- sgra/
- ID:
- T42838
- སྒྲ (Tibetan, Tibetan script, Original)
- > sgra/ (Tibetan, Latin script, Transliteration-THL Extended Wylie Transliteration)
- > dra (Tibetan, Latin script, Transcription-THL Simplified Tibetan Transcription)
David Higgins Lexicon of Tibetan Buddhist Topics and Terminology
- is contained in the numbered set
- khams bco brgyad/
Other Dictionaries
1. Jeffrey Hopkins Dictionary
Hopkins' Translations: sound; term; roar
Others' Translations: {C}voice; message; sense-field; occasion for; source; voice; meaningful sound; sounds; language; vocal sounds; speech; {GD:681} verbal testimony
Sanskrit: {C,MSA,MV,GD}śabda; {MSA}ghoṣa; {MSA}svara; {C,MSA,MV}ruta; {C}āyatana
Comment: This is one of the five divisions of external matter (phyi'i bem po): form (gzugs); sound (sgra); smell (dri); taste (ro); tangible object (reg bya). Assertions on sounds assume considerable importance in Buddhist tenet systems since they provide an avenue for discounting non-Buddhist assertions that the sounds of the Vedas are eternally authoritative. Buddhist systems emphasize that sounds do not of their accord express their meanings but are arbitrary conventions.
སྒྲ་ཆོས་ཅན་མི་རྟག་སྟེ་བྱས་པའི་ཕྱིར་
the subject, sound, is impermanent because of being a product
- language:
- English
2. Rangjung Yeshe Dictionary
-
sound; voice; language; grammar; (technical) terminology; sound; renown, repute, account; a sound, noise, voice, term, sonorous, inarticulate speech, word, term, voice, cry, cry of animals, name, inflection, language, philology, grammar, pronunciation; grammar
- language:
- English
-
ཅེས་པའི་སྒྲ་ཀུན་གྱིས་ཐོས་སོ་ everyone heard these words
- language:
- Tibetan
-
language, sound, verbal testimony [ggd]
- language:
- English
3. Ives Waldo Dictionary
1) sound * word, term, speech, name; 3) parts of speech; 4) [SK] grammar [text], philology; 5) language; 6) pronunciation, inflection
- language:
- English
4. Jim Valby Dictionary
sound, term, noise, voice, grammar, sound, Sanskrit grammar, SA chos gzhan brjod pa'i sgra, tshogs brjod kyi sgra, zin pa'i sgra, rigs brjod kyi sgra, philology, inflections, 1 of rig gnas bco brgyad
- language:
- English
5. Richard Barron Dictionary
sound; voice; language; grammar; (technical) term(inology)
- language:
- English
6. bod rgya tshig mdzod chen mo
[603] ... 1༽ རྣ་བའི་དབང་ཤེས་ཀྱི་དངོས་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སྒྲ་ཟེར་ཞིང། དབྱེ་ན་ངག་ཚིག་སོགས་ལུང་དུ་སྟོན་པའི་སྒྲ་དང། ཆུ་སྒྲ་སོགས་ལུང་དུ་མི་སྟོན་པའི་སྒྲ་གཉིས། ... ཀི་སྒྲ། ... མེ་སྒྲ། ... ཆུ་སྒྲ། ... གླུ་དབྱངས་ཀྱི་སྒྲ། ... སྒྲ་དག་པ། ... བསྟན་བཅོས་ཀྱི་གཞུང་དོན་གང་ཡིན་སྒྲ་སོར་བཞག་བྱས་ཏེ་བཤད་པ། ... མིང་ཚིག་སོ་སོའི་ངེས་ཚིག་གི་སྒྲ་བཤད་པ། ... བཟང་ངན་གང་བཤད་ཀྱི་སྒྲ་ཚོར་བ། ... ཆར་སྤྲིན་ནང་ནས་འབྲུག་སྒྲ་ལྡིར་བ། ... ཐག་རིང་ནས་སྐད་རྒྱང་གིས་བོས་པའི་སྒྲ་ཐོས་པ། ... མེ་སྒྱོགས་འཕངས་པའི་སྒྲ་ཆེར་གྲག་པ། ... འབྱུང་བ་འཁྲུགས་པའི་སྒྲ་དང། མི་མང་འཚོགས་པའི་སྐད་སྒྲ་འཐབ་པ། ... ཚོགས་ཁང་ནང་དུ་གླུ་གཞས་དང། རོལ་མོའི་སྒྲ་འཁོར་བ། ... ཨམ་ཅོག་གི་བུ་གར་སྲིང་བལ་བཅུག་སྟེ་སྒྲ་བཀག་པ། ... རང་རང་གི་ལུགས་སྲོལ་དང་མཐུན་པའི་སྒྲས་བརྗོད་པ། ... བརྗོད་བྱའི་དོན་གང་ཡིན་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲས་མངོན་པར་གོ་བར་བྱེད་པ། ... མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ལ་ཀུན་སྒྲོག་དང། སྐད་སྒྲ། གྲགས་བྱེད། སྒྲ་སྐད། སྒྲ་བྱེད། སྒྲ་དབྱངས། སྒྲ་འུར། སྒྲོག་པ། ངེས་གྲགས། ངེས་སྒྲ། ངེས་སྒྲོག་དབྱངས། རབ་སྒྲོག་ལྷང་གྲགས་བཅས་སོ། 2༽ ཐ་སྙད་དང་ཡི་གེའི་མིང། ... བདག་སྒྲ། ... དགག་སྒྲ། ... འབྲེལ་སྒྲ། ... 3༽ སཾཀྲྀཏའི་བརྡ་སྤྲོད་པའི་གཞུང། ...
- language:
- English
7. dag yig gsar bsgrigs
- is related to
- sgra rig pa/, sgra bshad/, sgra spyi/, sgra'i lha/
-
༡ སྒྲ་སྐད་དེ། རྔ་སྒྲ། ཆུ་སྒྲ། སྒྲ་གདངས། སྒྲ་སྙན་ཞེས་པ་ལྟ་བུ།
- language:
- Tibetan
-
༢ ཐ་སྙད་དང་ཡི་གེའི་མིང་སྟེ། བདག་སྒྲ དགག་སྒྲ འབྲེལ་སྒྲ བྱེད་སྒྲ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ།
- language:
- Tibetan
8. Thupten Phuntsok Dictionary
(１) རྣ་བའི་དབང་ཤེས་ཀྱི་དངོས་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སྒྲ་ཟེར་ཞིང་། དབྱེ་ན་ངག་ཚིག་སོགས་ལུང་དུ་སྟོན་པའི་སྒྲ་དང་། ཆུ་སྒྲ། དབྱངས་ཀྱི་སྒྲ། སྒྲ་དག་པ། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་གཞུང་དོན་གང་ཡིན་སྒྲ་སོར་བཞག་བྱས་ཏེ་བཤད་པ། མིང་ཚིག་སོ་སོའི་ངེས་ཚིག་གི་སྒྲ་བཤད་པ།བཟང་ངན་གང་བཤད་ཀྱི་སྒྲ་ཚོར་བ། ཆར་སྤྲིན་ནང་ནས་འབྲུག་སྒྲ་ལྡིར་བ། ཐག་རིང་ནས་སྐད་རྒྱང་གིས་བོས་པའི་སྒྲ་ཐོས་པ། མེ་སྒྱོགས་འཕངས་པའི་སྒྲ་ཆེར་གྲག་པ། འབྱུང་བ་འཁྲུགས་པའི་སྒྲ་དང་། མི་མང་འཚོགས་པའི་སྐད་སྒྲ་འཐབ་པ། ཚོགས་ཁང་ནང་དུ་གླུ་གཞས་དང་། རོལ་མོའི་སྒྲ་འཁོར་བ། ཨམ་ཅོག་གི་བུ་གར་སྲིང་བལ་བཅུག་སྟེ་སྒྲ་བཀག་པ། རང་རང་གི་ལུགས་སྲོལ་དང་མཐུན་པའི་སྒྲས་བརྗོད་པ། བརྗོད་བྱའི་དོན་གང་ཡིན་བརྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲས་མངོན་པར་གོ་བར་བྱེད་པ། མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ལ་ཀུན་སྒྲོག་དང་། སྐད་སྒྲ། གྲགས་བྱེད། སྒྲ་སྐད། སྒྲ་བྱེད། སྒྲ་དབྱངས། སྒྲ་འུར། སྒྲོག་པ། ངེས་གྲགས། ངེས་སྒྲ། ངེས་སྒྲོག དབྱངས། རབ་སྒྲོག ལྷང་གྲགས་བཅས་སོ། ། (２) ཐ་སྙད་དང་ཡི་གེའི་མིང་། བདག་སྒྲ། དགག་སྒྲ། འབྲེལ་སྒྲ། (３) སཾཀྲྀཏའི་བརྡ་སྤྲོད་པའི་གཞུང་། དབྱིན་སྐད་དུ་sound ཟེར།
- language:
- Tibetan
9. smon lam tshig mdzod chen mo
-
1 རྣ་བའི་དབང་ཤེས་ཀྱི་དངོས་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སྒྲ་ཟེར་ཞིང༌། དབྱེ་ན་ངག་ཚིག་སོགས་ལུང་དུ་སྟོན་པའི་སྒྲ་དང༌། ཆུ་སྒྲ་སོགས་ལུང་དུ་མི་སྟོན་པའི་སྒྲ་གཉིས། ཀི་སྒྲ། མེ་སྒྲ། ཆུ་སྒྲ། གླུ་དབྱངས་ཀྱི་སྒྲ། སྒྲ་དག་པ། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་གཞུང་དོན་གང་ཡིན་སྒྲ་སོར་བཞག་བྱས་ཏེ་བཤད་པ། མིང་ཚིག་སོ་སོའི་ངེས་ཚིག་གི་སྒྲ་བཤད་པ། བཟང་ངན་གང་བཤད་ཀྱི་སྒྲ་ཚོར་བ། ཆར་སྤྲིན་ནང་ནས་འབྲུག་སྒྲ་ལྡིར་བ། ཐག་རིང་ནས་སྐད་རྒྱང་གིས་བོས་པའི་སྒྲ་ཐོས་པ། མེ་སྒྱོགས་འཕངས་པའི་སྒྲ་ཆེར་གྲག་པ། འབྱུང་བ་འཁྲུགས་པའི་སྒྲ་དང༌། མི་མང་འཚོགས་པའི་སྐད་སྒྲ་འཐབ་པ། ཚོགས་ཁང་ནང་དུ་གླུ་གཞས་དང༌། རོལ་མོའི་སྒྲ་འཁོར་བ། ཨམ་ཅོག་གི་བུ་གར་སྲིང་བལ་བཅུག་སྟེ་སྒྲ་བཀག་པ། རང་རང་གི་ལུགས་སྲོལ་དང་མཐུན་པའི་སྒྲས་བརྗོད་པ། བརྗོད་བྱའི་དོན་གང་ཡིན་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲས་མངོན་པར་གོ་བར་བྱེད་པ། མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ལ་ཀུན་སྒྲོག་དང༌། སྐད་སྒྲ། གྲགས་བྱེད། སྒྲ་སྐད། སྒྲ་བྱེད། སྒྲ་དབྱངས། སྒྲ་འུར། སྒྲོག་པ། ངེས་གྲགས། ངེས་སྒྲ། ངེས་སྒྲོག་དབྱངས། རབ་སྒྲོག་ལྷང་གྲགས་བཅས་སོ། 2 ཐ་སྙད་དང་ཡི་གེའི་མིང༌། བདག་སྒྲ། དགག་སྒྲ། འབྲེལ་སྒྲ། 3 སཾཀྲྀཏའི་བརྡ་སྤྲོད་པའི་གཞུང༌།
- language:
- Tibetan
-
སྒྲ་སྐད་དེ། རྔ་སྒྲ། ཆུ་སྒྲ། སྒྲ་གདངས། སྒྲ་སྙན་ཞེས་པ་ལྟ་བུ། ཐ་སྙད་དང་ཡི་གེའི་མིང་སྟེ། བདག་སྒྲ། དགག་སྒྲ། འབྲེལ་སྒྲ། བྱེད་སྒྲ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ།
- language:
- Tibetan
10. Mahāvyutpatti: Sanskrit-Tibetan-English Vocabulary
- Sanskrit:
- śabdaḥ
11. Yogācāra Glossary
- Sanskrit:
-
- ghoṣa
- śabda
- svara
- rava
12. Lokesh Chandra Tibetan-Sanskrit dictionary
- Sanskrit:
-
- ghoṣa
- śabda
- svara
- ° kāra
- gīta
- grahana
- ṭaṃkāra
- dhvani
- nāda
- nirghoṣa (?)
- nirṇāda
- ruta
- vacana
- varṇa
- sphoṭa
- svana
- praṇāda
- pratidhvani
13. Negi Tibetan-Sanskrit Dictionary
-
1. śabdaḥ
- language:
- Sanskrit
-
i. śrotragrāhyārthaḥ — སྒྲ་ནི་ཡི་གེའི་རང་བཞིན śabdo varṇasvabhāvaḥ ta.pa.211kha/893; གླིང་བུ་དང་གླུ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ veṇugītādiśabdaḥ ta.pa.249ka/971; tatparyāyāḥ : śrutiḥ — tatkāryahetuviśleṣāt kvacit śrutirihocyate ta.sa.39ka/402; padam — འདིར་སོགས་པའི་སྒྲས་བསྡུས་པ atrādipadākṣipte ta.sa.122kha/1067; rutam — yathārutārthagrāhī la.a.116kha/63; virutam — བུང་བ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲ་ཡིས cañcarīkavirutaiḥ a.ka.108.55; ravaḥ — śānte jñānadhātau ravasyeti śabdotpādaḥ vi.pra.228ka/2.20; rāvaḥ — སྒྲ་དབྱངས་གཅིག་གིས ekasvararāveṇa a.ka.36.60; ārāvaḥ — རྒྱུད་མང་འཁྲུལ་སྒྲ་ཡིས་དགའ་བར་འོས vīṇāvibhramārāvaramyaḥ a.ka.14.124; svanaḥ — རྔ་སྒྲ tūryasvanaḥ jā.mā.175/101; nisvanaḥ — ཁུ་བྱུག…སྒྲ kokilanisvanaḥ kā.ā.3.11; svānaḥ jā.mā.178/102; dhvaniḥ — གླུ་སྒྲ gītadhvaniḥ pra.a.184kha/199; པི་ཝང་གི་སྒྲ vīṇādhvaniḥ ta.pa.249ka/971; dhvānaḥ — dhvāna iti śabdaḥ ta.pa.346ka/409; nādaḥ — śṛṇvannādāṃśca nārakān bo.a.7.10; ninādaḥ — རོལ་མོའི་སྒྲ tūryaninādaḥ vi.va.210kha/1.85; ghoṣaḥ — ghanānilanirmitormisaṃpūritākhiladigantaraghoraghoṣaḥ a.ka.89.1; nirghoṣaḥ — bhīṣmagarjitanirghoṣasvarasya a.sā.422kha/238; vyapadeśaḥ — na ca sarve buddhivyapadeśāstadbhedābhedau vā vastusattāṃ…sādhayanti vā.ṭī.70ka/25; ākhyā — yathācodanamākhyāśca so'sati bhrāntikāraṇe pra.vā.2.109; ākhyānam — བདེ་བའི་སྒྲ་ལ sukhākhyāne a.ka.4.93; ālāpaḥ — སྙན་པའི་སྒྲ madhurālāpā a.ka.31.55; svaraḥ — སྒྲ་སྙན་པ cārusvaraḥ rā.pa. 247kha/146; vyāhāraḥ — ནེ་ཙོ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ལ śukādivyāhāre ta.pa.176kha/812; vyahṛtam — རི་སྐེགས་ཀྱི་སྒྲ sārikāyā vyahṛtam ta.pa.176kha/812; gīḥ — ངང་པའི་སྒྲ་ནི་དབྱར་མཉན་འོས śravyahaṃsagiro varṣāḥ kā.ā.3.168; kaṭhiḥ śrī.ko.179kha; uktiḥ — སྒྲ་སྙན ānandoktiḥ abhi.a.1.21; śabdanam — སྒྲ་མི་འདོད་ན aniṣṭau śabdanasya vi.sū.61ka/77
- language:
- Sanskrit
-
ii. prakaraṇaśarīrabhedaḥ — dvividhaṃ hi prakaraṇaśarīram — śabdaḥ, arthaśca nyā.ṭī.36kha/7;
- language:
- Sanskrit
-
iii.
- language:
- Sanskrit
-
pā. ṣaḍindriyaviṣayeṣu ekaḥ — rūpaśabdastathā gandho rasasparśastathaiva ca
- language:
- Sanskrit
-
dharmadhātusvabhāvaśca ṣaḍ ete viṣayā matāḥ he.ta.18ka/56
- language:
- Sanskrit
-
iv. pā. pañcārtheṣu ekaḥ — pañcendriyāṇi cakṣuḥśrotraghrāṇajihvākāyendriyāṇi
- language:
- Sanskrit
-
pañcārthāsteṣāmeva cakṣurādīnāmindriyāṇāṃ yathāsvaṃ ye pañca viṣayāḥ rūpaśabdagandharasaspraṣṭavyākhyāḥ abhi.bhā.128-4/30
- language:
- Sanskrit
-
v. pā. pañcamahābhūteṣu ekam — rūpaśabdagandharasasparśāḥ pañcamahābhūtāni
- language:
- Sanskrit
-
tatsamudāye pṛthivyādisaṃjñā pra.a.47kha/54
- language:
- Sanskrit
-
vi. pā. aṣṭādaśavidyāsthāneṣu ekam ma.vyu.4958; mi.ko.28kha
- language:
- Sanskrit
-
vii. pā. tīrthikānāṃ mate pramāṇaviśeṣaḥ — nāpi śabdākhyaṃ pramāṇaṃ sarvavido bādhakamasti ta.pa.282ka/1029;
- language:
- Sanskrit
-
2. nā. = དབྱངས་ཅན་མ gīḥ, sarasvatī — brāhmī tu bhāratī bhāṣā gīrvāgvāṇī sarasvatī a.ko.1.6.1.
- language:
- Sanskrit
sgra/ has 5 other terms directly related to it, which are presented here.