- mthong ba/
- ID:
- T87254
- མཐོང་བ (Tibetan, Tibetan script, Original)
- > mthong ba/ (Tibetan, Latin script, Transliteration-THL Extended Wylie Transliteration)
- > tongwa (Tibetan, Latin script, Transcription-THL Simplified Tibetan Transcription)
David Higgins Lexicon of Tibetan Buddhist Topics and Terminology
- has the honorific form of
- gzigs/
Passage
Passage
[bden gnyis shing rta:877.4] de bas na don dam par mya ngan las 'das pa'ang rkyen la rag las par mthong ba'i blo'i rnam pa nye bar zhi ba ni chos thams cad la bdag dang ngo bo nyid med par mthong ba'i lam gyi mchog ma mthong ba'i mthong ba chen po zhes bya ste/ mdo las
ma mthong ba ni mthong ba dam pa'o/
[bden gnyis shing rta:880.3]
rang bzhin nyid du rnam dag pa'i
yang dag nyid la yang dag blta
blta zhes bya ba'ang kun rdzob ste
ngang las ma g.yos bsgom pa'i mchog
de yi mdun na blo dang ni
yid byed thams cad gnas pa min/
[bden gnyis shing rta:880.5] 'di ltar shes rab kyis rnam par brtags na yang dag pa'i ye shes mthong lam chos thams cad mi mthong ba nyid yin te yum bar ma las
gang gis ci yang ma gzigs pa'i don de gzigs pa'o/
zhes dang/
don dam par mthong ba gang zhe na/ gang chos thams cad mthong ba med pa'o/
de lta bu la lta ba'i tha snyad [881] gzhag pa'ang/ 'jug pa las/
de phyir bdag dang bdag gi stong lta bas
rnal 'byor bde rnam par grol bar 'gyur/
zhes chos thams cad rang bzhin gyis ma grub par yang dag pa'i shes rab kyis rtogs shing rnam par grol ba la rjes su blta ba'i tshul/ phung po lnga po de dag kyang rang bzhin gyis stong par rnam par dag par rjes su blta'o/ zhes shes snying gi mdo don dang sbyar ro/ de ltar mod kyis/ blta zhes bya ba'i tshig bla dags la dpyad pa zhugs na de'i tshe de ni yid byed kyis stong pa nyid du gyur pas blo'i rnam pa shin tu ma rungs par byas te/ rang bzhin gyis ma yin par kun rdzob rnam par rig pa can gyis btags pa'i stong pa srid pa'i yan lag can du 'gyur te/ ci'i phyir na/ dbu ma'i lam gyi so sor rtog pa zhes bya ba ni mthar thug pa'i gnas skabs na rnam par rig pa med pa la 'dod de/
Note
In elaborating on rten 'brel leading to nirvāṇa, 'Jigs med gling pa notes that ultimately, an utterly calm mind that sees that even nirvāṇa depends upon conditions (rkyen) is described as "supreme seeing that does not see as something ultimate, the path of seeing that all phenomena are devoid of selfhood and essentiality."
by David Higgins
Other Dictionaries
1. Jeffrey Hopkins Dictionary
Hopkins' Translations: to perceive; to see; perception; seeing
Sanskrit: {C}paśyati; {MV}paś-; {MSA}paśyat; {C,MV,MSA}darśana; {MSA,MV}dṛṣṭi; {MSA}(nir √īkṣ): nirīkṣate; {MSA}saṃdarśana; darśanam
- language:
- English
2. Rangjung Yeshe Dictionary
-
came upon
- language:
- English
-
to observe
- language:
- English
-
1) to see, perceive; 2) appearance, vision, sight, seeing, insight, insight into. མཐོང་བ་, མཐོང་བ་, མཐོང་བ་ intr. v
- language:
- English
-
to consider རང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་མཐོང་བ་ he considers himself omniscient
- language:
- English
3. Ives Waldo Dictionary
seeing, perceiving, insight [into], vision 1.(Tha mi dad pa) rig pa, appearance; 2) consideration for Rtsis mthong,...Mi'i bsam 'char mthong med du ma 'jog
- language:
- English
4. Jim Valby Dictionary
see, notice, recognize, peruse, view, look, perceive, behold any object, witness, observe, experience, endure, perception by inference, actual sight by personal observation, sight, to identify, to believe, to discover
- language:
- English
6. bod rgya tshig mdzod chen mo
[1221] 1. ༼ཐ་མི་དད་པ༽ རིག་པ་དང། སྣང་བ། ... མིག་མཐོང་གཟུཊ་གྲུབ། ... མིག་མཐོང་ལག་ཟིན། ... ཉིན་མོར་བལྟས་ཀྱང་མི་མཐོང་ལོང་བ་ཡིན། ... མིག་འཕྲུལ་ཡིན་པས་མིག་གིས་མཐོང་ཡང་ཡིད་མི་ཆེས། ... གདོང་རིས་ངན་པ་མཐོང་ན་འཇིགས་སུ་རུང། ... མདུན་ལམ་གསལ་པོར་མཐོང་བ། ... ཟབ་དོན་ལེགས་པར་མཐོང། ... 2. རྩིས་མཐོང། ... མིའི་བསམ་འཆར་མཐོང་མེད་དུ་མ་འཇོག་...
- language:
- English
7. Thupten Phuntsok Dictionary
(１) 〔ཐ་མི་དད་པ〕རིག་པ་དང་། སྣང་བ། མིག་མཐོང་གཟུགས་གྲུབ། མིག་མཐོང་ལག་ཟིན། ཉིན་མོར་བལྟས་ཀྱང་མི་མཐོང་ལོང་བ་ཡིན། མིག་འཕྲུལ་ཡིན་པས་མིག་གིས་མཐོང་ཡང་ཡིད་མི་ཆེས། གདོང་རིས་ངན་པ་མཐོང་ན་འཇིགས་སུ་རུང་། མདུན་ལམ་གསལ་པོར་མཐོང་བ། ཟབ་དོན་ལེགས་པར་མཐོང་། (２) རྩིས་མཐོང་། མིའི་བསམ་འཆར་མཐོང་མེད་དུ་མ་འཇོག
- language:
- Tibetan
8. Mahāvyutpatti: Sanskrit-Tibetan-English Vocabulary
- Sanskrit:
- dṛṣṭam
9. Yogācāra Glossary
- Sanskrit:
-
- darśana
- darśin
- dṛṣṭa
- dṛṣṭvā
- paśyat
- prekṣin
- saṃdarśana
- saṃpaśyat
- saṃpaśyanta
- sam-anu√paś:samanupaśyati
- /dṛś:dṛśyate
- /paś:paśyati
- /paś:paśyat
10. Negi Tibetan-Sanskrit Dictionary
-
kri. (saka., avi.) 1. īkṣate — ཁྱོད་ཀྱི་སྐུ་དེ་གང་གིས་ནི། /ལན་བརྒྱར་མཐོང་དང་གང་ཞིག་གིས། /དང་པོར་མཐོང་བ yenāpi śataśo dṛṣṭaṃ yo'pi tat pūrvamīkṣate
- language:
- Sanskrit
-
rūpam śa.bu.112ka/53; vīkṣate — ཇི་ལྟར་སྦལ་པའི་ཞག་གིས་མིག་བྱུགས་པས་གདུང་མ་སྦྲུལ་གྱི་ངོ་བོར་མཐོང་སྟེ yathā ca maṇḍūkavasayā'ktacakṣuṣo vaṃśānuragarūpeṇa vīkṣante ta.pa.139kha/730; paśyati — མིག་གིས་མཐོང་ངོ་༎ cakṣuḥ paśyati ta.pa.82kha/617; འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀུན་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་མཐོང māyopamān paśyati lokadhātūnsarvān sū.a.147kha/27; vipaśyati — ཤེས་རབ་ལྡན་པ་རྣམས་དག་ནི། /འབྱུང་བ་འཇིག་པ་མཐོང་བ་མེད༎ na saṃbhavaṃ na vibhavaṃ prajñāyukto vipaśyati
- language:
- Sanskrit
-
la.a.160kha/109; prapaśyati — ཡོད་མིན་མེད་མིན་ཡོད་མེད་མིན། /དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་རྣམས་མཐོང་ན༎ na sannāsanna sadasadyadā lokaṃ prapaśyati
- language:
- Sanskrit
-
la.a.116ka/62; utpaśyati — གང་ཁོ་ནའི་ཚེ་གར་མཁན་མཐོང་བ་དེ་ཁོ་ནའི་ཚེ་གླུ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ཐོས་པ yadaiva narttakīmutpaśyati tadaiva gītādiśabdaṃ śṛṇoti ta.pa.7kha/460; paśyate — སེམས་ཅན་རང་གི་ས་བོན་རྒྱུད། /སངས་རྒྱས་སྣང་བར་མཐོང་བ་འོ༎ sattvāḥ svabījasantānaṃ paśyante buddhadarśanaiḥ
- language:
- Sanskrit
-
la.a.173ka/132; dṛśyate — མཐོང་བ་འམ་ནི་རེག་པ་ཡང་། /རྨི་ལམ་སྒྱུ་འདྲའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས༎ dṛśyate spṛśyate cāpi svapnamāyopamātmanā
- language:
- Sanskrit
-
bo.a.9.100; īkṣyate — ཇི་ལྟར་གཟུགས་མ་ཕྲད་པ་དང་མ་ཁྱབ་པ་འཛིན་པ་ན་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བར་མཐོང་བ yathā rūpamaprāpya gṛhyamāṇamavyāpi ca spaṣṭa(āspaṣṭa)mīkṣyate ta.pa.184ka/829; samīkṣyate — ཁྱད་པར་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ༎ na viśeṣaḥ samīkṣyate ta.pa.28ka/503; vīkṣyate — ཆུ་སྐྱར་དང་ལྷ་ཁང་ལ་སོགས་པ་དཀར་པོ་ཡིན་ན་ཡང་སྲེ་བོའི་ངོ་བོར་མཐོང་སྟེ balākāvakulādayo'pi dhavalāḥ santaḥ śyāmarūpā vīkṣyante ta.pa.260ka/236 2. adrākṣīt — ལྷ་ཡི་ཙན་དན་དག་ཏུ་མཐོང་༎ divyacandanamadrākṣīt a.ka.282kha/36.29; ཁྱོད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གཏུན་ལྟ་བུ་གང་མཐོང་བ་དེ་ཡང་སྔོན་དགེ་སློང་ཡིན་ཏེ yaṃ tvaṃ sattvamadrākṣīrudūkhalākāraṃ so'pi bhikṣurāsīt śi.sa.38ka/36; vyalokayat — ཤཱ་རིའི་བུ་ཡིས་ཞུགས་པ་ན། /སློབ་མ་ཉི་མ་བཞིན་དུ་མཐོང་༎ śāriputraḥ praviśyārkamiva śiṣyaṃ vyalokayat
- language:
- Sanskrit
-
a.ka.330ka/41.67; samapaśyat དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མངོན་པར་ཤེས་པའི་བློ་གྲོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་གཤེགས་ཏེ་བཞུགས་པར་མཐོང་ངོ་༎ sarvābhijñāmatirājaṃ nāma tathāgataṃ bodhimaṇḍavaragataṃ samapaśyat da.bhū.272ka/62 3. drakṣyati — དེ་ལྟ་མོད་ཀྱིས་ཅི་ནས་དད་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མཐོང་ལ། མ་དད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མི་མཐོང་བར་བྱའོ༎ api tu tathā kariṣyāmi yacchrāddhā drakṣyanti nāśrāddhā iti a.śa.179ka/165 4. paśyet — དེ་ཡི་ཡོན་ཏན་ཕུན་ཚོགས་ནི། /གང་གིས་དབང་འདས་མཐོང་བས་མཐོང་༎ yo'pyatīndriyadṛk paśyet tadīyaguṇasampadam
- language:
- Sanskrit
-
ta.sa.110kha/961; samīkṣyeta — དེ་བཞིན་དུ་མིག་སེར་གྱིས་ཉམས་པའི་མིག་ཅན་ལ་ཡང་དམིགས་པར་མཐོང་ངོ་༎ tathā kāmalādyupahatanayanopalabdhamapi samīkṣyeta ta.pa.127kha/706;
- language:
- Sanskrit
-
saṃ. 1. dṛṣṭiḥ, darśanam — བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་མཐོང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ mahātmadṛṣṭimanaskāraḥ sū.a. 178kha/73; དམིགས་པ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ན། /དོན་མཐོང་རབ་ཏུ་འགྲུབ་མི་འགྱུར༎ apratyakṣopalambhasya nārthadṛṣṭiḥ prasiddhyati
- language:
- Sanskrit
-
ta.pa.230ka/930; རི་མོ་ལ་ཡང་མཐོང་ཙམ་གྱིས། /འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན༎ citre'pi dṛṣṭimātreṇa phalaṃ parisamāptimat
- language:
- Sanskrit
-
pra.a.4ka/5; darśanam — འདི་འོག་ཏུ་བདེན་པ་མཐོང་བ་དང་མཐུན་པའི་ཐོས་པ་འཛིན་པའམ་དོན་ཉན་པར་བྱེད་དོ༎ tataḥ satyadarśanasyānulomaṃ śrutamudgṛhṇāti, arthaṃ vā śṛṇoti abhi.bhā.7kha/891; saṃdarśanam — དོན་ཆེན་པོ་མཐོང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ māhārthyasaṃdarśanamanaskāraḥ sū.a.178ka/72; ད་ལྟ་སྐལ་བ་ཞན་པ་བདག་།མཐོང བ་ཡིས་ནི་ཁྱོད་ལ་ཅི༎ adhunā mandabhāgyāyāstava saṃdarśanena kim
- language:
- Sanskrit
-
a.ka.158kha/72.27; anudarśanam — རྨི་ལམ་དང་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཐོང་བས svapnamāyādisarvadharmānudarśanāt la.a.119ka/65; īkṣaṇam — བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་མཐོང་བའི་ཕྱིར māyopamasarvadharmekṣaṇātsa bodhisattvaḥ sū.a.142kha/19; saṃprekṣaṇam — འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འདི་རྒྱུ་འདི་ནི་འགོག་ཅེས་ཤེས་པས་མཐོང་ཕྱིར་རོ༎ idaṃ duḥkhaṃ heturayaṃ nirodha iti ca jñānena samprekṣaṇāt
- language:
- Sanskrit
-
ra.vi.125ka/106; ālokanam — གང་ཞིག་འདོད་པ་མཐོང་བ་ནི། /དགའ་བས་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་གྱུར༎ īpsitālokanaprītyā svabhāvo hi vibhāvyate
- language:
- Sanskrit
-
a.ka.215kha/24.90; ālocanam — རྒྱུ་མཐོང་བའི་ཐེམ་སྐས་ཀྱི་ལམ་ཡོད་པ་ལས nibandhanālocanasopānapaddhatisambhavāt pra.a.110ka/117; རབ་རིབ་ཀྱིས་ཉམས་པ་ལས་སྐྲ་ཤད་ཀྱི་ཚོགས་མཐོང་པའི་རྣམ་པ་ལྟ་བུ timiropahatakeśakalāpālocanākāravat pra.a.57ka/65; paśyanā — དོན་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་མཐོང་༎ sadasattārthapaśyanā sū.a.172kha/65; upalabdhiḥ — དགེ (? ངག ) དང་ཚིག་དོན་འཇིག་རྟེན་ན། /ལ་ལར་ཉེ་བར་བསླད་པར་མཐོང་༎ loke vākyapadārthānāṃ viplavasyopalabdhitaḥ
- language:
- Sanskrit
-
pra.a.8ka/10 2. rūpaṇam, avadhāraṇam — བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་དང་། /དེ་བཞིན་བྱུང་གྱུར་སོགས་མཐོང་བའང་༎ sādhyatvapratyayaścātra tathā bhūtādirūpaṇam
- language:
- Sanskrit
-
ta.sa.36kha/383; (?) བྱུང་སོགས་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་ངེས་པ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། bhūtādirūpaṇamiti bhūtādīnāmavadhāraṇam, pratyaya iti yāvat ta.pa.334kha/383; nirūpaṇam — སྒྲུབ་པ་ལ་སོགས་དོན་སོགས (ཚོགས ) ཀྱང་། /གཞན་སེལ་བ་ལ་མཐོང་མིན་པ༎ vidhyādāvartharāśau ca nānyāpohanirūpaṇam
- language:
- Sanskrit
-
ta.sa.36kha/383 3. dṛṣṭam
- language:
- Sanskrit
-
i. =མངོན་སུམ pratyakṣam — ལྡོག་པ་ཡང་ནི་མ་མཐོང་ཕྱིར། /འདིར་ནི་མཐོང་བ་ལྡོག་བྱེད་མིན༎ vyatirekasya cādṛṣṭernātra dṛṣṭaṃ nivarttakam
- language:
- Sanskrit
-
ta.sa.78ka/728; མཐོང་བ་ནི་མངོན་སུམ་མོ༎ dṛṣṭaṃ pratyakṣam ta.pa.138kha/728; མཐོང་བ་ནི་གང་མིག་གིས་མྱོང་བའོ༎ dṛṣṭaṃ yaccakṣuṣānubhūtam abhi.sa.bhā.3ka/2
- language:
- Sanskrit
-
ii. bhayaviśeṣaḥ — adṛṣṭaṃ vahnitoyādi dṛṣṭaṃ svaparacakrajam
- language:
- Sanskrit
-
a.ko.2.8.30; sarvairdṛśyata iti dṛṣṭam
- language:
- Sanskrit
-
ātmanaḥ śatrośca sainyajātabhayanāma a.vi.2.8.30;
- language:
- Sanskrit
-
pā. darśanam, abhinirhāraprabhedaḥ — མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་རྣམ་དྲུག་གང་ཞེ་ན། མཐོང་བ་དང་ནི་གདམས་ངག་དང་༎…དེ་ལ་མཐོང་བ་ནི་སྤྱན་རྣམ་པ་ལྔ་པོ ṣaḍvidho'bhinirhāraḥ katamaḥ
- language:
- Sanskrit
-
darśanasyāvavādasya…tatra darśanaṃ cakṣuḥ pañcavidham sū.a.227ka/137;
- language:
- Sanskrit
-
kṛ. avalokitam — ཀྱེ་མ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་འདི། /ཤིན་ཏུ་ཡུན་རིང་ལོན་ནས་མཐོང་༎ aho batāyamācāraḥ sucirādavalokitaḥ
- language:
- Sanskrit
-
a.ka.250ka/93.18; dṛṣṭavān — བདག་གིས་འདིར་ནི་གང་མཐོང་བ། /མགལ་མེ་བསྐོར་ཏམ་དུ་བ་འམ༎ alātacakradhūmo vā yadahaṃ dṛṣṭavāniha
- language:
- Sanskrit
-
la.a.58kha/4; saṃpaśyan — བདག་ཉིད་དགེ་བའི་རྩ་བའི་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པར་མཐོང་བ saṃpaśyan kuśalamūlapratyayabhūtamātmānam śi.sa.16kha/17; paśyeyam — ཁོ་བོ་ཡུན་རིང་པོ་ནས་མངོན་པར་འདོད་པའི་བུའི་ངོ་མཐོང་བ་དང apyevāhaṃ cirakālābhilaṣitaṃ putramukhaṃ paśyeyam vi.va.207ka/1.81;
- language:
- Sanskrit
-
vi. draṣṭā — དེའི་ཕྱིར་དབང་པོ་ལས་འདས་དོན། /དངོས་སུ་མཐོང་བ་ཡོད་མ་ཡིན༎ tasmādatīndriyārthānāṃ sākṣād draṣṭā na vidyate
- language:
- Sanskrit
-
ta.pa.168kha/794; darśī — སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་མཐོང་བ satpuruṣāṇāṃ darśī śrā.bhū.15kha/36.
- language:
- Sanskrit
mthong ba/ has 1 other term directly related to it, which is presented here.