- dge ba/
- ID:
- T32681
- དགེ་བ (Tibetan, Tibetan script, Original)
- > dge ba/ (Tibetan, Latin script, Transliteration-THL Extended Wylie Transliteration)
- > gewa (Tibetan, Latin script, Transcription-THL Simplified Tibetan Transcription)
Other Dictionaries
1. Jeffrey Hopkins Dictionary
-
Hopkins' Translations: virtue; virtuous; wholesome; virtuous factor
Others' Translations: {C}wholesome; good; lovely; pleasant; merit; helpful(ness); lovely
Sanskrit: {LCh,C,L,MSA,MV}kuśala; {C,L,MSA,MV}śubha {C}(=praśasta); {C,L,MSA}kalyāṇa; {MSA}kalya; {MSA}śuklaམཚན་ཉིད། ལུང་དུ་བསྟན་པ་གང་ཞིག་རང་འབྲས་རྣམ་སྨིན་བདེ་བ་འབྱིན་བྱེད་ཀྱི་རིགས་སུ་གནས་པ།
Def.: that which is (1) indicated [as a virtue] and (2) abides in a type bringing forth happiness as a fruition which is its own effect
དབྱེ་བ། 1དད་པ། 2ངོ་ཚ་ཤེས་པ། 3ཁྲེལ་ཡོད་པ། 4མ་ཆགས་པ། 5ཞེ་སྡང་མེད་པ། 6གཏི་མུག་མེད་པ། 7བརྩོན་འགྲུས། 8ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ། 9བག་ཡོད་པ། 10བཏང་སྙོམས། 11རྣམ་པར་མི་འཚེ་བ།
Div.: (1) faith (śraddhā); (2) shame (hrī); (3) embarrassment (apatrāpya); (4) non-attachment (alobha); (5) non-hatred (adveṣa); (6) non-ignorance (amoha); (7) effort (vīrya); (8) pliancy (prasrabdhi); (9) conscientiousness (apramāda); (10) equanimity (upekṣā); (11) non-harmfulness (avihiṃsā).Comment: Virtuous mental factors are one of six main groupings of mental factors (sems byung, caitta): (1) five omnipresent (kun 'gro, sarvatraga) mental factors; (2) five determining (yul nges, viṣaya-pratiniyama) mental factors; (3) eleven virtuous (dge ba, kuśala) mental factors; (4) six root afflictions (rtsa nyon, mūla-kleśa); (5) twenty secondary afflictions (nye nyong, upakleśa); and (6) four changeable (gzhan 'gyur, anyathābhāva) mental factors. Indicated or revealed (lung du bstan pa) means here that which abides as either virtue or non-virtue. Thus, in this case of defining virtue, it means that which is virtuous. It means that which is definite as virtuous or non-virtuous. It does not necessarily refer to Buddha's having said it this way or that way which is what those words often mean (indicated in scripture). Abides in the class of that which issues forth happiness is said because there are, for instance, virtues which have been overcome by hatred and do not issue forth happiness, but they are still virtues. The phrase means that there are exceptions that merely abide in the class of.
- language:
- English
-
... མངོན་པར་དགའ་: Hopkins' Translations: manifestly liking virtue
... མངོན་པར་དགའ་: Sanskrit: {MSA}śubhābhirāmatā- language:
- English
2. Rangjung Yeshe Dictionary
-
virtue; good, happiness, welfare, happy, propitious, positive, merit, deeds, virtuous, wholesome, goodness. ལས་དགེ་བ་
- language:
- English
-
virtuous deeds
- language:
- English
-
virtuous; syn ལེགས་སྤྱད་དང་གཙང་བྱེད་ good deeds or purifying actions
- language:
- English
3. Ives Waldo Dictionary
-
1) opposite of evil deeds, good action or conduct, rang 'bras yid 'ong 'byin byed yin pa'i cha nas rnam smin lung du bstan par bzhag pa'i chos; 2) 1 of the སྦྱོར་བ་ཉེར་བདུན་; 3) among the {byed pa bcu gcig] 'pho byed cig; 4) 10 [because of the 10 virtues]; 5) good/ auspicious good, happy, propitious, positive, virtuous, wholesome merit, virtue, deeds, welfare, happiness, goodness
- language:
- English
-
virtue
- language:
- English
4. Jim Valby Dictionary
good & wholesome, merit, virtue, healthy, positive, virtuous, 1 of 27 coincidences in astrology, SA sbyor ba nyer bdun, 1 of 11 astrological diagrams, SA byed pa bcu gcig, happiness, welfare, happy, propitious, 2 kinds (zag bcas dge ba, zag med dge ba), fasting, abstinence, alms, charity, piety, good and auspicious action, propitious
- language:
- English
6. bod rgya tshig mdzod chen mo
[450] 1... .1༽ སྡིག་པའི་ལྡོག་ཕྱོགས་ལེགས་སྤྱད་དམ། སྤྱོད་པ་བཟང་པོ་སྟེ། རང་འབྲས་ཡིད་འོང་འབྱིན་བྱེད་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་རྣམ་སྨིན་ལུང་དུ་བསྟན་པར་བཞག་པའི་ཆོས། ... མི་ཚེ་ཧྲིལ་པོར་དགེ་བ་སྤྱོད་པ། ... སྡིག་འཆབ་དགེ་སྤྱོམ། ... སྡིག་པ་སྤངས་ཤིང་དགེ་བ་དང་དུ་ལེན་པ། ... 2༽ སྦྱོར་བ་ཉེར་བདུན་གྱི་ནང་གསེས་ཤིག་... 3༽ བྱེད་པ་བཅུ་གཅིག་ནང་གི་འཕོ་བྱེད་ཅིག་... 4༽ ༼མངོན༽ དགེ་བ་བཅུ་ཡོད་པས་གྲངས་བཅུ་མཚོན། ... 2. ལེགས་པ་དང་བཀྲ་ཤིས་པ། ... སྤྱོད་པ་མི་དགེ་བ། ...
- language:
- English
7. dag yig gsar bsgrigs
- is related to
- dge bcu/, dge rgan/, dge bsnyen/, dge slong /, dge ba bcu/, dge bshes/, dge lugs pa/, dge mtshan/, dge skos/, dge 'dun/, dge sbyong /, dge rtsa/, dge tshul/, dge tshogs/
-
༡ བཟང་བའམ་ལེགས་པའི་དོན་ཏེ། ཁ་ལས་དགེ་བ། དགེ་ལེགས་ཞེས་པ་ལྟ་བུ།
- language:
- Tibetan
-
༢ ཆོས་ལུགས་པས་བླང་བྱའམ་བསྲུང་བྱའི་མིང་ལ་དགེ་བ་ཟེར།
- language:
- Tibetan
-
༣ དགའ་བདེའི་སྣང་བའི་མིང་སྟེ། ན་ཟུག་ཞི་བས་དགེ་བ་ཐོབ་ལྟ་བུ།
- language:
- Tibetan
9. Thupten Phuntsok Dictionary
(１) སྡིག་པའི་ལྡོག་ཕྱོགས་ལེགས་སྤྱད་དམ། སྤྱོད་པ་བཟང་པོ་སྟེ། རང་འབྲས་ཡིད་འོང་འབྱིན་བྱེད་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་རྣམ་སྨིན་ལུང་དུ་བསྟན་པར་བཞག་པའི་ཆོས། མི་ཚེ་ཧྲིལ་པོར་དགེ་བ་སྤྱོད་པ། སྡིག་འཆབ་དགེ་སྤྱོད། སྡིག་པ་སྤངས་ཤིང་དགེ་བ་དང་དུ་ལེན་པ། (２) སྦྱོར་བ་ཉེར་བདུན་གྱི་ནང་གསེས་ཤིག (３) བྱེད་པ་བཅུ་གཅིག་པ་ནང་གི་འཕོ་བྱེད་ཅིག (４) 〔མངོན〕དགེ་བ་བཅུ་ཡོད་པས་གྲངས་བཅུ་མཚོན། (5)ལེགས་པ་དང་བཀྲ་ཤིས་པ། སྤྱོད་པ་མི་དགེ་བ།
- language:
- Tibetan
10. smon lam tshig mdzod chen mo
-
1.སྡིག་པའི་ལྡོག་ཕྱོགས་ལེགས་སྤྱད་དམ། སྤྱོད་པ་བཟང་པོ་རང་འབྲས་ཡིད་འོང་འབྱིན་བྱེད་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་རྣམ་སྨིན་ལུང་དུ་བསྟན་པར་བཞག་པའི་ཆོས།
- Model Sentence
(དཔེར་ན།) མི་ཚེ་ཧྲིལ་པོར་དགེ་བ་སྤྱོད་པ། སྡིག་འཆབ་དགེ་སྤྱོམ། སྡིག་པ་སྤངས་ཤིང་དགེ་བ་དང་དུ་ལེན་པ་ལྟ་བུ།
- language:
- Tibetan
-
2.སྦྱོར་བ་ཉེར་བདུན་གྱི་ནང་གསེས་ཤིག
- language:
- Tibetan
-
3.བྱེད་པ་བཅུ་གཅིག་ནང་གི་འཕོ་བྱེད་ཅིག
- language:
- Tibetan
-
4.(མངོན་བརྗོད།) དགེ་བ་བཅུ་ཡོད་པས་གྲངས་བཅུ་མཚོན།
- language:
- Tibetan
-
5.ལེགས་པ་དང་བཀྲ་ཤིས་པའི་དོན་ཏེ།
- Model Sentence
(དཔེར་ན།) སྤྱོད་པ་མི་དགེ་བ། ཁ་ལས་དགེ་བ་ལྟ་བུ།
- language:
- Tibetan
11. Mahāvyutpatti: Sanskrit-Tibetan-English Vocabulary
- Sanskrit:
- kalyāṇaḥ
12. Yogācāra Glossary
- Sanskrit:
-
- kalyāṇaka
- kalyāṇatā
- kalyāṇa
- kuśala
- bhadratā
- śukla
- bhadra
- śubha
13. Lokesh Chandra Tibetan-Sanskrit dictionary
- Sanskrit:
-
- āriṣṭa
- kalyāṇa 3= kuśala
- kṣema
- pathya
- bhavya
- śam
- śiva
- śreyas
- sādhu
- sukṛta
- svasti
- bhadra
- śubha
14. Negi Tibetan-Sanskrit Dictionary
-
saṃ. 1. = དགེ་ལེགས kuśalam — mama tāvadanena yāti vṛddhiṃ kuśalaṃ bhāvayituṃ prasādavegaḥ bo.a.1.3; kalyāṇam — ཐོག་མ་དང་བར་དང་ཐ་མར་དགེ་བ ādimadhyānte kalyāṇam ta.pa.326ka/1120; śubham — དགེ་བ་ནི་ལེགས་པར་བྱས་པ śubhaṃ sukṛtam bo.pa.38; དགེ་བ་ནི་བསོད་ནམས śubhaṃ puṇyam bo.pa.6; puṇyam — yat puṇyamāptaṃ mayā ra.vi.5.25; kṣemam kā.ā.3.84; śreyaḥ — animittadarśanameva śreyo na nimittadarśanam la.a.135ka/81; sukham — དགེ་བ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་རྒྱུད།འདུས པ་ཞེས་བྱའི samājākhye tantre sarvasukhodaye gu.si.5.8/7; ariṣṭam mi.ko.87ka; śivam — གཉིས་དང་གཉིས་མེད་ཞི་བ་དང་། ཐམས་ཅད་ལ་གནས་དགེ་བ་སྟེ na dvayaṃ nādvayaṃ śāntaṃ śivaṃ sarvatra saṃsthitam pra.vi.1.22/20; śubhatā — suvarṇagotravat jñeyamameyaśubhatāśrayaḥ sū.a.138ka/12; kalyatā — cittakalyatā prādurbhavati śi.sa.120kha/117 2. = བདེ་ལེགས svasti ma.vyu.2747; svastikaḥ — na viveda paritrāṇaṃ viphalasvastikakriyaḥ a.ka.3.119. 3. (pā.) kuśalam — དགེ་བ་བཅུའི་ལས daśakuśalakarma sū.a.151ka/34. 4. (pā.) (jyo.) śubhaḥ, yogabhedaḥ — viṣkambhaḥ prītiḥ āyuṣmān saubhāgyaḥ śobhanaḥ atigaṇḍaḥ sukarmā dhṛtiḥ śūlaḥ gaṇḍaḥ vṛddhiḥ dhruvaḥ śaṅkuḥ vyāghātaḥ harṣaṇaḥ vajraḥ siddhiḥ vyatipātaḥ varīyān parighaḥ śivaḥ sādhyaḥ śubhaḥ śuklaḥ brahmā aindraḥ vaidhṛtiriti saptaviṃśati yogāḥ vi.pra.179kha/1.36.
- language:
- Sanskrit
-
nā.
- language:
- Sanskrit
-
i. śubhaḥ, nṛpaḥ — me āsi yadā śubho nṛpati pūrve rā.pa.238ka/134
- language:
- Sanskrit
-
ii. kṣemaḥ, nṛpaḥ — pūrvasmin bhagavān kalpe kṣemanāmni mahīpatau
- language:
- Sanskrit
-
kṣemaṃkarākhyaḥ sugataḥ kṣemavatyāmabhūtpuri a.ka.89.62
- language:
- Sanskrit
-
iii. kalyāṇaḥ, cakravartī rājā ma.vyu.3554.
- language:
- Sanskrit
-
vi. kuśalaḥ — vipākaheturaśubhāḥ kuśalāścaiva sāsravāḥ abhi.ko.2.54; kalyāṇakaḥ —སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དགེ་བ་གང་ཡིན་པ་དག pṛthagjanāḥ kalyāṇakā ye bo.bhū.158ka/208; bhadraḥ — sa ca śrāddho bhadraḥ kalyāṇāśayaḥ a.śa.2ka/1; bhavyaḥ — དགེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མཚོན་གྱུར bhavyalakṣaṇalakṣitā a.ka.24.10; sādhuḥ — དགེ་བ་རྣམས་ལ་གསོ་སྦྱོང་གི། སྤྲོ་བ་ཟླ་བ་འདི་སྟོན་ནོ nivedayati sādhūnāṃ candramāḥ poṣadhotsavam jā.mā.52/31; sat mi.ko.88ka; sukṛtaḥ — araṃsta rucirodyāne sukṛte puṇyavāniva a.ka.3.52; śuddhaḥ — དགེ་བའི་བདག་ཉིད śuddhātmanām a.ka.6.1; śuklaḥ — དགེ་བའི་ཚོགས་ཀྱི་ནང་ན་བརྩོན་འགྲུས་མཆོག vīryaṃ paraṃ śuklagaṇasya madhye sū.a.207kha/111; śivā — དངོས་གྲུག་དགེ་བ siddhim… śivām su.pra.30kha/59.
- language:
- Sanskrit
dge ba/ has 14 other terms directly related to it, which are presented here.