་དོན་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་ལས། /དཔག་བྱའི་དོན་ནི་ཤེས་པ་ཡིས༎ svārthaṃ trirūpato liṅgādanumeyārthadarśanam
- language:
- Sanskrit
-
ta.sa.50ka/494
- language:
- Sanskrit
-
ii. cikitsāderjñānam — ནད་གསོ་བའི་ཤེས་པ vyādhicikitsājñānam śi.sa.89kha/89; ཡི་གེའི་ཤེས་པ lipijñānam ga.vyū.273kha/352; རིག་བྱེད་དེ་ལྟར་བྱུང་བརྗོད་སོགས། /ཤེས་པ vedetihāsādijñāna(–) ta.sa.115kha/1000 2. jñāpanam — ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་དེའི་ཡུལ་འཕྲོག་པ་མེད་པར་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་གནོད་པ་ཡིན་ན anyena hi jñānena tasya viṣayāpahāro'sattājñāpanalakṣaṇo bādhaḥ pra.a.3ka/5; pratyāyanam—རྗེས་སུ་དཔག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ལ་ནི། དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ལུང་ཡིན་ནོ༎ anumānāgocare cāgamaḥ atīndriyārthapratyāyanahetuḥ pra.a.101ka/109 3. = ཤེས་པ་ཉིད jñātatvam — དངོས་པོ་གཅིག་སྐྱེས་བུ་གཅིག་ལ་ལྟོས་ནས་ཤེས་པ་དང་མི་ཤེས་པ་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་རང་བཞིན་གཉིས་རིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ༎ na hyekasya vastuna ekapuruṣāpekṣayā jñātatvamajñātatvaṃ ca parasparaṃ viruddhaṃ svabhāvadvayaṃ yujyate ta.pa.197kha/861 4. = མཁས་པ vicakṣaṇaḥ — བྱང་ཆུབ་སྨོན་པ་དང་འཇུག་པའི་སེམས་འདི་དག་གཉིས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ནི་དབྱེ་བ་ཡིན་ལ། ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པར་བྱ་བའོ༎ མཁས་པས་ནི་ཤེས་པས་སོ༎ bhedo nānātvamanayorbodhipraṇidhiprasthānacetasorjñeyaḥ avaboddhavyaḥ paṇḍitairvicakṣaṇaiḥ bo.pa.51kha/12 5. = འདྲིས་པ saṃstavaḥ, paricayaḥ — སྔོན་ཤེས་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང pūrvasaṃstavānusmaraṇāt jā.mā.31ka/36;
- language:
- Sanskrit
-
kṛ. 1. jñātaḥ — བདག་གིས་ད་གཟོད་ཤེས་སོ༎ samprati mayā jñātam vi.sū.47ka/60; རྟག་པ་དེ་ཇི་ལྟར་འབྲེལ་པ་ཤེས་པ་འདིས་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན nityastu sa kathamanena jñātasambandhena pratipādito bhavati ta.pa.150kha/753; vijñātaḥ — སྤྱོད་ཚུལ་ཤེས་ཀྱང vijñātavṛtto'pi a.ka.219kha/88.61; གཞན་ཡང་ཐབས་གང་ཞིག་གིས་ནི། /ནུས་པ་ཤེས་པར་འདོད་པ་ཡིན༎ kiñca kenābhyupāyena vijñātā śaktiriṣyate
- language:
- Sanskrit
-
ta.sa.96kha/861; abhijñātaḥ — ཤེས་པར་བྱ་བ་ཤེས་པ་དང་། /བསྒོམ་པར་བྱ་བ་བསྒོམས་པ་དང་། སྤང་བར་བྱ་བ་སྤངས་པ་ཡིས། /དེས་ན་སངས་རྒྱས་ཞེས་བརྗོད་དོ༎ abhijñātamabhijñeyaṃ bhāvanīyaṃ ca bhāvitam
- language:
- Sanskrit
-
prahātavyaṃ ca prahīṇaṃ ca tena buddho nirucyate
- language:
- Sanskrit
-
ta.pa.326ka/1121; viditaḥ — བདག་གི་མཐུ་སྟོབས་ཤེས་པ viditātmaprabhāvaḥ jā.mā.90ka/103; སྨན་འདི་ནི་རྙེད་སླ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་འཁོར་དང་བཅས་པས་ཀྱང་ཤེས་སོ༎ idamauṣadhaṃ sulabham, viditaṃ cāsya saparijanasya abhi.sphu.328ka/1224; parividitaḥ — ལུས་ཀྱི་ཁོག་པ་གནས་པའི་མཐའ་ཤེས་ཤིང་། /སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་བཟོད་པ་གོམས་གྱུར་པས༎ parividitaśarīrayantraniṣṭhaḥ paricitayā ca jane kṣamānuvṛttyā
- language:
- Sanskrit
-
jā.mā.171ka/197; jā.mā.128kha/149; pratipannaḥ — གོ་དང་རྟོགས་ཁོང་དུ་ཆུད། /རིག་དང་ཤེས་དང་ཀུན་ཆུབ་བོ༎ buddhaṃ budhitaṃ manitaṃ viditaṃ pratipannamavasitāvagate
- language:
- Sanskrit
-
a.ko.214ka/3.1.108; pratipadyate jñāyata iti pratipannam
- language:
- Sanskrit
-
pada gatau a.vi.3.1.108; smṛtaḥ — འདི་དག་ཕན་ཚུན་སྐྱེད་པ་སྟེ། /དེ་ཕྱིར་དེ་དག་རྐྱེན་དུ་ཤེས༎ anyonyajanakā hyete tenaite pratyayāḥ smṛtāḥ
- language:
- Sanskrit
-
la.a.136kha/83 2. jānan — མེའི་ཆ་ལུགས་ཅན་གྱི་བུ་འོ་ན་ནི་ཁྱོད་དེ་ལྟར་ཤེས་ཤིང་དེ་ལྟར་ལྟ་བར་གྱུར་ན་ལྟ་བ་འདི་ཡང་སྤངས་པ་དང་བོར་བ་དང་བསྩལ་བར་འགྱུར་ལ api tu te agnivaiśyāyana evaṃ jānato (ta evaṃ paśyato bho.pā.)'syāśca dṛṣṭeḥ prahāṇaṃ bhaviṣyati pratinisargo vāntībhāvaḥ a.śa.279ka/256;
- language:
- Sanskrit
-
vi. = ཤེས་པ་པོ jñātā — རབ་ཀྱི་རྩལ་གྱིས་རྣམ་པར་གནོན་པ་གཟུགས་ལ་ཤེས་པའམ་ཤེས་པར་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་གང་ཡང་མེད་དོ༎ na hi suvikrāntavikrāmin rūpasya kaścijjñātā vā jñāpako vā su.pa.40kha/19; vedakaḥ — སོགས་པའི་སྒྲས་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་༎ དེ་དག་གི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུ་བའོ༎ ādiśabdenopādānādīnāṃ grahaṇam, teṣāṃ vedaka iti samāsaḥ ta.pa.168kha/56; kovidaḥ — དེ་དག་ང་ཡི་ཚུལ་མི་ཤེས༎ na te mannayakovidāḥ la.a.115kha/62; vijñaḥ ma.vyu.2907 (52kha); mi.ko.119kha; dra.— དྲང་སྲོང་དེའི་མཛའ་བོ་ཡང་རི་བོང་མིའི་སྐད་ཤེས་པ་ཞིག་ཡོད་དེ tasya ca ṛṣeḥ śaśo vayasyo mānuṣapralāpī a.śa.104kha/94;
- language:
- Sanskrit
-
u.pa. jñaḥ — ནོར་བུ་མཁན་མཁས་པ་ནོར་བུ་སྦྱོང་བའི་ཚུལ་ལེགས་པར་ཤེས་པ kuśalo maṇikāro maṇiśuddhisuvidhijñaḥ ra.vyā.76kha/5; ཐམས་ཅད་ཤེས་པ sarvajñaḥ ta.pa.266ka/1001; མཚན་མ་ཤེས་པ nimittajñaḥ a.ka.310kha/40.41; རྩིས་ཤེས gaṇitajñaḥ ma.mū.201kha/218; དུས་ཤེས་པ kālajñaḥ la.vi.82kha/111; vid — འདུལ་བ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་མདོ་སྡེ་པ་བཙུན་པ་ལ་སོགས་པ་གང་དག་ཡིན་པ ye vinayavidādayaḥ sautrāntikāḥ bhadantādayaḥ abhi.sphu.311ka/1186; རྣལ་འབྱོར་ཤེས་པ yogavit la.a.171kha/130;
- language:
- Sanskrit
-
pra. matup (ངོ་ཚ་ཤེས་པ hrīmān) — རྟག་ཏུ་སྐྱོན་མེད་འཚོལ་བ་དང་། /ཞུམ་ཞིང་བག་དང་བཅས་པ་དང་། /འཚོ་བ་སྐྱོན་མེད་ལྟ་བ་དང་། /ངོ་ཚ་ཤེས་པའི་འཚོ་མི་བདེ༎ hrīmatā tviha durjīvaṃ nityaṃ śucigaveṣiṇā
- language:
- Sanskrit
-
saṃlīnenāpragalbhena śuddhājīvena jīvatā
- language:
- Sanskrit
-
jā.mā.89kha/102;
- language:
- Sanskrit
-
pā. jñānam, dharmajñānādīni — ཆོས་ཤེས་པ་ནི་ཤེས་པ་བཅུ་དག་གི་ནང་ན་ཤེས་པ་གཅིག་ཡིན་ཏེ dharmajñānaṃ daśasu jñāneṣvekaṃ jñānam abhi.sphu.241kha/1040; dra. ཤེས་པ་བཅུ།
- language:
- Sanskrit
-
(dra.— རྣམ་པར་ཤེས་པ། རབ་ཏུ་ཤེས་པ། མངོན་པར་ཤེས་པ། ཡོངས་སུ་ཤེས་པ། རྗེས་སུ་ཤེས་པ། མི་ཤེས་པ། ངོ་ཤེས་པ། ངོ་ཚ་ཤེས་པ། ཀུན་ཤེས། ཡེ་ཤེས། འདུ་ཤེས། ཤེས་རབ།).
- language:
- Sanskrit
shes pa/ has 6 other terms directly related to it, which are presented here.