- shes rab/
- ID:
- T202392
- ཤེས་རབ (Tibetan, Tibetan script, Original)
- > shes rab/ (Tibetan, Latin script, Transliteration-THL Extended Wylie Transliteration)
- > sherap (Tibetan, Latin script, Transcription-THL Simplified Tibetan Transcription)
David Higgins Lexicon of Tibetan Buddhist Topics and Terminology
- is part of the phrase
- shes rab 'chal ba/, shes rab rnam pa bzhi/, shes rab gnyis/, shes rab gsum/, shes rab rnam pa bzhi/, shes rab gnyis/, shes rab gsum/
- is a paired term with
- thabs/
Passages
Passage
gnyis pa slob mas nyan tshul la gnyis te/ (A) kun slong dang/ (B) kun spyod do/ (A) dang po kun slong la'ang gnyis te/ (1) bsam pa rgya che ba byang chub sems kyi kun slong dang/ (2) thabs rgya che ba gsang ba sngags kyi kun slong ngo (1) dang po ni 'di ltar 'khor ba na rgyu ba'i sems can 'di thams cad gdod nas ye sangs rgyas pa'i rang bzhin yin kyang/ glo 'bur 'khrul rtog gis bsgribs nas sdug bsngal rgyu 'bras kyi mthar la gcur ba 'di rnams/ rlabs chen po'i phrin las kyis 'khor ba ming med par byas nas gdod ma'i sa la dgrol bar bya ba'i phyir/ myur lam zab mo gsang sngags rdo rje theg pa'i sgor zhugs nas thos bsam gyis sgro 'dogs bcad de/ bskyed rdzogs zab mo'i gnad la brten nas sngags kyi phyin drug la bslab ste bsgom pas nyams su blang bar bya'o snyam du snying thag pa nas bsam par bya'o/
gnyis pa...
[30.1 f. under (2)] ...chos nyan pa'i 'khor rnams kyang/ gzhi bde gshegs snying po/ rten mi lus rin chen/ rkyen dge ba'i bshes gnyen/ thabs de'i gdams ngag gis zin pas ma 'ongs pa'i sangs rgyas su gdon mi za la/ gnas dus chos rnams kyang rang bzhin gyis rnam par dag pa ste/...
Note
By way of introduction to the topic of Mantrayāna, Yon tan rgya mtsho discusses the learning process involved.
by David Higgins
Passage
skyes nas 'chi kha la phyogs pa'i bar du rang bzhin gyi bar do la/ phyi bla ma'i man ngag dang rgyud lung zab mo la thos pas blo sbyangs/ nang de'i don la bsam pas tshig don gyi sgro 'dogs bcad/ gsang ba don gyi rang thog tu bsgoms pas ka dag chos zad kyi nang du la bzlo ba ni dper na zi bya tshang du 'jug pa'i sngon du rgyang ring po nas phan gnod kyi sgro 'dogs bcad nas/ de nas the tshom med par rang gi tshang du 'jug pa ltar/ dang po thos pas mngon sum gyi don al yid ches/ bar du bsam pas the tshog gyi sgro 'dogs legs par chod/ tha ma mngon sum dbang po'i yul du bsgoms pas dbyings rig 'du 'bral med pa'i ngang du la bzlo ba'o/
Note
In the context of discussing the srid pa'i bar do, Klong chen pa discusses the gradation of study, thought and cultivation as an ever-deepening process.
by David Higgins
Passage
...dper na thos pa dang bsam pa'i shes rab rtog dpyod yin la/ bsgom pa'i shes rab rnal ma rtogs na chos nyid yin pa bzhin no/ 'di ltar ma phyed na chos nyid kyi bden pa mthong ba'i 'phags pa dang/ stong gzugs kyi rnam 'gyur mthong ba'i so skye gnyis tha mi dad par 'gyur bas gya tshom du 'jug pa dag gis khungs bzang por bcos pa'i yi ge la rnal du bzung na rdo rje'i snying po'i ring lugs rnyog mar byed pa'i shes par bya'o/
Note
In concluding his discussion of the thod rgal path of Rdzogs chen, 'Jigs med gling pa emphasizes the need to clearly distinguish the bsgom pa'i shes rab from the the other two forms which remain intellectualistic.
by David Higgins
Passage
'o na bsgom pa'i tshe ci yang bsam du med na thos bsam byas pas ci zhig bya ste/ ci yang mi shes pa rnam kyang rang gar bsdad pas chog par 'dug go zhe na/ de ni ma yin te chos nyid spros pa dang bral ba'i don la thos bsam gyis nges pa gting nas ma rnyed na lhag mthong gi ye shes khyad par can mi skye bas/ lhag mthong gi rgyur tshul khrims dag cing thos bsam sngon du 'gro ba ni gal che ste/ [548] dgongs 'grel las/
bcom ldan 'das zhi gnas dang lhag mthong rgyu gang las byung ba lags/ byams pa tshul khrims rnam par dag pa'i rgyu las byung ba dang/ thos pa bsam pa las byung ba'i lta ba rnam par dag pa'i rgyu las byung ba yin no/
zhes dang/ (see continuation)
Note
In the context of elaborating on the thos, bsam and sgom modes of shes rab, Yon tan rgya mtshon emphasizes the importance of cultivating study and thinking as indispensable preliminaries to meditation. One may compare this with Tsong kha pa's similar, but more intellectualistic, perspective in his Lam rim chen mo {116321}.
by David Higgins
Passage
de bas na stong pa nyid la blta ba'i gnas skabs kyi 'du shes ni so sor rtog pa'i shes rab ste 'o na kyang de'i byed las ni chos nyid kun tu 'gro ba can yin pas thos pa dang bsam pa'i shes rab kyi dus na rnam par rig pa can gyi rtog dpyod yin pa 'og tu'ang 'chad par 'gyur la/ bsgom pa'i shes rab kyi dus rnam par rig pa can ma yin pas bag chags kyi mtha' mi 'dzin pa so so rang rig pa'i ye shes nyid do 'jam dpal gyi lta ba mdor bstan pa las/
ye shes kyis ni phug pa'i sems
'ga' yang bag chags med pa'o/ zhes so/
Note
In discussing zhi gnas and lhag mthong in the context of Rdzogs chen, 'Jigs med gling pa again emphasizes the need to distinguish bsgom pa'i shes rab from the other two forms which remain thematic reflective and conditioned by sedimented tendencies. One may compare his statements with those of Tsong kha pa in his Lam rim chen mo {116321}.
by David Higgins
Passage
rig pa'i lam ni shes rab khyad par can yin te/ 'di ltar gzhal bya'i yul dbyings kyi rang bzhin shes pa'i shes rab med na bshad ma thag pa'i nang dbyings stong pa zang thal de yang stong chad cang med por gol ba'i nyen yod pas/ rang dwangs rang gsal so so rang gis rig pa'i shes rab khyad par can de rig pa'i cha nas chad par ma song/ ngo bo nyid ma grub pas rtag par ma gol/ yul rig pa'i cha nas yid dang mtshungs kyang/ yul phyir mi 'brang zhing rnam rig gis bslad pa med pas las dang bag chags 'du mi byed pas mya ngan las 'das pa'i bdag nyid can yin no/
nges tshig ni thugs rje'i rtsal shar grol gnyis med du/ rtogs pas chos thams cad kyi rang bzhin stong zhing bdag med par shes shing/ rnam par snang yang rang bzhin zang thal du shes pas yul la rnam par mi rtog pa'i ye shes rab tu gyur pas shes rab ces pa'i sgra zhugs pa ste/ mu tig phreng ba las/
shes pas chos rnams gcig car rtogs
rab ni kun gyi rtse mor gyur/ zhes so/
dbye na (1) chos can shes pa'i shes rab thos bsam bsgom gsum/ (2) chos nyid shes pa'i shes rab rnam par mi rtog pa ste/ (1) dang po'i don spyir btang ni/ mdo lam du bshad zin la/ dmigs bsal gzhal bya'i chos dang 'jal byed kyi shes rab tu 'brel bas chos nyid dpyod la rag lus pa'i phyir 'dir chos can gyi shes rab tu bsdus pa la the tshom mi bya ste/ ci'i phyir na/ de'i bsgom pa'i shes rab ni thos bsam gnyis la brten nas blo bral du tshig gi dam 'cha' ba tsam las gshis kyi rang bzhin la rtog gis brtag pa'i khas len mod pa'i phyir dang/ rtog ges de kho na nyid kyi shes rab mi rtogs pa ni sam+pu ti las kyang/
rnam shes ye shes sems kyis ni
mtshan nyid mtshan gzhi mtshon par byed
ye shes kyis ni shes bya blta
shes bya rnams kyis 'gro ba brtag
'gro ba brtag pa'i sems kyis ni
ji ltar rang 'dod la sogs 'gro
rtog ge med cing rnam shes med
de bzhin rtog ge pas mi shes/ zhes so/
(2) gnyis pa ni gzhal yul ye shes kyi mtshan nyid kyang rnam par mi rtog pa'i shes rab kyi rig pa las 'gyu cha'i rlung dang 'dres pa'i yid shes [745] kyi skad cig rjes 'thud kyi rnam pa med pas/ chos thams cad skad cig gi khong du chud pa zhes bya ste/ 'jam dpal [Mañjuśrīnāmasaṅgīti] las/
shes rab chen pos skad cig la
chos kun khong du chud pa 'chang/ zhes so/
de bas na chos nyid shes pa'i ngang ma shor ba'i shes rab khyad par can de la ni rig cha yod pas rig pa'i lam du btags kyang/ rlung gi chas spur nas yul yid la byed pa'i sems kyi 'gyu cha med pas rnam par mi rtog pa'i shes rab yin par shes pa ni rtogs par dka' ba'i gnas gcig tu yod pas rgyal ba'i zhabs kyis:
gang phyir 'di gnyis khyad par dag
mkhas pa rnams kyis ma rtogs pas
blo gros blun pos ji ltar rtogs/
zhes dang/
rtags tshad las kyang yid dang shes rab phyed pa'i tshad chos rnams sna tshogs su shar ba'i tshe na yin zhes so/
de bas rdzogs pa chen po'i khyad gzhi shes par 'dod pa rnams kyis rig pa rlung gis spur ba'i rtsal gzung 'dzin du shar bas sems dang/ de'i rtsal yid la sogs te rnam par shes pa'i tshogs brgyad dang/ sems byung lnga bcu rtsa gcig tu log ste 'khor ba'i rgyu 'bras 'khrul snang bskyad pa 'di gag bya'i dri ma yin par shes dgos te/ 'jug pa las kyang/
sems 'gags pa de sku yis mngon du mdzad/ ces so/
de ltar shes nas gzhi gnas rang byung gi shes rab khyad par can mngon du bya ba ni/ de bzhin gshegs pa thams cad kyi thugs kyi bdag nyid bskyod pa kun dang bral ba/ ji lta ba'i ngang ma 'gyur bzhin du/ ji snyed pa'i mkhyen cha mtha' dag gi 'char gzhir gyur bas bem po lta zu yang ma yin la/ chos sku'i ngo bo ka dag gis rang mal las ma g.yos shing rig pa'i bdag nyid can des ni 'khor ba'i rang bzhin ma rig pa dang rnam par rtog pa'i bur shing kun bsreg cing/ ye shes su 'dzin pa'i dran gzhi nyid kyang yid kyi chas khur ba'i shes bya'i sgrib bag la nyal yin pas dran pa med pa'i shes rab kyis 'khor ba me bzhin du bza' ba'i ye shes nam mkha' lta bus mya ngan las 'das pa'i pha mthar son pa ste... (quote from 'Od gsal gyi rgyud, similes for ye shes)
Note
In discussing the rig pa'i lam, second of the five-fold path of Rdzogs chen (see thun mong ma yin pa'i lam lnga), 'Jigs med gling pa provides a detailed interpretation of the essence, definition, and classification of shes rab.
by David Higgins
Passage
shes rab de 'drar yongs shes na [bden gnyis shing rta:885, yon tan rin po che mdzod kyi 'grel pa nyi zla'i sgron me:562]
thabs kyis rnam par grol bar 'gyur
shes rab med pa'i thabs kyis ni
bcings pa nyid las grol ba med/
[bden gnyis shing rta:885.1] de la byang chub sems dpa' kyi lam ni stobs kyis 'khor bar ma ltung la/ thabs kyi stobs kyis mya ngan las 'das par mi ltung bas na 'phags pa de bzhin gshegs pa'i gsang ba'i mdo las/
rigs kyi bu 'di lta ste dper na me ni rgyu las 'bar te/ rgyu med na zhi bar 'gyur ro/ de bzhin du dmigs pa las sems 'bar gyi/ dmigs pa med na sems zhi bar 'gyur ro/ de la thabs la mkhas pa'i byang chub sems dpa' shes rab kyi pha rol tu phyin pa yongs su dag pas dmigs pa nye bar zhi ba'ang shes la/ dge ba'i rtsa ba la dmigs pa yang zhi bar mi byed/ nyon mongs pa la dmigs pa yang 'byung bar mi byed la/ pha rol tu phyin pa'i dmigs pa la 'jog par byed/ stong pa nyid du dmigs pa la yang so sor rtog la/ sems can thams cad snying rje chen pos dmigs pa yang blta'o/
zhes so/ de lta bu'i thabs shes 'brel ba'i lam 'dis ni sgo skur gyi mtha' spangs ba'i dbu ma'i lam mthong ba yin te/ 'di ltar shes rab kyis ni sgro 'dogs pa'i mtha' spangs la/ thabs kyis ni skur ba'i mtha' spong ba nyid de/ mdo las kyang/
de bzhin gshegs pa ni thabs dang shes rab kyis bskyed pa ste/ gzhan gyi dring la 'jog pa yang srid par shes par bya'o/
zhes dang/ 'phags pa dad pa'i stobs bskyed pa las kyang/
thabs la mkhas pa ni chos thams cad yang dag par sdud pa gang yin pa'o/ shes rab gang zhe na/ gang chos thams cad 'dres pa la mkhas pa'o/ thabs dang shes rab 'di gnyis ni sar chud pa rnams kyis kyang dus thams cad du bskyed par bya ste/ shes rab 'ba' zhig ni ma yin no/
zhes so/ gal te shes rab dang bral ba'i thabs ni 'bad pa chen po dang ldan yang mu stegs can gyi lam bzhin du phyin ci log kho nas 'ching ngo de bzhin du thabs dang bral ba'i shes rab kyang nyan thos bzhin du/ snying rje chen po dang mi ldan bas mtha' gcig ba'i myang 'das la gzhol ba'i phyir/ shin tu mnyam par gzhag pa'i gnas skabs dag tu thabs la brtan pa mi 'byung du zin kyang sbyor ba'am/ rjes la thob pa'i tshe thabs shes gnyis gcig car du 'jug pa ste/
Note
In discussing shes rab kyi pha rol tu phyin pa, 'Jigs med gling pa emphasizes the need to maintain the union of thabs and shes rab.
by David Higgins
Passage
chos byed pa'i dus dang po bla ma dam pa mtshan nyid dang ldan pa cig la theg pa chen po'i mdo'am rgyud bstan bcos la thos pa bya/ thos pa ma byas na brjod byed kyi tshig blo la mi zin zhing/ brjod bya'i don mi go bas dang po thos pa byed dgos/ 'o na dus rtag tu thos pa bya'am snyam na/ dus rtag tu thos par mi bya bar/ tshig dang don bsam byung gis shes rab kyis bsams/ ma bsams na rtogs pa'i shes rab rgyud la mi skye bar/ de rgyud la skye ba la bsam dgos/ de yang dus rtag tu bsam pas kyang mi 'ong/ bsam pa'i don de nyid bsgom dgos/ ma sgoms na nyams kyi drod rtags 'char du mi btub/ de ma shar na dag sbyor rgyud la ma skyes kyi drod tshad ngos 'dzin par byed pa te dper na/ sman pa mkhas pa cig gis 'chos pa'i dus su dang po nad pa de la rlung mkhris bad kan la sogs pa'i nad kyis thebs pa'i dus su/ nad gang yin pa'i rtags mi yong mi srid pas/ rtags de la brten nas ngos zin pa yin/ nad ngos zin pa gang yin pa'i bcos ... etc.
Note
In this passage, Sgam po pa discusses study, thought and imaginative cultivation in terms of their interdependence and the gradation involved. He then goes on to give "physician like instructions on clearly diagnosing the extent to which one has warmed up" (to sgom)" under three headings: bsgom rgyu dang/ dgos pa dang/ drod tshad [413.1 f].
by David Higgins
Passage
...sems can gyi lus dang/ 'khor ba'i sdug bsngal sna tshogs su snang ste/ de dag thams cad snang la rang bzhin med par shes pa ni shes rab/ snang la mi 'gag pa ni thabs so/...
Passage
de yang shes rab kyi rab tu dbye na ni rnam pa gnyis te kun rdzob [817] rtogs pa dang/ don dam rtogs pa'o/...
Note
In this passage, 'Jigs med gling pa elaborates on this distinction from the Mdo sde rgyan {116301} according to which the kun rdzob rtogs encompasses the five sciences such as grammar, logic and so forth, but here specifically refers to what is summarily referred to as Buddhist hermeneutics, the modes of interpreting discourses on ultimately; don dam rtogs concerns the experience of ultimate reality, stong pa. One may compare this passage with Sgam po pa's Lta grub shan 'byed gnad kyi sgron me yi/ tshig don rnam bshad 'jam dbyangs dgongs brgyan {115741}.
by David Higgins
Passage
blo bur gyi dri ma dag par byed pa la/ thabs shes rab bzung du 'brel bar nyams su len dgos pas/ thabs shes rab zung du 'brel ba'i pi wang gi sgra lta bu'i gdams ngag 'di ston/ de yang thabs byams pa dang snying rje byang chub kyi sems bsgom pa dang/ shes rab chos thams cad kyi zab mo stong pa nyid bsgoms pa gnyis zung 'brel du nyams su blangs pas/ sgrib pa gnyis bag chags dang bcas pa dag nas/ mi gnas pa'i mya ngan las 'das pa thob/ de pi wang gi sgra lta bu'i yin te dper na pi wang [357] gi sgra de rgyud las kyang ma byung khog pa las kyang ma 'byung/ skyes bu'i rtsol ba las kyang ma byung ste/ de thams cad kyi rten 'brel tshogs pa las byung ba yin no/ de bzhin du sgrib pa gnyis dag nas mya ngan las 'das pa thob pa yang/ thabs rkyang bsgoms pa las kyang ma 'byung/ shes rab rkyang pa bsgoms pa las kyang ma 'byung ste/ thabs dang shes rab zung 'brel du nyams su blangs pas sa thob pa yin no/
de la thabs dang shes rab zung 'brel du nyams su len pa/ pi wang gi sgra lta bu'i gdams ngag 'di la don bzhi/ (Outline see under sngon 'gro for similar:)
A) 'khor ba sdug bsngal gyi rang bzhin du khyer shes pa gcig gal che/
B) byams pa snying rje byang chub kyi sems bsgom pa/ [359.3]
C) lam dngos dang mtshan ma 'dzin pa'i blo dang 'bral ba cig gal che/ [360]
D) blo bral de ka la mthar thug gi 'bras bu chos kyi sku yin par ngo shes par
bya ba gal che'o/ [361.6]
Note
In this passage, Sgam po pa uses the analogy of a Tibetan guitar to illustrate the meaning of the interrelatedness of insight and action. Just as the sound of a guitar arises not from the strings alone or the sound hole alone but from the specific combination of such factors, so goal realization does not arise from thabs alone or shes rab alone but from their combination. (See also 398 f.) (See also under the term sngon 'gro)
by David Higgins
Passage
thabs la mkhas pa gang zhe na/ gang chos thams cad kyi bsdu ba la mkhas pa'o/ shes rab gang zhe na/ gang chos thams cad dbyer med pa shes pa la mkhas pa'o/
zhes thabs shes gnyis du 'du ba'i pha rol tu phyin pa bcu ni byang chub sems dpa' sa bcu pas kyang/ kun tu spyad par gsungs na/ de gnyis phan tshun gcig la gcig ltos kyi rgyu 'bras su 'brel bas ye shes kyi pha rol tu phyin pa la sogs shes rab kyi cha'ang thabs su 'gyur ba'i tshul 'phags pa rnam par snang mdzad mngon par byang chub pa'i rgyud las kyang/
thams cad mkhyen pa'i ye shes 'di ni snying rje chen po'i rtsa ba can/ byang chub kyi rgyu dang ldan pa thabs kyi mthar phyin pa yin no/
Note
In discussing the classification of sems bskyed into six in accordance with the six pāramitās, 'Jigs med gling pa quotes the 'Phags pa dad pa'i stobs bskyed pa {116331} on the meaning of thabs and shes rab and provides commentary.
by David Higgins
Note
'Jigs med gling pa then [487.5] notes that the first five pāramitās (summarized as thabs) are the cause of happiness and still involve delusion, whereas shes rab is the cause of liberation.
by David Higgins
Passage
de la theg pa chen po pa rnams kyis bsgrub par bya ba ni de kho na nyid rtogs pa'i shes rab kyis 'khor ba la mi gnas pa dang/ snying rje chen po dang 'brel ba'i thabs kyis myang 'das la mi gnas pa ste mi gnas pa'i mya ngan las 'das pa zhes bya ba'i go 'phang re ni kun rdzob dang don dam gyi bden pas phye ba'i tshogs gnyis sam/ thabs shes kyi sgo nas bsgrub dgos pa yin te/ gsang ba bsam gyis mi khyab pa'i mdo las/
ye shes kyi tshogs kyis ni nyon mongs pa thams cad spong bar 'gyur ba lags so/ bsod nams kyi tshogs kyis ni sems can thams cad nye bar 'tshe bar 'gyur ba lags so/ bcom ldan 'das de ltar lags pas byang chub sems dpa' sems dpa' chen pas bsod nams dang ye shes kyi tshogs la brtson par bgyi'o/ zhes so/
de yang 'di ltar spyin pa la sogs pa'i thabs kyis gzugs kyi sku dang/ zhing khams [590] dang/ 'khor g.yog la sogs pa longs spyod chen po'i 'bras bu phun sum tshogs pa dag dang/ 'dzin pas de bzhin gshegs pa rnams ni yongs su mya ngan las 'das pa la yang mi gnas/ shes rab rnam par dag pas na 'khor ba'i rtsa ba phyin ci log yang dag par spangs te 'khor bar mi gnas pa'i lam sgro bskur dang bral ba yin pas na/ 'phags pa chos yang dag par sdud pa las kyang/
de bzhin gshegs pa ni thabs dang shes rab kyis bskyed pa ste/ gzhan gyi dring la 'jog pa yang srid par shes par bya'o/ zhes so/
de ltar yin pas man ngag gi bsgom pa'i rim pa zab mo thams cad nas kyang dang por skyabs su 'gro ba dang/ byang chub tu sems bskyed pa dang/ phyag dang/ yan lag bdun pa dang/ maN+Da la dang/ yi ge brgya ba dang/ bla ma dang lha'i rnam 'byor la sogs pa 'bum phrag gi mtha' brten pa'i grangs kyi sa bcad pa dag bsgrub par ston pa de thabs kyi cha yin la/ de thams cad 'khor gsum rnam par mi rtog pa'i shes rab kyis zin par spyod pas thabs shes gnyis ldan yin no/ (then quotes a passage from 'Phags pa dad pa'i stobs bskyed pa {116331}) ...[see under pha rol tu phyin pa]
Note
Under the topic of the six pāramitās, 'Jigs med gling pa returns to the important subject of the meaning and relationship between thabs and shes rab both in Mahāyāna and Mantrayāna.
by David Higgins
Passage
[592.4] ...'on kyang goms pa shin tu brtan pa'i shes rab ni zag pa zad pa yin pas de lta bus ni thabs kyi cha spangs pa dang bsgrubs pa gnyis ka ma mchis te/ ci'i phyir na spangs par bya ba dang/ bsgrub par bya ba ni kun tu rtog pa kho na yin pas so/ 'dir slob pa lam gyi gnas skabs na spyin pa la sogs pa'i thabs kyi cha thams cad tshang ba'i rnam pa thams cad kyi mchog dang ldan pa'i stong pa nyid la ma brten na stong nyid rtogs pa'i rgyu'i gtso bo thabs la ltos pa'i bsod nams kyi tshogs spangs pas shes rab kyi don rnal ma mthong mi nus te/ de bas na thabs kyis zin pa'i shes rab dang/ shes rab kyis zin pa'i spyod pa gnyis phan tshul gcig la gcig ltos kyi lam du nges pa'i tshul 'phags pa dri ma med par [593] grags pas bstan pa las/
byang chub sems dpa' rnams kyi 'ching ba ni gang/ thar pa ni gang zhe na/ thabs med par srid par 'gro ba yongs su 'dzin pa ni byang chub sems dpa'i 'ching ba'o/ thabs kyis srid pa'i 'gro bar 'gro ba ni thar pa'o/ shes rab med par srid par 'gro ba yongs su 'dzin pa ni byang chub sems dpa'i 'ching ba'o/ shes rab kyis srid pa'i 'gro bar 'gro ba ni thar pa'o/ thabs kyis ma zin pa'i shes rab ni 'ching ba'o/ thabs kyis zin pa'i shes rab ni thar pa'o/ shes rab kyis ma zin pa'i thabs ni 'ching ba'o/ shes rab kyis zin pa'i thabs ni thar pa'o/
zhes gsungs pas de gnyis zung du chud pa ni rnam pa thams cad pa'i mchog dang ldan pa'i stong pa nyid yin te [see under stong pa nyid]
Note
After discussing the pāramitās as they are practiced in Mantrayāna, 'Jigs med gling pa raises critical questions concerning why and for whom the thabs aspects are necessary. His discussion indicates the complementarity between the two and the need for balancing them in one's view and praxis.
by David Higgins
Passage
de bas na thabs dang shes rab rnam par dag pas zin pa la shes bya'i steng du [720] 'gal ba 'du ba'i nyes ltung gi rdul phra mo tsam yang mi mnga' bas yon tan mtha' dag yar ldan [see yon tan yar ldan] du tshang zhing 'dus pa yin no/ gal te lus dang ngag dang yid kyi las rnams la ma rig pa dang bcas pa'i nyon mongs pa dang de dang mthungs ldan gyi bsam pas spyad na ni 'ching ba'i rgyu yin te/ dper na rdzas kyi dngos po gser yin yang sgrog tu gyur pa'i tshe 'ching ba bzhin no/ de nyid shes rab dang snying rje phyogs gcig gis bzung na bya ba ma yin pa ltar snang yang don gyi bsdams pa'i gnas la zhugs par gyur nas bde 'gro dang thar pa'i rgyu yin no/ dper na gser nyid yi dam gyi phyag mtshan du byas pa'i tshe bsod nams kyi dngos por gyur pa bzhin no/
de bas na dgag bya'i nyon mongs pa gang yin yang theg pa chen po'i thabs la mkhas pa dang/ shes rab rnam par mi rtog pas zil gyis non nas kun slong rang rgyud pa las 'das shing/ yul rang mtshan pa las log pa'i dgos pa las dang nyon mongs pa'i bag chags mi gsog pa'i steng du/ bsod nams dang ye shes kyi tshogs rdzogs pas sdom pa gsum ka'i yon tan yar ldan du yod pa yin no/ de skad du 'phags pa don mchog brtsegs pa las/
'od srungs 'di lta ste/ dper na sngags dang sman gyi yongs su zin pa'i dug gis 'chi bar byed mi nus so/ de bzhin du byang chub sems dpa' rnams kyi nyon mongs pa shes rab kyis yongs su zin pas kyang log par [721] ltung ba byed mi nus so/ zhes so/ (continued under sdom gsum)
Note
In the context of elaborating on the sdom gsum, 'Jigs med gling pa emphasizes the importance of pure motivation as expressed in insight and action.
by David Higgins
Passage
dbye na rnam par grol byed kyi shes rab dang/ rnam par skyod byed shes rab dang/ rnam par sdud byed kyi shes rab dang/ rnam par 'byed byed kyi shes rab ste byed las kyi sgo nas rnam pa bzhir bzhag pa'i tshul rang shar las/
de yang rig pa'i ngo bo la
shes rab rnam pa bzhi dang ldan
shes rab rnam bzhi 'di lta ste/
rnam par grol byed shes rab ni
thams cad sgrol bar byed pa'o
nyon mongs dag pa'i zhing du sgrol
rtog med skye med ngang du sgrol
ma rig rig pa'i klong du sgrol
shes rab rtog med ngang du sgrol
de phyir sgrol byed shes rab po/
rnam par skyod byed shes rab ni
sku lnga ka dag dbyings su bskyod par byed
'od lnga 'dzin med dbyings su bskyod par byed
rig pa ye shes dbyings su bskyod par byed
sgron ma nam mkha'i dbyings su bskyod par byed
de phyir skyod byed shes rab po/
rnam par sdud byed shes rab ni [697]
'byung ba 'od lnga'i nang du sdud
nam mkha' sgron ma'i nang du sdud
sku lnga rig pa'i ngang du bsdud
rig pa rtog med nang du bsdud
de phyir sdud byed shes rab po/
rnam par 'byed byed shes rab ni
ma rig rig pa gnyis su 'byed
nyon mongs ye shes gnyis su 'byed
dag dang ma dag gnyis su 'byed
'khor dang myang 'das gnyis su 'byed
rtogs dang ma rtogs gnyis su 'byed
bzang dang ngan pa gnyis su 'byed
de phyir 'byed byed shes rab po/ zhes so/
Note
In discussing the thod rgal lamps (see sgron ma), 'Jigs med gling pa takes up the shes rab rang byung gi sgron ma and indicates four types of shes rab based on the Rig pa rang shar {115691}:
by David Higgins
Passage
[799.1] gang gi tshe bying rgod kyi skyon dang bral nas mnyam par zhugs pa'i sems de kho na nyid la zhugs par gyur na de'i tshe rtsol ba glod de zhi gnas dang lhag mthong cha mnyam pa'i btang snyoms la goms par bslab bo/ gal te de la rtsol ba byas na sems rnam par g.yengs bas rgod par 'gyur la/ yang shes pa'i gdangs cha med par 'gyur ba'i nyes pa bsal gyir bying ba de nyid btsal bas bslangs nas shes bya'i don rang dag pa'i shes rab rnam par mi rtog pa'i ye shes rang bzhin gyis go 'byed pa'i gdangs gdon par bya'o/
gang gi tshe rtog dpyod non po lhag mthong du 'dod nas spre'u bzhin du sems rnam par g.yeng zhing rgod par gyur pa la so sor rtog pa'i shes rab tu 'khrul na chos thams cad stong zhing bdag med pa dang 'gal bar 'gyur te/ ci'i phyir na shes rab ni dngos po bye brag yin pas dngos po ma grub na shes rab de nyid kyang mi 'grub ste/ shing ma grub na sha pa la sogs pa bkag pa bzhin no/
Note
This passage offers a definition of the term shes rab. On the topic of bsam gtan, 'Jigs med gling pa indicates the essence of shes rab.
by David Higgins
Passage
(6) shes rab kyi pha rol tu phyin pa
(a) shes rab gsum gyi rang bzhin spyir bstan pa
lhag pa shes rab bslab pa'i nges 'byed ni
ting nge 'dzin gyi sbyor ba las skyes zhing
dngos dang rjes la byung ba'i shes rab bam
thos dang bsam pa sgom pa las byung ba'i
shes rab gsum gyi lhag mthong yang dag 'grub/
de la chos mngon pa'i sde snod kyi brjod bya'i don ma 'khrul par rab tu 'byed pa ni lhag pa shes rab kyi bslab pa'i ngo bo ste/ nges par 'byed pa'i cha dang mthun pa yin no/ de'ang ting nge 'dzin gyi sbyor ba la goms pa dang/ yongs su sbyar ba byas pas sems las su rung zhing sgrub pa'i rnyog pa dang bral ba'i shes rab dngos sam/ rjes su mthun pa la mngon par phyogs pas ma rmongs pa'i shes rab dang/ thos pa dang/ bsam pa dang/ bsgom pa'i shes rab la brten nas chos thams cad kyi gnas lugs ji lta ba bzhin du shes par byed pa dang/ sems can gyi rgyud la don phyin ci ma log par 'doms par byed pa'i rab tu byed pa gang yin pa ni shes rab kyi rang bzhin te/ shes rab de lta bu ni nyan thos la sogs pa med pas gzhan du med pa'ang yon no/ de skad du 'grel chung las/
thos pa dang/ bsam pa dang bsgom pa las byung ba dag gam/ ting nge 'dzin gyi sbyor ba dang/ dngos dang/ rjes las byung ba'i shes rab dag gis/
zhes 'byung bas shes rab kyi dngos po ni lhag mthong gi de kho na nyid la brjod do/ byed las kyi cha nas brjod na/
nyon mongs tshogs 'joms chos dang chos can shes
srid pa'i grong las mya ngan med par 'da'
sbyin sogs rnam pa drug po'ang gong nas gong
khyad zhugs shes rab pha rol phyin la brten/
Note
This passage offers a definition of shes rab. 'Jigs med gling pa begins his discussion of shes rab kyi pha rol tu phyin pa by elaborating on its conception in the Abhidharma literature.
by David Higgins
Note
'Jigs med gling pa goes on to elaborate on the function of shes rab using several striking images and metaphors. Discerning insight without the other five pāramitās is compared (on 811.4) to a blind person, or like a painted figure in which the artist completes all details except of the eyes (which are always painted last in an 'opening the eyes' ceremony which figuratively brings the painting figure to life). Insight is also compared (on 812) to a medicine that restores vision.
by David Higgins
This passage provides an illuminating discussion of the role of thabs and shes rab in connection with the teacher aspect of Saṃbhogakāya.
Commenting on a passage from Padmasambhava's Man ngag lta ba'i phreng ba {116076} (see under Rdzogs chen), Rong zom indicates how thos bsam sgom facilitate the visualization of and entry into the symbolic maṇḍala.
This passage offers a definition of the term shes rab. 'jigs med compares shes rab at length to a fire in that that it burns away concretizations of yid la byed pa. He then elaborates on shes rab in connection with zhi gnas and lhag mthong where he speaks of mtshan ma med pa'i zhi gnas so sor rtog pa'i shes rab nyid las mtshan ma med pa'i lhag mthong rnam par mi rtog pa'i ye shes 'byung as described by Nāgārjuna and Āryadeva as well as Atiśa.
This passage offers a definition of the term shes rab. 'Jigs med gling pa elaborates on the claim that the essence of bsam gtan is zhi gnas while the essence of shes rab is lhag mthong. He goes on to state [809.1] that bsam gtan gives way to rnam pa thams cad kyi mchog dang ldan pa'i stong pa nyid (see under stong pa), in other words, to shes rab which is not divorced from the other five phar phyins.
Other Dictionaries
1. Jeffrey Hopkins Dictionary
Hopkins' Translations: [know-highest]; wisdom
Others' Translations: insight; understanding; knowledge
Sanskrit: {LCh,C,MSA,MV}prajñā
one of the five determining mental factors (yul nges lnga, viṣaya-pratiniyama); for others see: yul nges
- language:
- English
2. Dan Martin Dictionary
Insight. Prajñā. (I believe the English word insight should be reserved for translating prajñā, and not as is usually done, translating lhag mthong [vipaśyana, vipassana]. The latter term could just as well be translated 'further vision,' 'deepening vision' or the like.) In some Mahāyāna contexts, it would be best to translate as Transcendent Insight.
- language:
- English
3. Rangjung Yeshe Dictionary
-
Prajna. Knowledge or intelligence. In particular, the 'knowledge of realizing egolessness.'
- language:
- English
-
the practice of wisdom
- language:
- English
-
insight, knowledge [thd]
- language:
- English
-
discriminating knowledge
- language:
- English
-
prajna, intelligence, knowledge, discrimination, [wisdom]. insight, ཤག་རོག་ roommate. ཤེས་རབ་ཆུང་བ་ those who have limited knowledge. Discrimination, as one of the five object determining mental states, superior knowledge [in most contexts] - superior intelligence, or intelligence [when referring to the 51 mental factors] - wisdom [when taken as synonymous with yeshe]. Syn ཡེ་ཤེས་; superior knowledge [in most contexts]. - superior intelligence, or intelligence [when referring to the 51 mental factors]. - wisdom [when taken as synonymous with yeshe]; Wisdom, discriminating wisdom, [prajna]; bden don gtan la 'bebs} rang dang spyi'i mtshan nyid rnam par 'byed pa'o} discriminative awareness. recognition, intelligence, to be aware of, come to understand, to know, to grasp, master, to learn, can, be able to, to realize; discriminative awareness; Discrimination, as one of the five object determining mental states. knowledge. one of the ཕ་དྲུག་ the six paramitas. discriminative awareness. insight, intelligence. ཤེས་རབ་ཆུང་བ་ those who have limited knowledge. prajna, [wisdom]. Syn ཡེ་ཤེས་ wisdom. superior knowledge [in most contexts]. - superior intelligence, or intelligence [when referring to the 51 mental factors] - wisdom [when taken as synonymous with yeshe]. transcendent knowledge
- language:
- English
-
critical acumen [in debate] [ggd]
- language:
- English
4. Ives Waldo Dictionary
prajna, knowledge * [sometimes contrasted to ye shes as intellectual knowledge vs [religious] wisdom, but sometimes = shes rab pha rol phyin and contrasted w shes yon giving a similar meaning w shes rab = wisdom]
- language:
- English
5. Jim Valby Dictionary
prajna, (-, absolute, sublime) wisdom, intelligence, (-, transcendent, analytical) knowledge, (-, appreciative) discrimination, discriminating awareness, appreciative understanding, SA ye shes kyi rtsal, understand (3 kinds are thos, bsam, bsgoms), (3 kinds are gnas lnga rig pa kun rdzob, gnas lugs rig pa don dam, sems can gyi don bya tshul), 1 of 10 stobs bcu, 1 of bslab pa gsum, appreciative discernment, wisdom that discriminates, sublime knowing, insight
- language:
- English
7. bod rgya tshig mdzod chen mo
[2863] ༼པྲཛྙཱཿ༽ ཡུལ་ངེས་ལྔའི་ནང་གསེས། རང་ཡུལ་གྱི་བརྟག་བྱའི་དངོས་པོ་ལ་དམིགས་ནས་དེའི་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་དང་རང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དང་བླང་དོར་ལེགས་པར་འབྱེད་པའི་ཤེས་པ་རབ་ཀྱི་མཐར་སོན་པ་ཐེ་ཚོམ་ཟློག་པའི་བྱེད་ལས་ཅན་ནོ། ... དགེ་སྐྱོན་དང་ཡིན་མིན་སོགས་དབྱེ་འབྱེད་ཐུབ་པའི་ཤེས་རབ། ... ཤེས་རབ་མྱུར་བ། ... ཤེས་རབ་རྣོ་བ། ... ཤེས་རབ་ཟབ་པ། ... ཤེས་རབ་དྭངས་གསལ་ཅན། ... ཤེས་རབ་རྫོགས་རྒྱུ་མེད་པ། ... ཤེས་རབ་ཞན་པ། ... ཤེས་རབ་གོ་ལོག་... ཤེས་རབ་རལ་གྲིས་བཅད་ན་རྨ་མི་འབྱུང། མང་པོའི་བློ་ཡིས་དཔྱད་ན་དོན་མི་འཕྱུག་... མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ལ་ཀུན་ཏུ་རིག་ཀུན་ཏུ་ཆུབ། ཉལ་སློང། རྣམ་དཔྱོད། རྣམ་རིག་བྱེད། སྤོབས་པ། བློ་གྲོས། བློ་ཡི་བྱེད་པོ། ལེགས་རྟོགས་བཅས་སོ།
- language:
- English
8. dag yig gsar bsgrigs
- is related to
- shes pa/
-
( ༡ ) ཡིན་མིན་དང་ལེགས་ཉེས་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འབྱེད་ཐུབ་ཅིང་གསར་བཏོད་དང་གསར་རྟོག་བྱེད་པའི་ནུས་པའི་མིང་ལྟ་བུ།
- language:
- Tibetan
-
( ༢ ) ཡུལ་ངེས་ལྔའི་ནང་གསེས། རང་ཡུལ་གྱི་བརྟག་བྱའི་དངོས་པོ་ལ་དམིགས་ནས་དེའི་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་འབྱེད་པའི་ཤེས་པ་རབ་ཀྱི་མཐར་སོན་པ་ཐེ་ཚོམ་ཟློག་པའི་བྱེད་ལས་ཅན་ནོ།
- language:
- Tibetan
9. dung dkar bod rig pa'i tshig mdzod chen mo
ཐེ་ཚོམ་འགོག་པར་བྱེད་ཅིང་རང་ཡུལ་བརྟག་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ལ་དམིགས་ནས་རང་སྟོབས་ཀྱིས་བླང་དོར་འབྱེད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་སེམས་བྱུང་ཞིག
- language:
- Tibetan
10. Thupten Phuntsok Dictionary
〈པྲཛྙཱཿ〉ཡུལ་ངེས་ལྔའི་ནང་གསེས་རང་ཡུལ་བརྟག་བྱའི་དངོས་པོ་ལ་དམིགས་ནས་དེའི་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་དང་རང་སྤྱིའི་མཚན་ཉི་དང་བླང་དོར་ལེགས་པར་འབྱེད་པའི་ཤེས་པ་རབ་ཀྱི་མཐར་སོན་པ་ཐེ་ཚོམ་ཟློག་པའི་བྱེད་ལས་ཅན་ནོ། །དགེ་སྐྱོན་དང་ཡིན་མིན་སོགས་དབྱེ་འབྱེད་ཐུབ་པའི་ཤེས་རབ། ཤེས་རབ་མྱུར་བ། ཤེས་རབ་རྣོ་བ། ཤེས་རབ་ཟབ་པ། ཤེས་རབ་དྭངས་གསལ་ཅན། ཤེས་རབ་རྫོགས་རྒྱུ་མེད་པ། ཤེས་རབ་ཞན་པ། ཤེས་རབ་གོ་ལོག ཤེས་རབ་རལ་གྲིས་བཅད་ན་རྨ་མི་འབྱུང་། མང་པོའི་བློ་ཡིས་དཔྱད་ན་དོན་མི་འཕྱུག མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ལ་ཀུན་ཏུ་རིག ཀུན་ཏུ་ཆུབ། ཉལ་སློང་། རྣམ་དཔྱོད། རྣམ་རིག་བྱེད། སྤོབས་པ། བློ་གྲོས། བློ་ཡི་བྱེད་པོ། ལེགས་རྟོགས་བཅས་སོ།
- language:
- Tibetan
11. smon lam tshig mdzod chen mo
པྲཛྙཱཿ ཡུལ་ངེས་ལྔའི་ནང་གསེས། རང་ཡུལ་གྱི་བརྟག་བྱའི་དངོས་པོ་ལ་དམིགས་ནས་དེའི་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་དང་རང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དང་བླང་དོར་ལེགས་པར་འབྱེད་པའི་ཤེས་པ་རབ་ཀྱི་མཐར་སོན་པ་ཐེ་ཚོམ་ཟློག་པའི་བྱེད་ལས་ཅན་ནོ། དགེ་སྐྱོན་དང་ཡིན་མིན་སོགས་དབྱེ་འབྱེད་ཐུབ་པའི་ཤེས་རབ། ཤེས་རབ་མྱུར་བ། ཤེས་རབ་རྣོ་བ། ཤེས་རབ་ཟབ་པ། ཤེས་རབ་དྭངས་གསལ་ཅན། ཤེས་རབ་རྫོགས་རྒྱུ་མེད་པ། ཤེས་རབ་ཞན་པ། ཤེས་རབ་གོ་ལོག ཤེས་རབ་རལ་གྲིས་བཅད་ན་རྨ་མི་འབྱུང༌། མང་པོའི་བློ་ཡིས་དཔྱད་ན་དོན་མི་འཕྱུག མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ལ་ཀུན་ཏུ་རིག་ཀུན་ཏུ་ཆུབ། ཉལ་སློང༌། རྣམ་དཔྱོད། རྣམ་རིག་བྱེད། སྤོབས་པ། བློ་གྲོས། བློ་ཡི་བྱེད་པོ། ལེགས་རྟོགས་བཅས་སོ།
- language:
- Tibetan
12. Mahāvyutpatti: Sanskrit-Tibetan-English Vocabulary
- Sanskrit:
- prajñā
13. Yogācāra Glossary
- Sanskrit:
-
- jñāna
- prajñā
- prajña
- prajñāna
14. Lokesh Chandra Tibetan-Sanskrit dictionary
- Sanskrit:
- dhṛti
15. Negi Tibetan-Sanskrit Dictionary
-
saṃ. prajñā 1. = བློ dhīḥ — བློ་ནི་ཤེས་རབ་བོ༎ dhīḥ prajñā tri.bhā.155ka/54; བློ་ནི་ཤེས་རབ་བོ༎ matiḥ prajñā ta.pa.308kha/1078; བློ་གྲོས་ནི་ཤེས་རབ་སྟེ། ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའོ༎ matiḥ prajñā dharmapravicayaḥ abhi.bhā.64kha/187; jñānam — ཤེས་རབ་ཤེས་བྱ་རྣམ་སྤངས་ཤིང་། /བྱེད་ལས་གྲོལ་ན་རྣམ་པར་ལྡོག༎ nivartate kriyāmuktā jñānajñeyavivarjitā
- language:
- Sanskrit
-
la.a.159kha/108; ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་ནས་བརྩོན་འགྲུས…ཤེས་རབ་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་བྱེད་པའོ༎ sarvatomukhaṃ vīryam…jñānavivardhakaṃ ca bo.bhū.108kha/139 2. prakṛṣṭaṃ jñānam — གཞོན་ནུ་མེ་ལོང་གདོང་ནི་དྲི་བ་ཟབ་མོ་ཟབ་མོ་དག་ལ་རང་གི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དཔྱོད་པར་བྱེད་དོ༎ ādarśamukhaḥ kumāro gambhīragambhīrān praśnān svaprajñayā nitīrayati vi.va.198ka/1.71; ཤེས་རབ་ནི་ཡོན་ཏན་དང་ཉེས་པ་འབྱེད་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་ཏེ prajñāyāśca guṇadoṣavivekākāratvāt tri.bhā.162ka/72; གལ་ཏེ་སྙིང་ནས་བརྟགས་ཤིང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་སྤྲོས་པར་འགྱུར་ལ sa cedāśayato vicārayitvā prajñayā pratisaṃkhyāyotsahate bo.bhū.85ka/108; ཆོས་ཀུན་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ནི། /ཤེས་རབ dharmāvabodharūpā hi prajñā ta.sa.124kha/1077; དེ་ལ་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི། ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའོ༎ tatra prajñā dharmapravicayaḥ abhi.bhā.27ka/11 3. ālokanam — དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་དེ་ཉིད་ལ་ཤེས་རབ་ཅེས་པ་ནི་ལྟ་བའོ༎ tathā tasminneva bimbe prajñetyālokanam vi.pra.66ka/4.116;
- language:
- Sanskrit
-
pā. prajñā 1. pāramitābhedaḥ — སྦྱིན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་བཟོད་བརྩོན་འགྲུས། /བསམ་གཏན་དང་ནི་ཤེས་རབ་ཐབས། /སྨོན་ལམ་སྟོབས་དང་ཡེ་ཤེས་དང་། /འདི་དག་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་བཅུ༎ dānaṃ śīlaṃ kṣamā vīryaṃ dhyānaṃ prajñā upāyatā
- language:
- Sanskrit
-
praṇidhānaṃ balaṃ jñānametāḥ pāramitā daśa
- language:
- Sanskrit
-
ma.ṭī.20kha/154 2. caitasikabhedaḥ — སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས། རེག་པ … ཤེས་རབ caitasikā dharmāḥ—sparśaḥ… prajñā ma.vyu.1931 (40kha) 3. = ཤེས་བཞིན samprajñānam — གསུམ་པ་ལ་ལྔ་བཏང་སྙོམས་དང་། /དྲན་དང་ཤེས་རབ་བདེ་དང་གནས༎ tṛtīye pañca tūpekṣā smṛtiḥ prajñā sukhaṃ sthitiḥ
- language:
- Sanskrit
-
abhi.ko.24ka/8.8; abhi.bhā.69ka/1140 4. = དྲན་པ་ཉེར་གཞག smṛtyupasthānam — དྲན་པ་ཉེར་གཞག་ཤེས་རབ་སྟེ༎ prajñā hi smṛtyupasthitiḥ abhi.ko.21ka/6.68
- language:
- Sanskrit
-
5. abhiṣekabhedaḥ — སློབ་དཔོན་གསང་བ་ཤེས་རབ་དང་། /བཞི་པ་དེ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། /དབང་ནི་བཞི་ཡི་གྲངས་ཀྱིས་ནི། /དགའ་བ་ལ་སོགས་རིམ་ཤེས་བྱ༎ ācārya guhya prajñā ca caturthaṃ tat punastathā
- language:
- Sanskrit
-
ānandāḥ kramaśo jñeyāścatuḥsecanasaṃkhyayā
- language:
- Sanskrit
-
he.ta.17ka/54
- language:
- Sanskrit
-
6. yoṣidādyarthe — རེ་ཞིག་བཙུན་མོ་ཤེས་རབ་ཡིན། /སྐྱེས་བུ་ཐབས་སུ་བརྗོད་པ་ཉིད༎ yoṣit tāvad bhavet prajñā upāyaḥ puruṣaḥ smṛtaḥ
- language:
- Sanskrit
-
he.ta.9kha/28; ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཆོ་ག་ཡིས། /དེ་ཉིད་རིག་པས་རྟག་ཏུ་མཆོད༎ prajñopāyavidhānena pūjayet tattvavatsalaḥ
- language:
- Sanskrit
-
he.ta.6ka/16; དེའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཕང་བར་ཐབས་ནི་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་པ་སྟེ ataḥ prajñotsaṅge hyupāyo'nunāyakaḥ vi.pra.39ka/4.21; བརྐྱང་མ་ཤེས་རབ་རང་བཞིན་གྱིས། /ཐབས་ཀྱིས་རོ་མ་ཡང་དག་གནས། /ཀུན་འདར་མ་ནི་དབུས་གནས་སུ། /གཟུང་དང་འཛིན་པ་རྣམ་པར་སྤངས༎ lalanā prajñāsvabhāvena rasanopāyasaṃsthitā
- language:
- Sanskrit
-
avadhūtī madhyadeśe grāhyagrāhakavarjitā
- language:
- Sanskrit
-
he.ta.2kha/4;
- language:
- Sanskrit
-
nā. prajñā, vidyārājñī—རིག་པའི་རྒྱལ་མོའི་འདུས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། མཛོད་སྤུ་དང…ཤེས་རབ་དང…མཆོག་སྦྱིན vidyārājñīnāṃ samāgamaṃ vakṣyate; tadyathā—ūrṇā…prajñā…varā ma.mū.95ka/7.
- language:
- Sanskrit
shes rab/ has 9 other terms directly related to it, which are presented here.